III U 38/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał ubezpieczonej prawo do rekompensaty, uznając, że udowodniła ona wymagany 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, mimo braku formalnego świadectwa.
Ubezpieczona M. W. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do rekompensaty, argumentując, że nie udowodniła 15 lat pracy w szczególnych warunkach. ZUS uwzględnił jedynie 11 lat pracy. Sąd, analizując akta osobowe i zeznania świadków, ustalił, że ubezpieczona faktycznie wykonywała prace w warunkach szczególnych przez okres przekraczający 15 lat, mimo braku odpowiedniego świadectwa pracy od pracodawcy. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał prawo do rekompensaty.
Sprawa dotyczyła odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., która odmówiła jej prawa do rekompensaty z uwagi na nieudowodnienie wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uwzględnił jedynie 11 lat, 4 miesiące i 16 dni pracy w szczególnych warunkach, opierając się na świadectwie pracy wystawionym przez pracodawcę. Ubezpieczona domagała się zaliczenia do stażu okresu zatrudnienia od 1.05.1985 r. do 12.02.1989 r. w Zakładzie (...) w S. na stanowisku starszego technika analityki. Pracodawca odmówił wystawienia świadectwa pracy w warunkach szczególnych za ten okres, twierdząc, że stanowisko i wykonywane prace nie były wymienione w odpowiednich przepisach. Sąd Okręgowy w Suwałkach, po analizie akt osobowych, zeznań świadka oraz opinii biegłego z zakresu BHP, ustalił, że M. W. faktycznie wykonywała prace w warunkach szczególnych przez cały okres zatrudnienia w (...) w S., w tym w spornym okresie. Prace te polegały na badaniach histopatologicznych i były wykonywane w skróconym tygodniowym czasie pracy ze względu na warunki. Sąd uznał, że świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem i można je weryfikować innymi środkami dowodowymi. W związku z udowodnieniem łącznego stażu pracy w warunkach szczególnych wynoszącego 15 lat, 1 miesiąc i 28 dni, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał M. W. prawo do rekompensaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem na okoliczność świadczenia pracy w warunkach szczególnych. Dokument ten podlega weryfikacji w postępowaniu sądowym, a faktyczne wykonywanie czynności jest istotniejsze niż nazwa stanowiska.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadectwo pracy jest dokumentem prywatnym, który podlega kontroli co do prawdziwości wskazanych faktów. W przypadku odmowy wydania świadectwa przez pracodawcę lub wątpliwości co do jego treści, sąd może opierać się na innych dowodach, takich jak akta osobowe, zeznania świadków czy opinie biegłych, aby ustalić faktyczny charakter wykonywanej pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
M. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach jako pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej.
u.e.p. art. 2 § 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicja rekompensaty jako odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
u.e.p. art. 21 § 1
Ustawa o emeryturach pomostowych
Warunek przyznania rekompensaty: co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Pomocnicze
r.r.p.w.u.s. art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Prace w szczególnych warunkach są pracami wymienionymi w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
u.e.r.f.u.s. art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie rekompensaty jest przyznawane ubezpieczonym, którzy nie mają możliwości skorzystania z emerytury w obniżonym wieku emerytalnym ani z emerytury pomostowej.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 244 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja dokumentu urzędowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny i jego moc dowodowa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy w warunkach szczególnych przez okres przekraczający 15 lat. Możliwość udowodnienia stażu pracy w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi niż świadectwo pracy. Praca w zakładzie anatomopatologicznym przy badaniach histopatologicznych kwalifikuje się jako praca w warunkach szczególnych.
Odrzucone argumenty
Brak formalnego świadectwa pracy w warunkach szczególnych za sporny okres. Stanowisko starszego technika analityki nie jest wprost wymienione w wykazach prac w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
Świadectwo wykonywania pracy nie jest jednak jedynym dowodem na okoliczność świadczenia pracy w warunkach szczególnych. Istotne jest faktyczne wykonywanie czynności a nie nazwa stanowiska zajmowanego przez pracownika.
Skład orzekający
Danuta Poniatowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznanie, że świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem na staż pracy w szczególnych warunkach i możliwość jego ustalenia innymi środkami dowodowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika służby zdrowia wykonującego badania histopatologiczne; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może badać faktyczny charakter pracy, nawet jeśli dokumentacja pracodawcy jest niepełna lub wadliwa, co jest istotne dla wielu osób ubiegających się o wcześniejsze świadczenia emerytalne.
“ZUS odmówił rekompensaty za brak świadectwa? Sąd udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach!”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III U 38/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2018r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Poniatowska Protokolant: stażysta Sylwia Zarzecka Balcer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018r. w Suwałkach sprawy M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o prawo do rekompensaty w związku z odwołaniem M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 21 listopada 2017r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje M. W. prawo do rekompensaty. UZASADNIENIE Decyzją z 2.11.2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. , powołując się na przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.) i ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 965 ze zm.) odmówił M. W. prawa do rekompensaty, ponieważ nie udowodniła ona 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uwzględnił 11 lat 4 miesiące i 16 dni pracy w warunkach szczególnych, zgodnie ze sporządzonym przez pracodawcę świadectwem pracy. W odwołaniu od tej decyzji M. W. wniosła o jej zmianę i przyznanie prawa do rekompensaty. Domagała się uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w okresie od 1.05.1985 r. do 12.02.1989 r. w Zakładzie (...) w S. na stanowisku starszego technika analityki. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji i podniósł, iż sporny okres nie został zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił, co następuje: M. W. ( ur. (...) ) bezskutecznie ubiegała się o emeryturę pomostową (prawomocna decyzja odmowna z 30.09.2015 r.). Następnie 6.11.2017 r. wystąpiła z wnioskiem o emeryturę z rekompensatą. Decyzją z 21.11.2017 r. przyznano jej prawo do emerytury na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.) począwszy od 1.11.2017 r., odmówiono natomiast prawa do rekompensaty z uwagi na brak wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych. Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił okres od 13.02.1989 r. do 30.06.2000 r. z tytułu zatrudnienia w Zakładzie (...) w S. na stanowisku technika analityki na podstawie świadectwa pracy wystawionego przez pracodawcę 9.10.2017 r. (k. 6 akt rentowych). Pracodawca wskazał, że w tym okresie M. W. wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w zakładzie anatomopatologicznym wymienione w wykazie A dział XII pkt 3 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) na stanowisku technika analityki, zgodnie z zarządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 13.02.1989 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz. Urz. MZiOS z 1989 r. Nr 2). Za sporny okres zatrudnienia od 1.05.1985 r. do 12.02.1989 r. ten sam pracodawca odmówił wystawienia świadectwa pracy w warunkach szczególnych, wskazując, że wykonywane przez odwołującą prace oraz zajmowane stanowisko starszego technika analityki nie zostało wymienione, jako prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ani w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1983 r., ani w zarządzeniu resortowym z 1989 r. (pismo (...) w S. z 9.10.2017 r. k. 11 akt). Sąd pozyskał akta osobowe wnioskodawczyni z całego okresu jej zatrudnienia w (...) w S. od 1.05.1985 r. do 30.06.2000 r. Akta te są kompletne, zawierają umowy o pracę, zakresy czynności, informacje o zmianach wynagrodzenia i inne (koperta k.17). Na podstawie tych akt, zeznań świadka A. P. – kierownika Zakładu (...) oraz wyjaśnień wnioskodawczyni, Sąd ustalił, że M. W. w spornym okresie wykonywała pracę na stanowisku technika analityki i starszego technika analityki w (...) w (...) w S. . Jej czas pracy w okresie tygodniowym wynosił 26 godzin i 15 minut. Do podstawowych jej obowiązków należało wykonywanie badań histopatologicznych materiałów dostarczanych z poszczególnych oddziałów i poradni szpitala. Wnioskodawczyni na obu stanowiskach pracy: technika analityki i starszego technika analityki wykonywała te same czynności tj. wykonywała badania histopatologiczne. Jej czas pracy dzienny i tygodniowy był skrócony, ze względu na warunki pracy, w oparciu o wymagania ustawy o zakładach opieki zdrowotnej . Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołująca w spornym okresie świadczyła pracę w Zakładzie (...) przy wykonywaniu badań histopatologicznych. Praca ta jest pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania określone w Wykazie A, Dziale XII - w służbie zdrowia i opiece społecznej, poz. 3 – prace w prosektoriach i zakładach anatomopatologicznych, histopatologicznych i medycyny sądowej. Łączny okres zatrudnienia w warunkach szczególnych wynosi 15 lat 1 miesiąc i 28 dni. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 664 ze zm.) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat ( art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych ). Wykonywanie pracy w warunkach szczególnych kwalifikuje się zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.). Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Przepisami, do których odsyła art. 32 ust. 4 tej ustawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 tego rozporządzenia pracami w szczególnych warunkach są prace wymienione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Wnioskodawczyni w 2015 r. ubiegała się o przyznanie prawa do emerytury pomostowej, w związku z pracą w warunkach szczególnych, ale bezskutecznie. Od odmownej decyzji organu rentowego nie odwoływała się. Pracodawca odmówił wnioskodawczyni wydania za sporny okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Świadectwo takie nie jest jednak jedynym dowodem na okoliczność świadczenia pracy w warunkach szczególnych. Świadectwo wykonywania pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisu art. 244 § 1 i 2 k.p.c. , gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest ani organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. W postępowaniu sądowym traktuje się je jako dokument prywatny w rozumieniu przepisu art. 245 k.p.c. , który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Dlatego sama treść świadectwa jest niewystarczająca (nie przesądza) na etapie sądowego postępowania odwoławczego czy dana praca była faktycznie pracą w szczególnych warunkach. Wymaga ono weryfikacji i oparcia posiadanej przez zakład pracy dokumentacji z akt osobowych pracodawcy oraz w razie możliwości przy pomocy zeznań świadków i wnioskodawcy. Podobnie należy ocenić odmowę pracodawcy wydania świadectwa pracy. Istotne jest faktyczne wykonywanie czynności a nie nazwa stanowiska zajmowanego przez pracownika. W niniejszej sprawie do oceny charakteru pracy wnioskodawczyni pomocna była opinia biegłego z zakresu BHP (k.26-31), niekwestionowana przez strony i uwzględniona przez Sąd przy orzekaniu. Po szczegółowej analizie dokumentacji pracowniczej i obowiązujących regulacji prawnych, biegły zaopiniował, że wnioskodawczyni świadczyła pracę w warunkach szczególnych przez cały okres zatrudniania w (...) w S. . W tych okolicznościach należało przyjąć, że odwołująca legitymuje się wymaganym 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, przez co nabyła prawo do rekompensaty, przyznawanej w formie dodatku do kapitału początkowego - art. 23 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych . Świadczenie to jest przyznawane tym ubezpieczonym, którzy nie mają możliwości skorzystania z emerytury w obniżonym wieku emerytalnym (art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), ani z emerytury pomostowej. Wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki do nabycia prawa do rekompensaty W związku z powyższym, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) (...) 3. (...) (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI