III U 628/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS zawieszającej wypłatę emerytury, uznając, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów z Konstytucją nie działa wstecz.
K. K. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r. Odwołująca argumentowała, że wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że orzeczenie TK, choć dotyczyło przepisów niezgodnych z Konstytucją, nie działa wstecz i nie uprawnia do wypłaty świadczeń za okres przed jego ogłoszeniem.
Sprawa dotyczyła odwołania K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Odwołująca podniosła, że wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12). Sąd Okręgowy w Ostrołęce, po rozpoznaniu sprawy, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin. W tym przypadku, TK wskazał, że utrata mocy obowiązującej następuje z dniem ogłoszenia sentencji w Dzienniku Ustaw, czyli 22 listopada 2012 r. Sąd podkreślił, że orzeczenia TK co do zasady nie mają mocy wstecznej i nie odnoszą się do okresu przed ich ogłoszeniem. Choć wyrok TK dotyczył przepisów, które były niezgodne z Konstytucją w stosunku do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. (w tym odwołującej), to ewentualna wypłata świadczenia mogłaby przysługiwać jedynie od dnia ogłoszenia wyroku. W związku z tym, sąd uznał, że decyzja ZUS odmawiająca uchylenia zawieszenia wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. była prawidłowa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego co do zasady nie ma mocy wstecznej i nie odnosi się do okresu przed jego ogłoszeniem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia lub w innym terminie określonym przez TK, a utrata mocy obowiązującej następuje na przyszłość. Ewentualna wypłata świadczenia mogłaby przysługiwać jedynie od dnia ogłoszenia wyroku TK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją powoduje utratę mocy obowiązującej przepisu z dniem wejścia w życie orzeczenia lub w innym terminie określonym przez Trybunał.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
u.f.p. art. 28
Ustawa o finansach publicznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie stosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., uznany za niekonstytucyjny w stosunku do osób, które uzyskały prawo do emerytury w przedziale czasowym od dnia 08.01.2009r. do dnia 31.12.2010r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie przepisów, których niezgodność z konstytucją stwierdził później Trybunał, mogą podlegać weryfikacji w szczególnych trybach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie działa wstecz. Skutki orzeczenia TK następują od dnia jego ogłoszenia, a nie obejmują okresu poprzedzającego.
Odrzucone argumenty
Wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie TK powinno mieć zastosowanie do wszystkich osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego co do zasady nie ma mocy wstecznej utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego następuje na przyszłość
Skład orzekający
Teresa Suchcicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności ich braku mocy wstecznej w sprawach o świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 2011 r. i zmian przepisów w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na prawa obywateli, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego może cofnąć czas? Sąd wyjaśnia, kiedy świadczenia są należne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: III U 628/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Suchcicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 r. w O. sprawy z odwołania K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 20 marca 2013r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie. UZASADNIENIE K. K. wniosła odwołanie od decyzji (...) Oddział w P. z dnia 20.03.2013r. , którą to decyzją ZUS odmówił uchylenia decyzji ZUS z dnia 12.10.2011r., w części w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury za okres od 1.10.2011r. do 21.11.2012r. Odwołująca podniosła, że wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Decyzją z dnia 20.05.2009r. wnioskodawczyni przyznano prawo do emerytury od 1 maja 2009r. Na dzień przyznania emerytury wnioskodawczyni była zatrudniona w Urzędzie Gminy w B. . W związku ze zmianą przepisów decyzją ZUS z dnia 12.10.2011r., począwszy od 1.10.2011r. wypłata emerytury podlegała zawieszeniu ponieważ wnioskodawczyni kontynuowała zatrudnienie. Kolejną decyzją z dnia 31.12.2012r. ZUS wznowił wnioskodawczyni wypłatę świadczenia emerytalnego za okres od dnia 22.11.2012r. ( dowód: niesporne, decyzje w aktach rentowych). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12) orzekł, iż art.28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Treść sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego mogłaby nasuwać wniosek, że dotyczy wszystkich osób, które uzyskały prawo do emerytury przed dniem 01.01.2011r. Jednakże z uzasadnienia tego wyroku w sposób jednoznaczny wynika, że Trybunał Konstytucyjny uznał, że art.103a w/w ustawy jest niekonstytucyjny w stosunku do osób, które uzyskały prawo do emerytury w przedziale czasowym od dnia 08.01.2009r. do dnia 31.12.2010r. Do grona tych osób należy odwołująca. Trybunał Konstytucyjny wywodził bowiem, że osoby, które uzyskały prawo do emerytury w powołanym powyżej okresie, podejmowały decyzję o przejściu na emeryturę w stanie prawnym, który nie nakazywał rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, aby emerytura mogła być wypłacana. Wobec powyższego działając w zaufaniu do państwa i stanowionego przez nie prawa, ubezpieczeni ci podjęci decyzję co do przejścia na emeryturę. Trybunał Konstytucyjny argumentował, że gdyby wiedzieli oni, że nastąpi zmiana stanu prawnego, uzależniająca realizację prawa do świadczenia emerytalnego od uprzedniego rozwiązania stosunku pracy, ich decyzja mogła być inna, bo z perspektywy dokonanej nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z FUS i objęcia nią także tych osób, okazała się dla nich niekorzystna. Sąd ma jednak na uwadze to, że zgodnie z przepisem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku (pkt 9) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw traci moc art.28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art.103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. W świetle powyższego ewentualna wypłata emerytury przysługiwałaby wyłącznie od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. od dnia 22 listopada 2012r. Sąd Okręgowy podziela w pełni pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 21 marca 2000r. (K 4/99), w którym TK podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż bezpośrednim skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego (określonych przepisów lub norm) z Konstytucją , jest utrata mocy obowiązującej przepisów niezgodnych z konstytucją z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału lub w innym terminie określonym przez Trybunał ( art. 190 ust. 3 zd. 1 konstytucji ). Akt normatywny lub jego część (konkretnie oznaczone przepisy) uznane przez Trybunał za niezgodne z konstytucją zostają usunięte z porządku prawnego, przestają być jego elementem. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego lub jego części powoduje bezwzględne, bezwarunkowe i bezpośrednie zniesienie (kasację) przepisów (norm) w nim wskazanych. Następuje to niezależnie od działań innych organów państwowych. Użyty w art. 190 ust. 3 konstytucji termin "utrata mocy obowiązującej" nie może być uważany ani za w pełni tożsamy z uchyleniem określonego przepisu z mocą ex nunc, ani ze stwierdzeniem jego nieważności z mocą ex tunc. Oznacza on bowiem w szczególności, iż - choć niezgodny z konstytucją - akt normatywny jednak przez pewien czas obowiązywał, utracić moc obowiązującą mogą bowiem tylko przepisy, które wcześniej cechę taką posiadały. Poza tym ze sformułowania tego przepisu ustawy zasadniczej wynika, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność określonego przepisu (przepisów) z konstytucją wywiera skutki prawne od dnia ogłoszenia w sposób określony w art. 190 ust. 2 konstytucji , a więc na przyszłość. Oznacza to, że zasadniczo nie ma ono mocy wstecznej, czyli nie odnosi się do kwestii obowiązywania tego przepisu w okresie od dnia jego wejścia w życie do dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc z kolei pod uwagę art. 190 ust. 4 konstytucji TK stwierdził, iż orzeczenia w sprawach indywidualnych mimo ich wydania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, których niezgodność z konstytucją stwierdził później Trybunał, podlegać mogą weryfikacji w szczególnych trybach postępowania. Utrata mocy obowiązującej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest więc czymś z założenia innym niż uchylenie aktu normatywnego w wyniku działań organów prawodawczych. Uchylenie nie jest jednoznaczne z likwidacją skutków prawnych, które w okresie swego obowiązywania wywołał uchylony przepis, a także nie powoduje, że przepis ten nie będzie nadal stosowany na mocy norm międzyczasowych. Uchylenie nie jest więc całkowitym wyeliminowaniem określonego przepisu z porządku prawnego, ale z reguły tworzy szczególną sytuację współistnienia "nowej" regulacji z poprzednio obowiązującą. Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że prawidłowa jest zaskarżona decyzja, którą ZUS odmówił uchylenia decyzji z dnia 12.10.2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury na okres od dnia 01.10.2011r. do dnia 21.11.2012r. Mając to na uwadze, Sąd oddalił odwołanie na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI