III U 868/16

Sąd Okręgowy w TarnobrzeguTarnobrzeg2017-05-10
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSKRUSstaż pracyokresy składkoweokresy nieskładkowenajniższa emeryturapraca w gospodarstwie rolnymurlop wychowawczy

Sąd Okręgowy częściowo zmienił decyzję ZUS, przyznając wnioskodawczyni prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury od daty wstrzymania wypłaty świadczenia, jednocześnie oddalając wniosek o uwzględnienie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów oraz umarzając postępowanie w zakresie okresu wychowywania dzieci.

Wnioskodawczyni C.K. odwołała się od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia jej emerytury, domagając się podwyższenia świadczenia do kwoty najniższej emerytury oraz uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów, a także okresu wychowywania dzieci. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił odwołanie, przyznając prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej od daty wstrzymania wypłaty świadczenia, co wynikało z błędu organu rentowego przy pierwotnym ustalaniu stażu. Oddalono natomiast wniosek o uwzględnienie pracy w gospodarstwie rolnym z powodu braku dowodów, a postępowanie w zakresie okresu wychowywania dzieci umorzono z uwagi na zmianę decyzji ZUS.

Sprawa dotyczyła odwołania C.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 sierpnia 2016 r. dotyczącej przeliczenia jej emerytury. Wnioskodawczyni domagała się podwyższenia świadczenia do kwoty najniższej emerytury, uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów oraz okresu wychowywania dzieci. ZUS pierwotnie odmówił podwyższenia emerytury do kwoty najniższej, argumentując niespełnienie wymogu 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, po analizie akt i wyjaśnieniach z KRUS, ustalił, że przy pierwotnym przyznaniu emerytury w 2011 r. organ rentowy popełnił błąd, błędnie uznając, że wnioskodawczyni spełniała warunki stażowe do najniższej emerytury. Jednakże, ze względu na upływ 5 lat od wydania pierwotnej decyzji, Sąd nie mógł jej zmienić na podstawie błędu organu rentowego istniejącego przed jej wydaniem, zgodnie z art. 114 ust. 1e ustawy. Mimo to, Sąd uznał, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej od daty wstrzymania wypłaty świadczenia, zmieniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie. W części dotyczącej uwzględnienia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów, Sąd oddalił odwołanie z powodu braku dowodów ze strony wnioskodawczyni. Postępowanie w zakresie okresu wychowywania dzieci zostało umorzone, ponieważ ZUS uwzględnił ten wniosek w późniejszej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wnioskodawczyni przysługuje prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury od daty wstrzymania wypłaty świadczenia, pomimo niespełnienia warunków stażowych, ze względu na błąd organu rentowego przy pierwotnym ustalaniu stażu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ rentowy popełnił błąd przy przyznawaniu emerytury w 2011 r., błędnie oceniając staż pracy wnioskodawczyni. Mimo że zgodnie z art. 114 ust. 1e ustawy nie można było zmienić decyzji z powodu upływu terminu, Sąd uznał prawo do podwyższenia świadczenia do kwoty najniższej emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowa zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

C. K.

Strony

NazwaTypRola
C. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.e.r. art. 87

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki podwyższenia emerytury do kwoty najniższej, w tym wymóg odpowiedniego okresu składkowego i nieskładkowego.

Pomocnicze

u.e.r. art. 5 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Stosowany odpowiednio przy ustalaniu okresu składkowego i nieskładkowego.

u.e.r. art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy sposobu obliczania emerytury na nowych zasadach.

u.e.r. art. 183

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy sposobu obliczania emerytury dla osób urodzonych po 1948 r., łączącego elementy obliczeń według art. 53 i 26.

k.p.c. art. 477¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący umorzenia postępowania w przypadku zmiany decyzji przez organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ogólna zasada ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wskazania dowodów przez strony.

u.e.r. art. 114 § ust. 1e

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa terminy, po których upływie nie można uchylić lub zmienić decyzji organu rentowego z powodu błędu organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd organu rentowego przy ustalaniu stażu pracy wnioskodawczyni przy pierwotnym przyznaniu emerytury w 2011 r., który skutkował błędnym uznaniem braku spełnienia warunków do najniższej emerytury. Prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury od daty wstrzymania wypłaty świadczenia, pomimo upływu terminu do zmiany decyzji z powodu błędu organu.

Odrzucone argumenty

Uwzględnienie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów z powodu braku dowodów. Niespełnienie wymogu 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych do uzyskania najniższej emerytury w momencie pierwotnego przyznania świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w świetle przytoczonego przepisu art.114 ust.1e nie może zmienić decyzji w tym zakresie na podstawie zauważenia przez organ rentowy okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Mimo to, Sąd uznał, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury-od daty wstrzymania wypłaty świadczenia jakkolwiek nie spełnia po temu warunków stażowych. Wnioskodawczyni nie udźwignęła ciężaru udowodnienia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Skład orzekający

Anna Moskal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podwyższenia emerytury do kwoty najniższej, zwłaszcza w kontekście błędów organu rentowego i ograniczeń czasowych w ich korygowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej sytuacji faktycznej i błędzie organu rentowego, a także na przepisach dotyczących terminów korygowania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy organów rentowych mogą wpływać na prawa obywateli i jak sądy interpretują przepisy dotyczące korygowania tych błędów, nawet po upływie terminów.

Błąd ZUS kosztował emerytkę lata walki o należne świadczenie – sąd stanął po jej stronie!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III U 868/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – SSO Anna Moskal Protokolant: st. sekr. sądowy Stefania Wrzyszcz przy udziale po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. w Tarnobrzegu na rozprawie sprawy C. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wypłatę emerytury w kwocie odpowiadającej najniższej emeryturze oraz uwzględnienie przy jej obliczaniu okresu wychowywania dzieci i pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz teściów na skutek C. K. od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 sierpnia 2016r. nr (...) I.zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje wnioskodawczyni C. K. prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury – od daty wstrzymania wypłaty świadczenia w tej wysokości, II.oddala odwołanie w części dotyczącej uwzględnienia przy obliczaniu wysokości emerytury pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów, III.umarza postępowanie w zakresie uwzględnienia przy obliczaniu emerytury okresu wychowywania dzieci.- Sygn. akt III U 868/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23.08.2016r. nr: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , po rozpoznaniu wniosku C. K. z dnia 28.06.2016r., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 887) przeliczył jej emeryturę od 1.09.2016r., tj. od najbliższego terminu płatności. Podniósł, że pkt 1 w/w decyzji zawiera obliczenie wysokości emerytury zgodnie z art. 53. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych od 1993 do 2002. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ( wwpw) wyliczono na 21,66 %. Do ustalenia wysokości emerytury ZUS uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 2 lata 6 miesięcy i okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3 składkowych w wymiarze 10 miesięcy. Emerytura wyliczona w ten sposób wyniosła 674,54 zł. Jednocześnie stwierdził, że zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wynosi 58,27 zł. Wyjaśnił, że emerytura nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru, wobec czego ograniczono jej wysokość do kwoty równej podstawie wymiaru, tj. do kwoty 652,01 zł. W pkt II pkt 2 w/w decyzji obliczono wysokość emerytury zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej na kwotę 413,25 zł. Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji kapitału początkowego zewidencjonowanego na koncie do końca miesiąc poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty, będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Jednocześnie wskazano, że zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wyniosło 70,64 zł. W pkt II pkt 3 w/w decyzji obliczono wysokość emerytury zgodnie z art. 183 ustawy. Wobec osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury w 2011r. Organ rentowy wskazał, że wysokość emerytury od 7.02.2011r. wynosi: 55% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej – 358,61 zł i 45% emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej – 217,74 zł, co łącznie daje 576,35 zł. Przy ustalaniu wysokości emerytury uwzględniono zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres 10 lat. Jednocześnie stwierdził, że emerytura nie podlega podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury, ponieważ nie został udokumentowany okres składkowy i nieskładkowy ( po ograniczeniu do 1/3 okresów składkowych), wynoszący łącznie co najmniej 20 lat. Jednocześnie wskazał, że emerytura po waloryzacji przysługuje w kwocie: - od 1.03.2011r. – 594,22 zł, - od 1.03.2012r. – 652,16 zł, - od 1.03.2013r. – 678,25 zł, - od 1.03.2014r. – 689, 10 zł, - od 1.03.2015r. – 718,48 zł, - od 1.03.2016r. – 720,20 zł. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od decyzji ZUS domagając się doliczenia do stażu pracy okresu urlopu wychowawczego, okresu pracy w gospodarstwie rodziców i w gospodarstwie teściów i podwyższenia emerytury do „najniższej emerytury obowiązującej w naszym kraju”. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 4.11.2016r . organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podał, że wnioskodawczyni od 07.02.2011r. jest uprawniona o emerytury, na mocy decyzji przyznającej z dnia 22.02.2011r. Uprzednio była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość emerytury ustalano w myśl art. 26 i 183. Korzystniejsze okazało się świadczenie obliczone w sposób mieszany (art. 183), niemniej jednak z uwagi, że było niższe od najniższej emerytury jego wysokość podwyższono- do kwoty najniższej emerytury. Wnioskodawczyni legitymowała się wówczas stażem wynoszącym 2 lata, 6 m-cy okresów składkowych, 10 miesięcy okresów nieskładkowych (wychowywanie dzieci - ograniczono ilość okresów nieskładkowych do wysokości 1/3 składkowych zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy emerytalnej) oraz 16 lat, 10 m-cy i 21 dni okresów uzupełniających. Wnioskodawczyni spełniała zatem warunek wynikający z art. 87 ustawy emerytalnej. W dalszej części uzasadnienia podał, że w dniu 28.06.2016r. wpłynęło pismo wnioskodawczyni datowane na 21.06.2016r. zawierające w treści wniosek o przeliczenie emerytury "z uwzględnieniem opłaconych składek na KRUS Oddział w M. " wraz z zaświadczeniem KRUS z dnia 21.06.2016r. Wobec powyższego zmianie uległ staż wnioskodawczyni - zmniejszył się i nie jest wystarczający do uznania, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do zwiększenia emerytury w myśl art. 87 ustawy emerytalnej. Wywodził, że warunkiem zastosowania podwyższenia jest posiadanie przez emeryta pełnego okresu składkowego i nieskładkowego (20 lat dla kobiet i 25 lat w odniesieniu do mężczyzn). Przepis warunkuje zastosowanie podwyższenia także przez osiągnięcie wieku emerytalnego. Ustalając warunek stażu, do okresu składkowego wlicza się okres opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników (art. 10 ust. 1 pkt 1 u.e.r.) od którego obliczono zwiększenie emerytury. Okresy zaś pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie stanowią zarówno okresu składkowego, jak też nieskładkowego - o którym mowa w art. 6 i 7 tej ustawy, stanowią one jedynie okresy uzupełniające, ale dla emerytur przyznanych na starych zasadach. Dlatego też dokumentacja przedłożona przez wnioskodawczynię w dniu 07.10.2016r. nie wnosi nowych okoliczności w sprawie. Jeżeli zaś chodzi o emerytury, które są ustalane już na nowych zasadach tj. dla osób urodzonych po 01.01.1949r. udokumentowanie tych okresów nie ma znaczenia dla wysokości tych emerytur. Istotna jest jedynie sytuacja w której zostaje wykazana opłacona składka na ubezpieczenie rolnicze, wówczas taki okres ma znaczenie dla wysokości emerytur ustalanych na nowych zasadach. Jednocześnie ZUS poinformował, że uwzględniając wniosek wnioskodawczyni o "doliczenie okresów wychowywania dzieci" - przeliczył kapitał początkowy, a co za tym idzie również emeryturę - decyzja z dnia 17.10.2016r. - stosownie do art. 174 ust. 2 a przeliczono okresy wychowywania dzieci korzystniejszym przelicznikiem tj. 1,3% podstawy wymiaru. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył, co następuje : Wnioskodawczyni C. K. urodziła się (...) W dniu 7.02.2011r. złożyła wniosek o emeryturę. Do wniosku dołączyła również zaświadczenie KRUS z dnia 28.01.2011r., z którego wynikały okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników 1.07.1977r. – 31.12.1982r. 1.01.1983r.- 31.12.1990r., 1.01.1991r.-4.10.1993r., 15.08.1994r.-31.03.1995r.. Nie odnosiło się ono do okresów opłacania przez nią składek z tego tytułu. Zaświadczenie zawierało też informacje, że od 1.VII.1977r. do 30.VI.1982r. była zwolniona z opłat składek jako młody rolnik. Decyzją z dnia 22.02.2011r. znak: (...) ZUS O/ R. przyznał jej emeryturę od 7.02.2011r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego, uznając okres podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników wymienione w w/w zaświadczeniu jako okresy uzupełniające – rola. Pkt II pkt 1 w/w decyzji zawiera obliczenie wysokości emerytury zgodnie z art. 53. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych od 1993 do 2002. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ( wwpw) wyliczono na 21,66 %. Do ustalenia wysokości emerytury ZUS uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 2 lata 6 miesięcy, okresy uzupełniające- praca na roli w wymiarze 16 lat 10 miesięcy i 21 dni oraz okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3 składkowych w wymiarze 10 miesięcy. Emerytura wyliczona w ten sposób wyniosła 674,54 zł. Jednocześnie organ rentowy stwierdził, że zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników (...) wynosi 121,85 zł, a łączna kwota świadczenia wynosi 796,39 zł. Ponadto stwierdził, że emerytura nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru i ograniczył jej wysokość do kwoty równej podstawie wymiaru, tj. 652,01 zł. W pkt II pkt 2 w/w decyzji obliczono wysokość emerytury zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej na kwotę 233,87 zł. Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji kapitału początkowego zewidencjonowanego na koncie do końca miesiąc poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty, będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Jednocześnie wskazano, że zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wyniosło 121,85 zł i łączna kwota świadczenia wyniosła 366,75 zł. W pkt II pkt 3 w/w decyzji obliczono wysokość emerytury zgodnie z art. 183 ustawy. Wobec osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury w 2011r. wysokość emerytury od 7.02.2011r. wynosi: 55% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej – 358,61 zł i 45% emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej – 160,07 zł, co łącznie daje 518,68 zł, a po waloryzacji 534,76 zł. Ponieważ tak wyliczona emerytura była niższa od najniższej emerytury, która od 1.03.2010r. wynosiła 706,29 zł ZUS podwyższył emeryturę do kwoty 706,29 zł, a po waloryzacji od 1.03.2011r. wysokość świadczenia przysługiwała w kwocie 728,18 zł. W dniu 28.06.2016r. C. K. złożyła wniosek o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem składek opłacanych na KRUS. Do wniosku dołączyła zaświadczenie KRUS nr (...) z dnia 21.06.2016r. o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z zaświadczenia tego wynikało, że C. K. podlegała przepisom o F. od 1977-07-01 do 1982-12-31 w okresach: • 1977-07-01 do 1982-12-31 kontynuowała ubezpieczenie przed 1991 w okresach: • 1983-01-01 do 1990-12-31 podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: • 1991-01-01 do 1993-10-04 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik małżonka (-ek) • 1994-08-15 do 1995-03-31 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik małżonka (-ek) Ponadto w okresie 1977-07-01 do 1982-06-30 zwolniona była z opłacania składek jako młody rolnik. Składki za okres od 3 kwartału 1992r. do 2 kwartału 1995r. zostały przedawnione. Zadłużenie na koncie wynosiło 9.170,44 zł za okres od 3 kwartału 2006 do końca lutego 2011 i w całości było objęte układem ratalnym. W odpowiedzi na powyższe organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 23.08.2016r. nr: (...) . Następnie, uwzględniając częściowo odwołanie wnioskodawczyni, kolejną decyzją z dnia 17.10.2016r. znak: (...) przy obliczeniu wysokości kapitału początkowego okres urlopu wychowawczego przeliczył korzystniejszym współczynnikiem. Pkt II pkt 1 w/w decyzji zawiera obliczenie wysokości emerytury zgodnie z art. 53. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych od 1993 do 2002. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ( wwpw) wyliczono na 21,66 %. Do ustalenia wysokości emerytury ZUS uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 2 lata 6 miesięcy, okresy uzupełniające- praca na roli w wymiarze 10 lat oraz okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3 składkowych w wymiarze 10 miesięcy. Emerytura wyliczona w ten sposób wyniosła 674,54 zł. Jednocześnie organ rentowy stwierdził, że zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników (...) wynosi 105,94 zł. Ponadto stwierdził, że emerytura nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru i ograniczył jej wysokość do kwoty równej 24% kwoty bazowej tj. do kwoty 652,01 zł. W pkt II pkt 2 w/w decyzji obliczono wysokość emerytury zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej na kwotę 469,59 zł. Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji kapitału początkowego zewidencjonowanego na koncie do końca miesiąc poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty, będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Jednocześnie wskazano, że zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wyniosło 70,63 zł. W pkt II pkt 3 w/w decyzji obliczono wysokość emerytury zgodnie z art. 183 ustawy. Wobec osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury w 2011r. wysokość emerytury od 7.02.2011r. wynosi: 55% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej – 358,61 zł i 45% emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej – 243,10 zł, co łącznie daje 601,71 zł. C. K. podlegała przepisom o F. od 1977-07-01 do 1982-12-31 w okresach: •1977-07-01 do 1982-12-31 kontynuowała ubezpieczenie przed 1991 w okresach: •1983-01-01 do 1990-12-31 podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: • 1991-01-01 do 1993-10-04 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik małżonka ( -ek), • 1994-08-15 do 1995-03-31 z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik małżonka (-ek). Konto odwołującej nie wykazuje zadłużenia. W okresie od 1977-07-01 do 1982-06-30 wnioskodawczyni była zwolniona z opłacania składek jako młody rolnik. Za okres od 1992-07-01 do 1992-09-30 nie opłacono części składki na fundusz wypadkowo-chorobowo-macierzyńskim w kwocie 58000 zł - składka ta uległa przedawnieniu /Pełna wysokość składki wynosiła 192000 zł/. W okresie od 1992-10-01 do 1992-12-31 nie opłacono pełnej wysokości składki na funduszu wypadkowo-chorobowo-macierzyńskim - składka uległa przedawnieniu. Za okres od 1993-01-01 do 1995-03-31 nie opłacono składek na funduszach emerytalno-rentowy i wypadkowo-chorobowo-macierzyński - składki te zostały odpisane jako przedawnione. ( dowód: akta organu rentowego dotyczące wnioskodawczyni: wniosek o emeryturę k.3, decyzja ZUS O/ R. z 22.02.2011r. k.29, wniosek o przeliczenie świadczenia k. nienumerowana, zaświadczenie z 28.02.2011r. k.21, zaświadczenie nr (...) , decyzja z dnia 23.08.2016r., 17.10.2016r. k.nienumerowane, - zaświadczenie z dnia 11.01.2017r. k.33 ). Na wstępie wskazać należy, że uwzględniając odwołanie wnioskodawczyni w kwestii doliczenia okresu wychowywania dzieci organ rentowy w decyzji z dnia 17.10.2016r. przeliczył kapitał początkowy, a także emeryturę stosownie do art. 174 ust. 2 a przeliczono okresy wychowywania dzieci korzystniejszym przelicznikiem tj. 1,3% podstawy wymiaru. Z tego względu Sąd w pkt III wyroku umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 477 13 § 1 kpc . Zgodnie z tym przepisem zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wnioskodawczyni ma prawo do podwyższenia emerytury do wysokości najniższej emerytury, do czego warunki określa art. 87 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.), zwanej dalej ustawą czy ma prawo do uwzględnienia przy obliczaniu wysokości emerytury pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów wymienionych w decyzji z dnia 22.II.2011r.. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy w przypadku gdy emerytura przysługująca z Funduszu określona w art. 26, łącznie z okresową emeryturą kapitałową, albo emerytura przysługująca z Funduszu określona w art. 26, jest niższa niż kwota, o której mowa w art. 85 ust. 2 i 3, emeryturę przysługującą z Funduszu, w tym emeryturę ustaloną ze zwiększeniem, o którym mowa w art. 26a, podwyższa się w taki sposób, aby suma tych świadczeń nie była niższa od tej kwoty, o ile ubezpieczony: 1) mężczyzna - osiągnął wiek emerytalny, o którym mowa w art. 24 ust. 1b, i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, 2) kobieta - osiągnęła wiek emerytalny, o którym mowa w art. 24 ust. 1a, i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 1b - z uwzględnieniem ust. 3-7. Przepis art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio. 1a. W okresie składkowym, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uwzględnia się okres, za który ustalono zwiększenie, o którym mowa w art. 26a. 1b. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wynosi: 1) 20 lat - do dnia 31 grudnia 2013 r.; 2) 21 lat - od dnia 1 stycznia 2014 r.; 3) 22 lata - od dnia 1 stycznia 2016 r.; 4) 23 lata - od dnia 1 stycznia 2018 r.; 5) 24 lata - od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Zgodnie z art. 85 ust. 4 ustawy kwoty najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy wynoszą: Świadczenia ustalone w kwotach niższych niż określone w ust. 1-3, w tym także świadczenia ustalone wraz ze zwiększeniami, o których mowa w art. 56 ust. 3 i 4 oraz w art. 73 ust. 3 i 4, podwyższa się do tych kwot z urzędu, a jeżeli ich wypłata była wstrzymana - po wznowieniu wypłaty. Artykuł 87 ustawy ustala warunki otrzymania świadczenia najniższego dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., których wysokość emerytury (z FUS lub z FUS łącznie z (...) ), obliczona zgodnie z art. 26 (tzn. świadczenie z art. 24, 24a, 26b, 26c, 183 lub 184 ), będzie niższa niż kwota emerytury minimalnej określona w art. 85 ust. 2-3 . Prawo do podwyższenia świadczenia do kwoty emerytury minimalnej uzależnione jest nie tylko od spełnienia przesłanki osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, lecz również od legitymowania się (przejściowo w latach 2013-2021 zróżnicowanym ze względu na płeć) odpowiednim okresem ubezpieczenia (20-25/25 lat), do którego, w części składkowej, zalicza się okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które przyznano zwiększenie w trybie przepisu art. 26a oraz okresy kontynuowanego ubezpieczenia emerytalnego w myśl art. 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2012 r. (od dnia 1 stycznia 2013 r. w art. 87 uchylono ustęp 6 , tym samym eliminując ograniczenie uwzględniania w okresie składkowym nie więcej niż 10 lat okresów kontynuowania ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, z zastrzeżeniem że dłuższy niż 10-letni okres podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu nie gwarantuje wypłaty świadczenia minimalnego, jeżeli stan własnego konta ubezpieczonego nie będzie tego zapewniał). Celem wyjaśnienia sprzeczności co do okresów podlegania wnioskodawczyni ubezpieczeniom społecznym rolników i co do okresów, za które opłaciła składki, a które wynikają z zaświadczenia nr (...) z 11.01.2017r. i zaświadczenia nr (...) z 21.06.2016r. Sąd na rozprawie w dniu 1.02.2017r. zwrócił się do KRUS-u o wyjaśnienie. W piśmie z dnia 10.02.2017r. KRUS wyjaśnił, że nie ma sprzeczności w okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wnioskodawczyni. Okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w zaświadczeniu nr (...) z dnia 2017-01-11 i zaświadczenia nr (...) z dnia 2016-06-21 są takie same. Jedyną różnicą jest kwota zaległości za okres 2006.3 do 2011.1/02. Wyjaśnił, że na dzień sporządzenia zaświadczenia nr (...) na koncie była zaległość w kwocie 9170,44 zł w całości objęta układem ratalnym, które było systematycznie spłacane. Dlatego na dzień wydania zaświadczenia nr (...) na koncie brak jest informacji o zaległościach za ten okres, ponieważ całe zadłużenie zostało spłacone. Reasumując KRUS stwierdził, że zaświadczenia z dnia 11.01.2017r. nr (...) dotyczące okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez wnioskodawczynię jest prawidłowo sporządzone ( pismo z dnia 10.02.2017r. k.41). Organ rentowy wydając decyzję przyznającą wnioskodawczyni emeryturę z dnia 22.02.2011r .błędnie uznał, że wnioskodawczyni legitymowała się wówczas stażem wynoszącym 2 lata, 6 m-cy okresów składkowych, 10 miesięcy okresów nieskładkowych oraz 16 lat, 10 m-cy i 21 dni okresów uzupełniających – rolnictwo i tym samym spełniała warunek wynikający z art. 87 ustawy emerytalnej. Powyższych ustaleń organ rentowy dokonał na podstawie zaświadczenia KRUS z dnia 28.01.2011r. (k.21 akt organu rentowego) nie wyjaśniając dostatecznie okoliczności związanych z opłacaniem przez nią składek. Wprawdzie z w/w zaświadczenia wynikały okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wynikały okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników: 1.07.1977r. – 31.12.1982r. 1.01.1983r.- 31.12.1990r., 1.01.1991r.-4.10.1993r., 15.08.1994r.-31.03.1995r., ale nie odnosiło się ono do okresów opłacania składek, natomiast organ rentowy bez dodatkowych ustaleń przyjął cały ten okres jak okres składkowy i w konsekwencji błędnie uznał, że spełniała warunek wynikający z art. 87 ustawy emerytalnej. Faktycznie zaś nie spełniła wówczas warunku stażowego – 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganego do uzyskania emerytury w kwocie najniższej i dokumenty, którymi w 2011r. dysponował organ rentowy na to właśnie wskazywały. Przy wydaniu decyzji popełniono błąd. Zgodnie jednak z art. 114 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 18.04.2017r. zmienionym na podstawie ustawy z dnia 10.02.2017r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw( Dz.U.2017, poz.715) w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli: 1 ) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość; 2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa; 3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie; 5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność; 6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. Art..114ust.1e uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej wydania upłynął okres: 1) 10 lat - w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2-4; 2) 5 lat - w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 5; 3) 3 lat - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 6. Ustawa zmieniająca w art.5 stanowi, ze do postepowań niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą. Ponieważ od dnia wydania prawomocnej decyzji z dnia 22.02.2011r. przyznającej wnioskodawczyni świadczenie upłynął okres 5 lat to, mimo że na dzień wydania tej decyzji nie spełniała wymogów ubezpieczeniowych – stażowych do przyznania jej najniższej emerytury, Sąd w świetle przytoczonego przepisu art.114 ust.1e nie może zmienić decyzji w tym zakresie na podstawie zauważenia przez organ rentowy okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. W świetle podniesionych okoliczności Sądu uznał, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej emerytury-od daty wstrzymania wypłaty świadczenia w tej wysokości jakkolwiek nie spełnia po temu warunków stażowych. W związku z powyższym na podstawie art. 477 14 § 2 w pkt I wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w tym zakresie. ( punkt I wyroku) Jednocześnie Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kpc w pkt II wyroku oddalił odwołanie w części dotyczącej uwzględnienia przy obliczaniu wysokości emerytury pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów, ponieważ wnioskodawczyni nie zaoferowała jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby na to, jaki okres pracy w gospodarstwie rolnym miałby być uwzględniony. Dodatkowo podkreślić należy, że odwołująca się była wzywana do stawiennictwa na rozprawę w celu przesłuchania jej w charakterze strony pod rygorem pominięcia dowodu z jej zeznań, ale nie stawiła się. Zdaniem tutejszego Sądu wnioskodawczyni nie udźwignęła ciężaru udowodnienia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.Zgodnie z art. 232 k.p.c. obowiązek wskazania dowodów obciąża przede wszystkim strony, a w myśl art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że ten, kto powołuje się na przysługujące mu prawo, występując z żądaniem, obowiązany jest udowodnić okoliczności faktyczne uzasadniające to żądania. Chodzi tu o fakty, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wykazujące istnienie prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI