III U 625/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOdwołująca A.B. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 19.03.2013r., którą ZUS odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji z dnia 12.10.2011r. w części dotyczącej zawieszenia prawa do emerytury za okres od 01.10.2011r. do 21.11.2012r. Odwołująca argumentowała, że wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. (sygn. akt K 2/12). Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że ustanie przyczyny zawieszenia świadczenia zależy od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, po rozpoznaniu sprawy, oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. orzekł niezgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. z Konstytucją, w zakresie stosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. Jednakże, analizując uzasadnienie wyroku TK, sąd stwierdził, że przepis ten tracił moc obowiązującą z dniem ogłoszenia sentencji w Dzienniku Ustaw (22.11.2012r.). Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin. W tym przypadku, sąd uznał, że przepis obowiązywał do dnia utraty mocy, a prawo do wyrównania emerytury nie przysługuje za okres sprzed ogłoszenia wyroku. W związku z tym, zaskarżona decyzja ZUS została uznana za prawidłową, a odwołanie oddalone na podstawie art. 477¹⁴ § 1 kpc. Sąd wskazał również, że ewentualne roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją mogłyby być dochodzone w postępowaniu przed sądem cywilnym na podstawie art. 417¹ § 1 kc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w sprawach indywidualnych, w szczególności dotyczących prawa do świadczeń emerytalnych i okresu ich obowiązywania przed utratą mocy obowiązującej przepisu.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 01.01.2011r. i interpretacji konkretnego wyroku TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osobie, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., przysługuje wyrównanie emerytury za okres przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisów ograniczających wypłatę emerytur w przypadku kontynuowania zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrównanie emerytury nie przysługuje za okres sprzed ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis, na podstawie którego zawieszono wypłatę emerytury, obowiązywał i wywoływał skutki prawne do dnia utraty mocy obowiązującej, tj. do dnia ogłoszenia sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. Orzeczenie TK ma moc na przyszłość i nie odnosi się do okresu sprzed jego ogłoszenia.
Jaki jest zakres zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. (sygn. akt K 2/12) dotyczącego niezgodności z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok TK dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury w przedziale czasowym od dnia 08.01.2009r. do dnia 31.12.2010r., a przepis ten traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że przepis jest niekonstytucyjny jedynie w stosunku do osób, które uzyskały prawo do emerytury w określonym przedziale czasowym, ponieważ podejmowały decyzje o przejściu na emeryturę w stanie prawnym, który nie nakazywał rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że utrata mocy obowiązującej następuje z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa zmieniająca art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
W zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Traci moc obowiązującą z dniem ogłoszenia sentencji wyroku TK w Dzienniku Ustaw.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010r., którego stosowanie do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. zostało uznane za niekonstytucyjne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin.
Konstytucja RP art. 190 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego lub jego części uznanych za niezgodne z Konstytucją następuje z dniem wejścia w życie orzeczenia TK lub w innym terminie określonym przez TK.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie przepisów, których niezgodność z Konstytucją stwierdził później Trybunał, mogą podlegać weryfikacji w szczególnych trybach postępowania.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania.
k.c. art. 417¹ § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość żądania naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis, na podstawie którego zawieszono wypłatę emerytury, obowiązywał do dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw. • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc na przyszłość i nie odnosi się do okresu sprzed jego ogłoszenia. • Osoba nabyła prawo do emerytury w okresie, gdy przepis ten jeszcze obowiązywał i wywoływał skutki prawne.
Odrzucone argumenty
Wstrzymanie wypłaty emerytury jest niezgodne z Konstytucją i orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. • Prawo do wyrównania emerytury powinno obejmować okres od 01.10.2011r. do 21.11.2012r.
Godne uwagi sformułowania
przepisy te z dniem 22.11.2012r. utraciły moc obowiązującą w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. • wprawdzie treść sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego mogłaby nasuwać wniosek, iż dotyczy on wszystkich osób, które uzyskały prawo do emerytury przed dniem 01.01.2011r., jednakże nie można pominąć stwierdzeń zwartych w uzasadnieniu tego wyroku. • art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. [...] w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji prawa do emerytury - jest niekonstytucyjny jedynie w stosunku do osób, które uzyskały prawo do emerytury w przedziale czasowym od dnia 08.01.2009r. do dnia 31.12.2010r. • zdaniem Sądu nie jest jej jednak należne wyrównanie emerytury za okres sprzed ogłoszenia sentencji tego wyroku w Dzienniku Ustaw • takie stwierdzenie oznacza, iż zdaniem Trybunału w/w przepis obowiązywał i wywoływał skutki prawne do dnia utraty mocy. • orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z konstytucją aktu normatywnego lub jego części powoduje bezwzględne, bezwarunkowe i bezpośrednie zniesienie (kasację) przepisów (norm) w nim wskazanych. • orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność określonego przepisu (przepisów) z konstytucją wywiera skutki prawne od dnia ogłoszenia w sposób określony w art. 190 ust. 2 konstytucji , a więc na przyszłość. Oznacza to, że zasadniczo nie ma ono mocy wstecznej
Skład orzekający
Bożena Beata Bielska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w sprawach indywidualnych, w szczególności dotyczących prawa do świadczeń emerytalnych i okresu ich obowiązywania przed utratą mocy obowiązującej przepisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 01.01.2011r. i interpretacji konkretnego wyroku TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli, w szczególności emerytów. Pokazuje, jak interpretacja dat wejścia w życie orzeczeń TK wpływa na konkretne rozstrzygnięcia.
“Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza natychmiastowe wyrównanie emerytury? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.