VIII U 3210/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego Z. H., uznając, że spółdzielcza umowa o pracę jest równoznaczna ze stosunkiem pracy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. H. prawa do świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy. Z. H. odwołał się do sądu, podnosząc błędną wykładnię przepisów. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, stwierdzając, że spółdzielcza umowa o pracę, zgodnie z Kodeksem pracy, nawiązuje stosunek pracy, a wnioskodawca spełnia pozostałe warunki do przyznania świadczenia.
Decyzją z dnia 20 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił Z. H. prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznając, że zatrudnienie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego, co wykluczało spełnienie przesłanek ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Z. H. złożył odwołanie, zarzucając organowi rentowemu błędną wykładnię art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Sąd Okręgowy w Łodzi, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że wnioskodawca spełniał wszystkie wymagane warunki: posiadał odpowiedni wiek, ponad 35-letni staż pracy (37 lat, 11 miesięcy, 10 dni okresów składkowych i 29 dni nieskładkowych), a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy (likwidacja stanowiska pracy w Spółdzielni Pracy). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko sądu, że spółdzielcza umowa o pracę, zgodnie z art. 77 Kodeksu pracy, nawiązuje stosunek pracy, a przepisy prawa spółdzielczego nie wyłączają stosowania przepisów Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym odmiennie. Sąd uznał, że Z. H. pozostawał w stosunku pracy ze Spółdzielnią Pracy (...) w Ł. od 20 października 1979 r. do 31 grudnia 2014 r. Ponadto, wnioskodawca był zarejestrowany jako bezrobotny od 2 kwietnia 2015 r., pobierał zasiłek dla bezrobotnych przez wymagany okres i złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne w ustawowym terminie. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając Z. H. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 października 2015 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, spółdzielcza umowa o pracę nawiązuje stosunek pracy, który jest objęty zakresem przepisów o świadczeniach przedemerytalnych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Kodeksu pracy (art. 77 § 1 i § 2), które jednoznacznie stanowią, że stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę, a w zakresie nieuregulowanym przepisami prawa spółdzielczego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Podkreślono, że taki stosunek pracy jest objęty ochroną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
Z. H.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. H. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| Spółdzielnia Pracy (...) w Ł. | spółka | pracodawca |
Przepisy (9)
Główne
u.ś.p. art. 2 § 1 pkt 2
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) oraz posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat (kobieta) lub 35 lat (mężczyzna).
k.p. art. 77 § 1
Kodeks pracy
Stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę.
k.p. art. 77 § 2
Kodeks pracy
Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę reguluje ustawa – prawo spółdzielcze, a w zakresie nieuregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu pracy.
Pomocnicze
u.ś.p. art. 2 § 3
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, pod warunkiem dalszej rejestracji jako bezrobotny, nieodmówienia przyjęcia propozycji zatrudnienia oraz złożenia wniosku w terminie 30 dni od dnia wydania dokumentu potwierdzającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku.
u.p.z. art. 2 § 1 pkt 29
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja przyczyn dotyczących zakładu pracy, w tym rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika lub z powodu upadłości pracodawcy, likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych.
pr. sp. art. 187 § 1
Ustawa Prawo Spółdzielcze
Podstawa rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.
pr. sp. art. 184 § 1
Ustawa Prawo Spółdzielcze
Podstawa rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.
pr. sp. art. 182 § 1
Ustawa Prawo Spółdzielcze
Obowiązek pozostawania stron umowy w spółdzielczym stosunku pracy.
u.ś.p. art. 7 § 1
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Określenie daty przyznania świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielcza umowa o pracę nawiązuje stosunek pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Wnioskodawca spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, w tym odpowiedni wiek, staż pracy oraz rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego, co wyklucza prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Godne uwagi sformułowania
spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym zatrudnienie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie mieści się w pojęciu stosunku pracy jest błędne i nie znajduje swojego uzasadnienia przed wszystkim w przepisach kodeksu pracy na skutek zawarcia spółdzielczej umowy o pracę, członka spółdzielni ze spółdzielnią łączy stosunek pracy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stosunek pracy' w kontekście świadczeń przedemerytalnych dla osób zatrudnionych na podstawie spółdzielczej umowy o pracę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia w spółdzielniach pracy i prawa do świadczeń przedemerytalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego dotyczącego stosunku pracy w kontekście świadczeń przedemerytalnych, co jest istotne dla wielu osób pracujących w spółdzielniach.
“Czy praca w spółdzielni pracy daje prawo do świadczenia przedemerytalnego? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 3210/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 października 2015 r., odmówił wnioskodawcy Z. H. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazano, że brak podstaw do przyznania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ ubezpieczony jest członkiem Spółdzielni Pracy (...) w Ł. zatrudnionym na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, która w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych nie jest umową o pracę w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego. /decyzja – k. 12 plik II akt ZUS/ Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony Z. H. w dniu 23 listopada 2015 r. reprezentowany przez adwokata i zaskarżył decyzję w całości. Zarzucił decyzji: - obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 170 ze zm.) polegającą na uznaniu, iż spółdzielcza umowa o pracę nie jest umową w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego, a co za tym idzie ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do świadczenia emerytalnego, pomimo iż zgodnie z prawidłową wykładnią powyższy przepis dotyczy również pracowników zatrudnionych na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało uznaniem, iż ubezpieczony nie spełnił wszystkich przesłanek wymaganych do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wraz u ustawowymi odsetkami od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /odwołanie – k. 2 – 5/ W odpowiedzi na odwołanie Sąd Okręgowy w Łodzi wniósł o oddalenie odwołania. /odpowiedź na odwołanie – k. 19/ Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Z. H. urodził w dniu 29 czerwca 1954 r. /bezsporne/ W dniu 2 października 2015 r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. /wniosek – k. 1 – 3 plik II akt ZUS/ Wnioskodawca Z. H. była zatrudniony w „ Spółdzielni Pracy (...) w Ł. o okresie od 20 października 1979 r. do 31 grudnia 2014 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony. W czasie zatrudnienia zajmował stanowiska: ślusarza w brygadzie montażowej, pracownika KJ, kierownika magazynu, Prezesa – Kierownika (...) Spółdzielni, samodzielne stanowisko ds. utrzymania maszyn i urządzeń + transport, kontrolera jakości, kierowcy. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę w oparciu o art. 187 pkt 1 w zw. z art. 184 §1 pkt 1 ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. /świadectwo pracy – k. 6 – 7 plik II akt ZUS, umowa o pracę w aktach osobowych w kopercie – k. 24, rozwiązanie umowy o pracę w aktach osobowych w kopercie – k. 8, k. 24/ Wnioskodawca po rozwiązaniu stosunku pracy jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. od 2 kwietnia 2015 r. Z dniem 28 września 2015 r. upłynął okres 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Obecnie wnioskodawca nadal jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. jako bezrobotny. /zaświadczenie – k. 9 plik II akt ZUS/ Wnioskodawca posiada staż pracy wynoszący: 37 lat, 11 miesięcy, 10 dni okresów składkowych oraz 29 dni okresów nieskładkowych. /wyliczenia ZUS – k. 11 plik II akt ZUS/ Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dokumenty załączone do akt sprawy, które są logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 170), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Zgodnie z ust. 2 art. 2 ustawy, za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1 , uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zaś ust. 3 art. 2 stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Osoba ubiegająca się o prawo do świadczenia przedemerytalnego musi spełniać łącznie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 i wymienione w ust. 3 art. 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o: przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to: a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, b)rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, c)wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy, d) ( rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika; W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy wskazując, iż stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn ekonomicznych dotyczących Spółdzielni – likwidacji stanowiska pracy oraz, że legitymuje się ponad 35 – letnim stażem pracy, a także odpowiednim wiekiem. W ocenie organu rentowego ubezpieczony nie spełnił wszystkich wskazanych w powyższym przepisie, gdyż ubezpieczony był członkiem Spółdzielni Pracy (...) w Ł. zatrudnionym na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, która w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych nie jest umową o pracę w ramach pracowniczego stosunku pracy lub stosunku służbowego. W ocenie Sądu Okręgowego skarżący spełnia jednak wszystkie warunki niezbędne do uzyskania świadczenia przedemerytalnego wskazane w w/w przepisie. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawało, że wnioskodawca na datę rozwiązania umowy o pracę udowodnił okres ubezpieczenia w wymiarze 37 lat, 11 miesięcy, 10 dni okresów składkowych oraz 29 dni okresów nieskładkowych. Bezsporne było też to, że z dniem 31 grudnia 2014 r. został z odwołującym rozwiązany stosunek pracy ze Spółdzielnią Pracy (...) w Ł. . Umowa została rozwiązana z powodu likwidacji stanowiska pracy. Poza sporem pozostawało też, że ubezpieczony od dnia 2 kwietnia 2015 r. został zarejestrowany jako bezrobotny i jest nim nadal. Poza sporem pozostawało też, że ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Sporne pozostawało jedynie to czy poprzez zawarcie spółdzielczej umowy o pracę odwołujący pozostawał w „stosunku pracy” w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Należy podkreślić, że z literalnej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wynika, iż prawo do świadczenia przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 60 lat (mężczyzna) oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla mężczyzn. W ocenie Sądu stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym zatrudnienie na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie mieści się w pojęciu stosunku pracy jest błędne i nie znajduje swojego uzasadnienia przed wszystkim w przepisach kodeksu pracy . Zgodnie z art. 77 § 1 kodeksu pracy stosunek pracy między spółdzielnią pracy a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę. Zgodnie z art. 77 § 2 kodeksu pracy stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę reguluje ustawa – prawo spółdzielcze , a w zakresie nie uregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu pracy . Z treści cytowanych przepisów wynika więc jednoznacznie i bezsprzecznie, że na skutek zawarcia spółdzielczej umowy o pracę, członka spółdzielni ze spółdzielnią łączy stosunek pracy. Tak powstały stosunek pracy charakteryzuje się ścisłym związaniem ze stosunkiem członkostwa w spółdzielni. Cechą charakterystyczną spółdzielczej umowy o pracę jest większa niż przy zwykłej umowie o pracę ochrona trwałości stosunku pracy i obowiązek pozostawania stron umowy w spółdzielczym stosunku pracy, co wynika z art. 182 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze , zgodnie z którym spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek pozostawania ze sobą w stosunku pracy. Zważywszy na powyższe nie może budzić wątpliwości, że odwołujący w okresie od 20 października 1979 r. do 31 grudnia 2014 r. pozostawał ze Spółdzielnią Pracy (...) w Ł. w stosunku pracy. Mając na uwadze powyższe argumenty, Sąd Okręgowy uznał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczony spełniał wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W zakresie daty przyznania świadczenia, Sąd oparł się na przepisie art. art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Skarżący złożył wniosek w dniu 1 października 2015 r., a zatem świadczenie przysługuje jej od dnia 1 października 2015 r. Wobec powyższego należało zmienić zaskarżoną decyzję, o czym Sąd Okręgowy orzekł na postawie art. 477 14 § 2 kpc . ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI