VIII U 3210/15

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalne i rentoweŚredniaokręgowy
świadczenie przedemerytalneZUSspółdzielcza umowa o pracęstosunek pracyprawo pracyubezpieczenia społeczneprawo do świadczeń

Sąd Okręgowy przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego Z. H., uznając, że spółdzielcza umowa o pracę jest równoznaczna ze stosunkiem pracy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. H. prawa do świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy. Z. H. odwołał się do sądu, podnosząc błędną wykładnię przepisów. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, stwierdzając, że spółdzielcza umowa o pracę, zgodnie z Kodeksem pracy, nawiązuje stosunek pracy, a wnioskodawca spełnia pozostałe warunki do przyznania świadczenia.

Decyzją z dnia 20 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił Z. H. prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznając, że zatrudnienie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego, co wykluczało spełnienie przesłanek ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Z. H. złożył odwołanie, zarzucając organowi rentowemu błędną wykładnię art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Sąd Okręgowy w Łodzi, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że wnioskodawca spełniał wszystkie wymagane warunki: posiadał odpowiedni wiek, ponad 35-letni staż pracy (37 lat, 11 miesięcy, 10 dni okresów składkowych i 29 dni nieskładkowych), a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy (likwidacja stanowiska pracy w Spółdzielni Pracy). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko sądu, że spółdzielcza umowa o pracę, zgodnie z art. 77 Kodeksu pracy, nawiązuje stosunek pracy, a przepisy prawa spółdzielczego nie wyłączają stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym odmiennie. Sąd uznał, że Z. H. pozostawał w stosunku pracy ze Spółdzielnią Pracy (...) w Ł. od 20 października 1979 r. do 31 grudnia 2014 r. Ponadto, wnioskodawca był zarejestrowany jako bezrobotny od 2 kwietnia 2015 r., pobierał zasiłek dla bezrobotnych przez wymagany okres i złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne w ustawowym terminie. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając Z. H. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 października 2015 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielcza umowa o pracę nawiązuje stosunek pracy, który jest objęty zakresem przepisów o świadczeniach przedemerytalnych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu pracy (art. 77 § 1 i § 2), które jednoznacznie stanowią, że stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę, a w zakresie nieuregulowanym przepisami prawa spółdzielczego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Podkreślono, że taki stosunek pracy jest objęty ochroną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

Z. H.

Strony

NazwaTypRola
Z. H.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy
Spółdzielnia Pracy (...) w Ł.spółkapracodawca

Przepisy (9)

Główne

u.ś.p. art. 2 § 1 pkt 2

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) oraz posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat (kobieta) lub 35 lat (mężczyzna).

k.p. art. 77 § 1

Kodeks pracy

Stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę.

k.p. art. 77 § 2

Kodeks pracy

Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę reguluje ustawa – prawo spółdzielcze, a w zakresie nieuregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu pracy.

Pomocnicze

u.ś.p. art. 2 § 3

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, pod warunkiem dalszej rejestracji jako bezrobotny, nieodmówienia przyjęcia propozycji zatrudnienia oraz złożenia wniosku w terminie 30 dni od dnia wydania dokumentu potwierdzającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku.

u.p.z. art. 2 § 1 pkt 29

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja przyczyn dotyczących zakładu pracy, w tym rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika lub z powodu upadłości pracodawcy, likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych.

pr. sp. art. 187 § 1

Ustawa Prawo Spółdzielcze

Podstawa rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.

pr. sp. art. 184 § 1

Ustawa Prawo Spółdzielcze

Podstawa rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.

pr. sp. art. 182 § 1

Ustawa Prawo Spółdzielcze

Obowiązek pozostawania stron umowy w spółdzielczym stosunku pracy.

u.ś.p. art. 7 § 1

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych

Określenie daty przyznania świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielcza umowa o pracę nawiązuje stosunek pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Wnioskodawca spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, w tym odpowiedni wiek, staż pracy oraz rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Odrzucone argumenty

Spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego, co wyklucza prawo do świadczenia przedemerytalnego.

Godne uwagi sformułowania

spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym zatrudnienie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie mieści się w pojęciu stosunku pracy jest błędne i nie znajduje swojego uzasadnienia przed wszystkim w przepisach kodeksu pracy na skutek zawarcia spółdzielczej umowy o pracę, członka spółdzielni ze spółdzielnią łączy stosunek pracy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stosunek pracy' w kontekście świadczeń przedemerytalnych dla osób zatrudnionych na podstawie spółdzielczej umowy o pracę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia w spółdzielniach pracy i prawa do świadczeń przedemerytalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego dotyczącego stosunku pracy w kontekście świadczeń przedemerytalnych, co jest istotne dla wielu osób pracujących w spółdzielniach.

Czy praca w spółdzielni pracy daje prawo do świadczenia przedemerytalnego? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 3210/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 października 2015 r., odmówił wnioskodawcy Z. H. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazano, że brak podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ ubezpieczony jest członkiem Spółdzielni Pracy (...) w Ł. zatrudnionym na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, która w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych nie jest umową o pracę w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego. /decyzja – k. 12 plik II akt ZUS/ Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony Z. H. w dniu 23 listopada 2015 r. reprezentowany przez adwokata i zaskarżył decyzję w całości. Zarzucił decyzji: - obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 170 ze zm.) polegającą na uznaniu, iż spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego, a co za tym idzie ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do świadczenia emerytalnego, pomimo iż zgodnie z prawidłową wykładnią powyższy przepis dotyczy również pracowników zatrudnionych na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało uznaniem, iż ubezpieczony nie spełnił wszystkich przesłanek wymaganych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wraz u ustawowymi odsetkami od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /odwołanie – k. 2 – 5/ W odpowiedzi na odwołanie Sąd Okręgowy w Łodzi wniósł o oddalenie odwołania. /odpowiedź na odwołanie – k. 19/ Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Z. H. urodził w dniu 29 czerwca 1954 r. /bezsporne/ W dniu 2 października 2015 r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. /wniosek – k. 1 – 3 plik II akt ZUS/ Wnioskodawca Z. H. była zatrudniony w „ Spółdzielni Pracy (...) w Ł. o okresie od 20 października 1979 r. do 31 grudnia 2014 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony. W czasie zatrudnienia zajmował stanowiska: ślusarza w brygadzie montażowej, pracownika KJ, kierownika magazynu, Prezesa – Kierownika (...) Spółdzielni, samodzielne stanowisko ds. utrzymania maszyn i urządzeń + transport, kontrolera jakości, kierowcy. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę w oparciu o art. 187 pkt 1 w zw. z art. 184 §1 pkt 1 ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. /świadectwo pracy – k. 6 – 7 plik II akt ZUS, umowa o pracę w aktach osobowych w kopercie – k. 24, rozwiązanie umowy o pracę w aktach osobowych w kopercie – k. 8, k. 24/ Wnioskodawca po rozwiązaniu stosunku pracy jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. od 2 kwietnia 2015 r. Z dniem 28 września 2015 r. upłynął okres 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Obecnie wnioskodawca nadal jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. jako bezrobotny. /zaświadczenie – k. 9 plik II akt ZUS/ Wnioskodawca posiada staż pracy wynoszący: 37 lat, 11 miesięcy, 10 dni okresów składkowych oraz 29 dni okresów nieskładkowych. /wyliczenia ZUS – k. 11 plik II akt ZUS/ Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dokumenty załączone do akt sprawy, które są logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 170), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Zgodnie z ust. 2 art. 2 ustawy, za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1 , uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zaś ust. 3 art. 2 stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Osoba ubiegająca się o prawo do świadczenia przedemerytalnego musi spełniać łącznie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 i wymienione w ust. 3 art. 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o: przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to: a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, b)rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, c)wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy, d) ( rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika; W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy wskazując, iż stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn ekonomicznych dotyczących Spółdzielni – likwidacji stanowiska pracy oraz, że legitymuje się ponad 35 – letnim stażem pracy, a także odpowiednim wiekiem. W ocenie organu rentowego ubezpieczony nie spełnił wszystkich wskazanych w powyższym przepisie, gdyż ubezpieczony był członkiem Spółdzielni Pracy (...) w Ł. zatrudnionym na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, która w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych nie jest umową o pracę w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego. W ocenie Sądu Okręgowego skarżący spełnia jednak wszystkie warunki niezbędne do uzyskania świadczenia przedemerytalnego wskazane w w/w przepisie. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawało, że wnioskodawca na datę rozwiązania umowy o pracę udowodnił okres ubezpieczenia w wymiarze 37 lat, 11 miesięcy, 10 dni okresów składkowych oraz 29 dni okresów nieskładkowych. Bezsporne było też to, że z dniem 31 grudnia 2014 r. został z odwołującym rozwiązany stosunek pracy ze Spółdzielnią Pracy (...) w Ł. . Umowa została rozwiązana z powodu likwidacji stanowiska pracy. Poza sporem pozostawało też, że ubezpieczony od dnia 2 kwietnia 2015 r. został zarejestrowany jako bezrobotny i jest nim nadal. Poza sporem pozostawało też, że ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Sporne pozostawało jedynie to czy poprzez zawarcie spółdzielczej umowy o pracę odwołujący pozostawał w „stosunku pracy” w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Należy podkreślić, że z literalnej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wynika, iż prawo do świadczenia przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 60 lat (mężczyzna) oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla mężczyzn. W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym zatrudnienie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie mieści się w pojęciu stosunku pracy jest błędne i nie znajduje swojego uzasadnienia przed wszystkim w przepisach kodeksu pracy . Zgodnie z art. 77 § 1 kodeksu pracy stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę. Zgodnie z art. 77 § 2 kodeksu pracy stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę reguluje ustawa – prawo spółdzielcze , a w zakresie nie uregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu pracy . Z treści cytowanych przepisów wynika więc jednoznacznie i bezsprzecznie, że na skutek zawarcia spółdzielczej umowy o pracę, członka spółdzielni ze spółdzielnią łączy stosunek pracy. Tak powstały stosunek pracy charakteryzuje się ścisłym związaniem ze stosunkiem członkostwa w spółdzielni. Cechą charakterystyczną spółdzielczej umowy o pracę jest większa niż przy zwykłej umowie o pracę ochrona trwałości stosunku pracy i obowiązek pozostawania stron umowy w spółdzielczym stosunku pracy, co wynika z art. 182 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze , zgodnie z którym spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek pozostawania ze sobą w stosunku pracy. Zważywszy na powyższe nie może budzić wątpliwości, że odwołujący w okresie od 20 października 1979 r. do 31 grudnia 2014 r. pozostawał ze Spółdzielnią Pracy (...) w Ł. w stosunku pracy. Mając na uwadze powyższe argumenty, Sąd Okręgowy uznał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczony spełniał wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W zakresie daty przyznania świadczenia, Sąd oparł się na przepisie art. art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Skarżący złożył wniosek w dniu 1 października 2015 r., a zatem świadczenie przysługuje jej od dnia 1 października 2015 r. Wobec powyższego należało zmienić zaskarżoną decyzję, o czym Sąd Okręgowy orzekł na postawie art. 477 14 § 2 kpc . ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI