III U 745/14

Sygnatura akt III U 745/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 28-01-2015 r. Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia – SO Anna Walczak- Sarnowska Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Lila Andrzejewska przy udziale po rozpoznaniu w dniu 22-01-2015 r. w Koninie sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o rentę rodzinną po zmarłym synie M. S. (1) na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 25-06-2014r. znak: (...) I. Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje J. S. prawo do renty rodzinnej po zmarłym w dniu (...) . synie M. S. (1) . II. Zasądza od pozwanego na rzecz odwołującej kwotę 60 zł - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego . Sygn. akt III U 745/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. decyzją z dnia 25 czerwca 2014 roku, znak: (...) odmówił J. S. prawa do renty rodzinnej po zmarłym w dniu (...) synu M. S. (1) wskazując, że zmarły jako osoba zatrudniona , osiągająca z tego tytułu dochody pokrywał jedynie częściowe wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. S. wnosząc o przyznanie jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym synu M. S. (1) . W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że zmarły syn ponosił wszystkie koszty związane z utrzymaniem całego gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 71 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach , bowiem odwołująca posiada źródło dochodu w postaci renty , zaś zmarły jedynie pokrywał w części wydatki związane z kosztami utrzymania mieszkania , kosztami energii elektrycznej , gazu , do których był zobowiązany jako osoba korzystająca wspólnie z odwołującą z mieszkania. Sąd ustalił i zważył, co następuje: J. S. urodziła się w dniu (...) jest matką zmarłego w dniu (...) M. S. (1) . Odwołująca od roku 1997 pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy na trwale i jej wysokość od 1 marca 2014 roku wynosi 980 zł brutto / do wypłaty kwota 837,44 zł. Orzeczeniem z dnia 14 stycznia 2002 roku Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. zaliczył odwołującą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 stycznia 2017 roku, ustalają jednocześnie, że stopień niepełnosprawności datuje się przed 22 marca 2007 roku. Syn odwołującej M. S. (1) urodzony (...) skończył szkołę średnią i pracował od 18 roku życia. W okresie ; - od 1 sierpnia 2000 r. do 30 czerwca 2002 r. był zatrudniony w Zakładzie (...) w T. jako uczeń – stolarz, -od 8 lipca 2002 r. do 3 marca 2003 r. był zatrudniony w (...) w T. na stanowisku pomocnika stolarza, - od 20 kwietnia 2005 r. do 12 listopada 2005 r. oraz od 8 maja 2006r. do 18.10.2006 r. był zatrudniony w (...) M. S. (2) na stanowisku obsługi stacji, W przerwach miedzy zatrudnieniem M. S. (1) była zarejestrowany jako bezrobotny i otrzymywał zasiłek. Ponadto pracował za granicą . Począwszy od 10 maja 2010 toku M. S. (1) rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie ; - sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych, - sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych i bezalkoholowych, -sprzedaży wyrobów tytoniowych, - sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek, , części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, sprzedaży kwiatów i roślin, restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, ruchome placówki gastronomiczne. M. S. (1) był kawalerem , mieszkał wspólnie z matką J. S. w mieszkaniu zakładowym o powierzchni 60 m(2). Od 1995 roku chorował na stwardnienie rozsiane , zmarł w dniu (...) W dniu 28 maja 2014 roku J. S. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym synu M. S. (1) , wskazując, że zmarły zaspokajał jej podstawowe potrzeby życiowe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną decyzją z dnia 25 czerwca 2014 roku odmówił odwołującej prawa do renty rodzinnej po zmarłym synu M. S. (1) . J. S. słuchana w charakterze strony zeznała , iż posiada rentę w wysokości 830 zł netto , media kosztują ją około 700 zł miesięcznie, na lekarstwa wydaje od 150 do 200 zł miesięcznie. Na podstawowe utrzymanie brakuje około 500 zł miesięcznie. Dzięki synowi , który każdego miesiąca dawał około 1000 zł na życie mogła zaspokoić swoje podstawowe potrzeby . Obecnie w utrzymaniu pomaga jej rodzina , synowie oraz siostra E. S. , która słuchana w charakterze świadka potwierdziła, że syn M. każdego miesiąca dawał J. S. 1000 zł miesięcznie. Świadek potwierdziła , iż daje odwołującej miesięcznie 300- 350 zł lub kupuje jej jedzenie. Odwołująca nie jest w stanie ze swej renty utrzymać się ,brakuje jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Odwołująca przedłożyła do akt kart leczenia, z których wynika , że jest osoba bardzo schorowaną. Powyższy stan faktyczne Sąd ustalił na podstawie akt ZUS, zeznań odwołującej, świadka E. S. , dokumentów dołączonych do akt. Przedstawiony stan faktyczny nie budzi wątpliwości , zeznania odwołującej i świadka Sąd uznał za spójne , szczere i wzajemnie się uzupełaniające. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy odwołującej J. S. przysługuje prawo do renty rodzinnej po zmarłym synu M. S. (1) , a w związku z tym ustalenia , czy bez świadczenia ze strony syna , odwołująca nie byłaby w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Renta z tytułu niezdolności do pracy w oparciu o przepis art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z 17 grudnia 1998 roku / Dz. U. z 2013 r. poz.1440/ przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 1)jest niezdolny do pracy; 2)ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; 3)niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Według ustępu 2 tego przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. Według art. 58 ust. 1 pkt 5 warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej (ust. 2). Zgodnie z przepisem art. 65 ustawy prawo do renty rodzinnej przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby , która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełnia warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się , że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy. Zgodnie z art. 67 ust. 1 do renty rodzinnej są uprawnieni następujący członkowie rodziny zmarłego: 1)dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, 2)przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, 3)małżonek (wdowa, wdowiec), 4)rodzice - jeżeli spełniają warunki określone art. 68 – 71 wspomnianej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. Według art. 71 pkt 1 ustawy rodzice maja prawo do renty rodzinnej , jeżeli; - ubezpieczony ( emeryt lub rencista ) bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania, Sąd na podstawie poczynionych ustaleń uznał , że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 71 pkt 1 cyt. ustawy. Syn M. , który przez cały czas mieszkał wraz z odwołującą i prowadził z nią wspólne gospodarstwo, przyczyniał się do utrzymania rodziny, jednak przyczynienie się to nie ograniczało się tylko do wspólnego zamieszkiwania, polegało na dostarczaniu odwołującej środków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Śmierć syna doprowadziła do pogorszenia się stanu majątkowego odwołującej, gdyż obecnie sama musi ponosić wszystkie opłaty/ media, lekarstwa, wyżywienie/. Syn M. partycypował w kosztach utrzymania matki i to umożliwiało jej zaspokojenie podstawowych potrzeb. Przepisy nie wymagają od rodzica starającego się o rentę rodzinną po zmarłym dziecku, aby nie miał on żadnych źródeł dochodu, warunkiem jest jedynie to , aby ubezpieczony bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania. Na uwagę zasługuje wyrok Sądu Apelacyjny we Włocławku z dnia 15 lutego 2012 r. sygn.. akt III AUa 1657/11, który wyraził stanowisko, że sformułowanie „ przyczyniał się „ wyrażone w treści art. 71 ustawy powinno być rozumiane w ten sposób, że dla spełnienia zawartej w niej przesłanki prawa do renty rodzinnej wystarczające będzie wykazanie choćby częściowego pozostawania na utrzymaniu zmarłego. Wobec uznania przez Sąd , że skoro syn M. S. (1) bezpośrednio przed zgonem, a także długo przed zamieszkiwał w odwołującą i przyczyniał się znacząco do jej utrzymania to J. S. spełnia warunki do renty rodzinnej po nim . Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w oparciu o przepis art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto zgodnie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 60 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Anna Walczak – Sarnowska