III U 526/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd umorzył postępowanie w części dotyczącej uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do prawa do emerytury, oddalił odwołanie w pozostałej części, a wniosek o zaliczenie innego okresu przekazał do organu rentowego.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce rozpatrywał odwołanie M. Z. od decyzji Prezesa KRUS w sprawie wysokości emerytury rolniczej. Sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania uwzględnienia okresu pracy od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. do prawa do emerytury, gdyż organ rentowy sam uwzględnił ten okres do stażu pracy. W pozostałej części odwołanie oddalono, uznając, że ten sam okres nie może być uwzględniony do ustalenia wysokości emerytury z uwagi na przepis art. 25 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który ogranicza zaliczanie okresów sprzed 25 lat od spełnienia warunków do emerytury. Wniosek o zaliczenie innego okresu pracy przekazano do Prezesa KRUS.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce rozpoznał sprawę z odwołania M. Z. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczącą wysokości emerytury rolniczej. M. Z. zakwestionował wysokość przyznanej mu emerytury, domagając się zaliczenia do stażu pracy i wysokości świadczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym. W trakcie postępowania Prezes KRUS uwzględnił jeden z wnioskowanych okresów (14.03.1963r. do 29.10.1967r.) do ustalenia stażu pracy, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części przez sąd. Sąd oddalił jednak żądanie zaliczenia tego samego okresu do ustalenia wysokości emerytury, powołując się na art. 25 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten ogranicza możliwość doliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do ustalania wysokości emerytury, jeśli przypadają one na okres dłuższy niż 25 lat przed spełnieniem warunków do jej nabycia. M. Z. spełnił warunki do emerytury w dniu 14.03.2012r., a sporny okres przypadał przed 14.03.1987r. W związku z tym, że okres ten nie mógł być uwzględniony do części składkowej emerytury, a pozostałe okresy pracy w gospodarstwie zostały już uwzględnione przez organ rentowy, sąd uznał pozostałe zarzuty dotyczące wysokości emerytury za niezasadne. Wniosek o zaliczenie innego okresu pracy (od 19.10.1969r. do 10.03.1976r.) został przekazany do rozpoznania Prezesowi KRUS, ponieważ nie był objęty pierwotną decyzją zaskarżoną przez M. Z., a postępowanie sądowe ma charakter odwoławczy od decyzji organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okres pracy w gospodarstwie rolnym przypadający na okres dłuższy niż 25 lat przed spełnieniem przez ubezpieczonego warunków do nabycia prawa do emerytury rolniczej nie może być uwzględniony przy obliczaniu wysokości części składkowej emerytury.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który stanowi, że okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, przypadające przed dniem 1 lipca 1977r., mogą być doliczone do liczby lat przy ustalaniu części składkowej emerytury, ale nie wcześniej niż 25 lat przed spełnieniem warunków do nabycia prawa do emerytury. W analizowanej sprawie ubezpieczony spełnił warunki do emerytury w dniu 14.03.2012r., a sporny okres pracy w gospodarstwie przypadał przed 14.03.1987r., co wyklucza jego uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe umorzenie, oddalenie odwołania, przekazanie wniosku
Strona wygrywająca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (w części oddalonego odwołania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.s.r. art. 25 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, przypadające przed dniem 1 lipca 1977r., mogą być doliczone do liczby lat przy ustalaniu części składkowej emerytury, ale nie wcześniej niż 25 lat przed spełnieniem warunków do nabycia prawa do emerytury.
Pomocnicze
u.s.r. art. 20 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Określa okresy zaliczane do stażu pracy wymaganego do przyznania prawa do emerytury.
k.p.c. art. 477¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania w części, w której organ rentowy uwzględnił żądanie odwołującego.
k.p.c. art. 477¹⁰ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przekazania nowego wniosku do rozpoznania organowi rentowemu.
k.p.c. art. 476 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa charakter postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jako odwoławczy.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia wniosku o przesłuchanie świadków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres pracy w gospodarstwie rolnym przypadający na ponad 25 lat przed spełnieniem warunków do nabycia prawa do emerytury nie może być uwzględniony do ustalenia wysokości części składkowej emerytury rolniczej. Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeniowych ma charakter odwoławczy i nie obejmuje merytorycznego rozpoznania żądań spoza zakresu zaskarżonej decyzji.
Odrzucone argumenty
Okres pracy w gospodarstwie rolnym od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. powinien być uwzględniony do ustalenia wysokości emerytury rolniczej.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie to ma charakter stricte odwoławczy i dotyczy weryfikacji i oceny zgodności z prawem tej decyzji. Przedmiot sporu jest tu określony tylko ramami zaskarżonej decyzji. Przy obliczaniu wysokości emerytury nie podlegają więc zaliczeniu okresy przypadające przed 14.03.1087r. a sporny okres od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. do nich należy, dlatego nie może być uwzględniony przy obliczaniu części składkowej emerytury.
Skład orzekający
Bożena Beata Bielska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do wysokości emerytury rolniczej, zwłaszcza w kontekście ograniczenia 25 lat przed spełnieniem warunków do świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników i okresem pracy sprzed 1983 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i rolników, ponieważ wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące ustalania wysokości emerytury rolniczej i ograniczeń w zaliczaniu okresów pracy.
“Jak okres pracy sprzed lat wpłynie na Twoją emeryturę rolniczą? Sąd wyjaśnia ograniczenia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: III U 526/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 09 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Bożena Beata Bielska Protokolant: sekretarz sądowy Sylwia Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015r. w O. sprawy z odwołania M. Z. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej na skutek odwołania M. Z. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 15.06.2015r. znak (...) -1 orzeka: 1. umarza postępowanie w sprawie w zakresie żądania uwzględnienia przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 14.03.1963r. do dnia 29.10.1967r. 2. w pozostałej części odwołanie oddala; 3. wniosek M. Z. z dnia 30.06.2015r. o uwzględnienie przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej i wysokości emerytury rolniczej okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 19.10.1969r. do dnia 10.03.1976r. przekazuje do rozpoznania Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15.06.2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał M. Z. od dnia 02.06.2015r. prawo do emerytury rolniczej. W odwołaniu od tej decyzji M. Z. zakwestionował wysokość emerytury rolniczej wskazując, że jest ona zaniżona. W odpowiedzi na odwołanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że odwołujący nabył prawo do emerytury. Do ustalenia jej części składkowej przyjęto: 5,50 lat opłacania składki na Fundusz Emerytalny Rolników w okresie od dnia 1.07.1977r. do dnia 31.12.1982r., po 1% emerytury podstawowej za każdy rok; 8,52 lat opłacania składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w okresie od 01.01.1983r. do 31.12.1990r. łącznie po 1% emerytury podstawowej za każdy rok; 24,46 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu po dniu 31.12.1990r. po 1% emerytury podstawowej za każdy rok; 1,97 lat podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania świadczenia dla bezrobotnych, z tytułu działalności kombatanckiej, z tytułu czynnej służby wojskowej po 1% emerytury podstawowej za każdy rok a wskaźnik wymiaru części składkowej wynosi 0,40. Prezes KRUS wskazał też, że wskaźnik wymiaru emerytury podstawowej wynosi 0,86, część uzupełniająca wynosi 752,78zł, łączna wysokość emerytury rolniczej brutto wynosi 1.108,92zł (356,14zł +752,78zł) a emerytura netto wynosi 941,92zł. Ostatecznie odwołujący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zgłosił żądanie zaliczenia do stażu pracy i wysokości emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. i od 19.10.1969r. do 10.03.1976r. W toku postępowania Prezes KRUS w dniu 04.11.2015r. przeliczył od 01.10.2015r. emeryturę M. Z. , uwzględniając do stażu pracy okres pracy w gospodarstwie rolnym od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. Mimo tego uwzględnienia wysokość emerytury nie wzrosła. Pełnomocnik odwołującego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. Z. w dniu 02.06.2015r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury rolniczej. Po jego rozpoznaniu zaskarżoną decyzją z dnia 15.06.2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał mu od dnia 02.06.2015r. prawo do emerytury rolniczej. Do ustalenia jej części składkowej przyjęto: - 5,50 lat opłacania składki na Fundusz Emerytalny Rolników w okresie od dnia 1.07.1977r. do dnia 31.12.1982r., po 1% emerytury podstawowej za każdy rok, - 8,52 lat opłacania składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w okresie od 01.01.1983r. do 31.12.1990r. łącznie po 1% emerytury podstawowej za każdy rok, - 24,46 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu po dniu 31.12.1990r. po 1% emerytury podstawowej za każdy rok, - 1,97 lat podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pobierania świadczenia dla bezrobotnych, z tytułu działalności kombatanckiej, z tytułu czynnej służby wojskowej po 1% emerytury podstawowej za każdy rok, - wskaźnik wymiaru części składkowej wyniósł 0,40. Wskaźnik wymiaru emerytury podstawowej wyniósł 0,86. Część uzupełniającą emerytury wyliczono w wysokości 85,50% emerytury podstawowej na kwotę 752,78zł, łączna wysokość emerytury rolniczej brutto wyniosła 1.108,92zł brutto (356,14zł +752,78zł) a emerytura netto wyniosła 941,92zł. Do ustalenia prawa do świadczenia uwzględniono: okresy pracy w gospodarstwie rolnym od 30.10.1967r. do 18.10.1969r., od 01.03.1976r. do 30.06.1977r., od 01.07.1977r. do 31.12.1982r., od 01.01.1983r. do 31.12.1990r. i od 01.01.1991r. do 15.06.20015r. Nadto uwzględniono okres zasadniczej służby wojskowej od 30.10.1967r. do 18.10.1969r. M. Z. , składając wniosek o emeryturę rolniczą, domagał się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od marca 1963r. do marca 1969r., od 11.03.1976r. do 12.07.2006r. i od 03.07.2006r. do dnia złożenia wniosku. Z powyższych okresów Prezes KRUS, wydając zaskarżoną decyzję, nie uwzględnił jedynie okresu od 13.03.1963r. do 29.10.1967r. Odwołujący, składając wniosek o emeryturę rolniczą, nie domagał się natomiast zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 19.10.1969r. do 10.03.1976r. W dniu 03.11.2015r. Prezes KRUS wydał decyzję, w której uwzględnił do stażu pracy okres pracy w gospodarstwie rolnym od 13.03.1963r. do 29.10.1969r. W dalszym ciągu nie uwzględnił zaś tego okresu do ustalenia wysokości części składkowej emerytury wskazując, że okres ten przypada w okresie dłuższym niż 25 lat wstecz od spełnienia przez odwołującego warunków do uzyskania emerytury rolniczej. M. Z. , ur. (...) , warunki do uzyskania prawa do emerytury rolniczej spełnił w dniu 14.03.2012r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całość dokumentów zawartych w aktach emerytalnych M. Z. . Sąd zważył, co następuje: Przedmiotem badania była decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 15.06.2015r., którą przyznano M. Z. od dnia 02.06.2015r. prawo do emerytury rolniczej. Ostatecznie odwołujący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zgłosił żądanie zaliczenia do stażu pracy i wysokości emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. i od 19.10.1969r. do 10.03.1976r. W toku postępowania Prezes KRUS w dniu 04.11.2015r. przeliczył od 01.10.2015r. emeryturę M. Z. , uwzględniając do stażu pracy okres pracy w gospodarstwie rolnym od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. Postępowanie w tym zakresie podlegało wobec powyższego umorzeniu w oparciu o art. 477 13 § 1 kpc . Merytorycznemu badaniu nie podlegało też żądanie zaliczenia do stażu pracy przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej i do wysokości emerytury rolniczej okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 19.10.1969r. do 10.03.1976r. W tym zakresie wskazać trzeba, że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 476 § 2 kpc wszczynane jest w rezultacie odwołania od decyzji. Postępowanie to ma charakter stricte odwoławczy i dotyczy weryfikacji i oceny zgodności z prawem tej decyzji. Przedmiot sporu jest tu określony tylko ramami zaskarżonej decyzji. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie żądań, które wykraczają poza podstawę faktyczną zaskarżonej odwołaniem decyzji (wyrok SN z 29 września 2000r., II UKN 759/99, Pal. 2002, nr 11–12, s. 199). W związku z powyższym, skoro M. Z. , składając wniosek o emeryturę rolniczą, nie domagał się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 19.10.1969r. do 10.03.1976r., zaskarżona decyzja z 15.06.2015r. nie odnosi się do tego okresu. Zgłoszony dopiero w postępowaniu przed Sądem wniosek o zaliczenie w/w okresu należało więc potraktować jako nowy wniosek i w oparciu o art. 477 10 § 2 kpc przekazać do rozpoznania organowi rentowemu. Merytorycznemu badaniu podlegały zaś pozostałe zarzuty odwołującego. Są one niezasadne, dlatego oddaleniu podlegało żądanie zaliczenia do ustalenia wysokości emerytury rolniczej okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. a tym samym niezasadne są zarzuty dotyczące wysokości emerytury rolniczej. Z akt emerytalnych M. Z. wynika, iż składając wniosek o emeryturę rolniczą, domagał się zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym: od marca 1963r. do marca 1969r., od 11.03.1976r. do 12.07.2006r. i od 03.07.2006r. do dnia złożenia wniosku. Zaskarżoną decyzją uwzględniono wszystkie żądane okresy, za wyjątkiem okresu od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. Ponieważ organ rentowy nie kwestionował samego faktu pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym Sąd na podstawie art. 217 § 3 kpc oddalił wniosek o przesłuchanie świadków na okoliczność pracy w gospodarstwie w tym okresie. Ostatecznie okres od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. został decyzją z dnia 04.11.2015r. zaliczony do stażu pracy. Mimo tego zaliczenia, wysokość emerytury odwołującego nie uległa zmianie. Zaliczenie tego okresu nie wpływa bowiem na wysokość emerytury – dlatego żądanie odwołującego zaliczenia tego okresu do wysokości emerytury rolniczej i ustalenia jej w wyższej kwocie jest niezasadne. Rację ma bowiem organ rentowy stwierdzając, iż w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 25 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Zdaniem Sądu przepisy ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników rozróżnia problem stażu pracy, wymaganego do przyznania prawa do emerytury (art. 20 tej ustawy) i wysokości emerytury (art. 25). Zgodnie z art. 20 ust. 1 do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy: 1)podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990; 2)prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983 r.; 3)od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi. Okres od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. mieści się w pkt 2. Przepis art. 25 ust. 1 stanowi, że część składkową ustala się przyjmując po 1% emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzględnieniem ust. 2-7. Niepełne lata przelicza się odpowiednio, z uwzględnieniem art. 21a. Przepis art. 25 ust. 2 stwierdza natomiast, że do liczby lat, o których mowa w ust. 1, dolicza się liczbę lat: 1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r.; 2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 1 lipca 1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r., za który była opłacana składka na Fundusz Emerytalny Rolników; 3) (uchylony); 4) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu - po ukończeniu 16. roku życia, przypadających przed dniem 1 lipca 1977r., jednak nie wcześniej niż 25 lat przed spełnieniem warunków nabycia prawa do emerytury rolniczej lub renty inwalidzkiej rolniczej. Okres od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. mieści się w pkt 4. Odwołujący urodził się w dniu (...) , a więc spełnił warunki wymagane do uzyskania prawa do emerytury w dniu 14.03.2012r. a 25 lat wstecz to 14.03.1987r. Przy obliczaniu wysokości emerytury nie podlegają więc zaliczeniu okresy przypadające przed 14.03.1087r. a sporny okres od 14.03.1963r. do 29.10.1967r. do nich należy, dlatego nie może być uwzględniony przy obliczaniu części składkowej emerytury. Ponieważ zaś wszystkie pozostałe wskazywane przez odwołującego w KRUS okresy pracy w gospodarstwie rolnym zostały uwzględnione, część składkowa została obliczona prawidłowo. Odwołujący urodził się w (...) r., w dacie przyznania prawa do emerytury rolniczej osiągnął wiek 68 lat, ostatecznie zaś jego pełnomocnik nie zgłaszał zarzutów do obliczenia części uzupełniającej emerytury. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 477 14 § 1 kpc orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI