III U 610/24

Sąd Okręgowy w SuwałkachSuwałki2025-02-26
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSubezpieczenie społeczneokresy składkowerolnictwoprawo ubezpieczeń społecznych

Podsumowanie

Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej emerytury do kwoty (...) zł, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie Z.W. od decyzji ZUS, zasądzając od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Z.W. odwołała się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury, domagając się uwzględnienia okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd umorzył postępowanie w części, w której ZUS wydał nową decyzję uwzględniającą część żądań Z.W. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone, a Z.W. obciążono kosztami zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy w Suwałkach rozpoznał sprawę z odwołania Z.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. dotyczącej wysokości świadczenia emerytalnego. Z.W. domagała się doliczenia do emerytury okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że zakres rozpoznania sądu ogranicza stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. W związku z tym, że ZUS wydał nową decyzję z dnia 8.01.2025r., uwzględniającą część żądań Z.W. (do kwoty (...) zł), sąd umorzył postępowanie w tej części na podstawie art. 477¹³ § 1 kpc. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone na mocy art. 477¹⁴ § 1 kpc, ponieważ sąd nie mógł rozstrzygać żądań, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji ani nie zostały uwzględnione w nowej decyzji ZUS. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów kpc i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zasądzając od Z.W. na rzecz ZUS kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki, są traktowane jako okresy składkowe.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które jasno wskazują na traktowanie okresów ubezpieczenia rolniczego jako okresów składkowych przy ustalaniu prawa do emerytury i jej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania w części i oddalenie odwołania w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 10 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki, są uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości, traktując je jako okresy składkowe.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

k.p.c. art. 477¹³ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonej decyzji przez organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony, powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 24

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477⁹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1, 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. poz. 1804 ze zm. art. §9 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres rozpoznania sądu ogranicza stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Wykluczone jest rozstrzyganie przez sąd niejako w zastępstwie organu rentowego żądań zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji. Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia lub decyzji wydanej przez ten zespół, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony – powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.

Odrzucone argumenty

Żądanie doliczenia okresów opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników przez ponad 17 lat do emerytury, które nie było przedmiotem pierwotnej decyzji ZUS, a zostało uwzględnione w nowej decyzji ZUS wydanej po wniesieniu odwołania.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i kontrolny zakres rozpoznania sądu ogranicza stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy Wykluczone jest zatem rozstrzyganie przez sąd niejako w zastępstwie organu rentowego żądań zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Piotr Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowań odwoławczych od decyzji ZUS, w szczególności skutki wydania nowej decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego oraz ograniczenia zakresu rozpoznania sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy wydał nową decyzję w trakcie postępowania sądowego. Interpretacja przepisów dotyczących uwzględniania okresów ubezpieczenia rolniczego jest ugruntowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy specyfiki postępowań odwoławczych od decyzji ZUS. Choć zawiera ważne wskazówki interpretacyjne dotyczące zakresu kognicji sądu i skutków wydania nowej decyzji przez organ rentowy, nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

0

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III U 610/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2025r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Piotr Witkowski Protokolant: Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025r. w Suwałkach sprawy Z. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wysokość świadczenia w związku z odwołaniem Z. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 13 listopada 2024 r. znak (...) 1. umarza postępowanie w zakresie nabycia przez Z. W. emerytury w wysokości do kwoty (...) złotych; 2. oddala odwołanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Z. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 13.11.2024r. przyznał Z. W. emeryturę od dnia 1.11.2021r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wskazał, że przyznał ją na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024r., poz. 1631 ze zm.) i jej wysokość została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej na kwotę (...) zł. Wskazał też, że jest ona niższa od najniższej emerytury, która wynosi (...) zł. Emerytury tej jednak nie podwyższył , gdyż Z. W. nie udowodniła łącznie okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 20 lat. Po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne jej emerytura do wypłaty wynosi miesięcznie (...) zł. W odwołaniu od tej decyzji Z. W. domagała się jej zmiany poprzez doliczenie do emerytury opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników przez ponad 17 lat. Zgodnie mianowicie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, traktując je jako okresy składkowe. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, tak jak w zaskarżonej decyzji, na sposób obliczenia emerytury i dlaczego nie podwyższono jej do wysokości najniższej emerytury. W związku zaś z tym, że do odwołania zostało dołączone zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczące podlegania ubezpieczeniom rolniczym, wydział merytoryczny prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie, po zakończeniu którego organ rentowy niezwłocznie poinformuje sąd. Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje: Odwołania za uzasadnionego uznać nie można było ponad kwotę (...) zł. Do tej kwoty postępowanie należało zaś umorzyć. Zgodnie z art. 477 9 § 1 kpc i art. 477 14 kpc oraz utrwalonym orzecznictwem, postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i kontrolny, a zakres rozpoznania sądu ogranicza stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 13.09.2025r., I UK 382/04 i inne przytoczone w uzasadnieniu tegoż wyroku; wyrok Sądu Najwyższego z 5.04.2007r., I UK 316/06 i z dnia 22.02.2012r. II UK 275/11). Wykluczone jest zatem rozstrzyganie przez sąd niejako w zastępstwie organu rentowego żądań zgłaszanych w toku postępowania odwoławczego, które nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji. W związku więc z tym, że organ rentowy nie dysponował zaświadczeniem z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącym podlegania przez Z. W. społecznym ubezpieczeniom rolniczym, nie można mu zarzucić nieprawidłowego rozpoznania wniosku Z. W. o emeryturę. Innych zarzutów odnośnie ustalonej wysokości emerytury Z. W. wszakże nie składała. W zasadzie więc odwołanie Z. W. winno podlegać oddaleniu w całości. Należało je jednak oddalić ponad kwotę (...) zł. Do takiej bowiem kwoty organ rentowy, w następstwie złożenia zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu rolniczym ubezpieczeniom społecznym, uwzględnił żądania Z. W. wydaną później decyzją z dnia 8.01.2025r., którą nadesłał sądowi jeszcze przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie Zgodnie mianowicie art. 477 13 § 1 kpc , zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia lub decyzji wydanej przez ten zespół, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony – powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Skoro więc żądania Z. W. zostały uwzględnione do kwoty (...) zł, to do takiej kwoty powodowało to umorzenie postępowania. Stąd Sąd, na mocy art. 477 13 § 1 kpc , orzekł jak w pkt. 1 wyroku, a na mocy art. 477 14 § 1 kpc jak w pkt. 2 wyroku, gdyż na mocy tego ostatniego artykułu sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia. Z. W. kwestionowała rozstrzygnięcie organu rentowego wydaną później decyzją z dnia 8.01.2025r., jednakże ponad kwotę (...) zł, w obliczu powołanych przepisów prawa i stanowiska Sądu Najwyższego, Sąd w niniejszej sprawie żądań rozpoznawać nie mógł. Może to dopiero uczynić na skutek ewentualnego odwołania od decyzji z dnia 8.01.2025r. O kosztach w sprawie Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc i §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U . poz. 1804 ze zm.). Odwołująca się przegrała sprawę i stąd obowiązana jest uiścić koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego organu rentowego we wskazanej przepisami wysokości 360 zł (pkt. 3 wyroku). PW/mmw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę