III U 512/15

Sygnatura akt III U 512/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 22 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia – SO Elżbieta Majewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Alina Darul przy udziale po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. w Koninie sprawy K. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania K. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 27.04.2015r. znak: (...) Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż K. R. nie pobrał nienależnie świadczenia za okresy: od 01.03.2014r. do 31.03.2014r., od 01.05.2014r. do 31.05.2014r., od 01.07.2014r. do 31.07.2014r., od 01.10.2014r. do 31.10.2014r. w kwocie 2.837,36 zł i nie jest zobowiązany do jego zwrotu. Sygn. akt III U 512 / 15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27 kwietnia 2015 roku, znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. zobowiązał K. R. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okresy : od 1.03.2014 r. do 31.03.2014 r., od 01.05.2014 r. do 31.05.2014 r. , od 01.07.2014 r. do 31.07.2014 r. i od 01.10.2014 r. do 31.10.2014 r. w kwocie 2837,36 zł. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że K. R. we wskazanych okresach pobrał nienależnie świadczenie w łącznej kwocie 2.837,36 zł z tytułu osiągania przychodu powodującego zawieszenie świadczenia. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. R. , podnosząc, że w roku 2014 w każdym miesiącu otrzymał tylko jedno wynagrodzenie , a zatem nie osiągnął przychodu powodującego zawieszenie świadczenia. Wypłata wynagrodzenia jest ruchoma i odwołujący nie ma wpływu na to kiedy pracodawca dokonuje przelewu wynagrodzenia. Za każdy miesiąc otrzymał tylko jedno wynagrodzenie tylko czasem było ono wypłacane pod koniec danego miesiąca, a czasem w następnym miesiącu. Zdarzało się też, że pracodawca jednym przelewem wypłacał wynagrodzenie za dwa miesiące albo też kwotę wynagrodzenia rozbijał na części. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wywodząc, że w okresach wskazanych w decyzji ubezpieczony osiągnął przychody powodujące zawieszenie prawa do renty socjalnej i tym samym zaskarżona decyzja jest zasadna. Sąd ustalił i zważył, co następuje: K. R. , ur. (...) , pobiera od maja 2005 r. rentę socjalną. Decyzją z dnia 31.08.2007 r. świadczenie to zostało przyznane ubezpieczonemu na stałe w związku z orzeczeniem trwałej całkowitej niezdolności do pracy. Odwołujący jest osobą niewidomą, nie miał więc możliwości zapoznania się z treścią decyzji ZUS, jednak treść tych decyzji oraz zawarte w nich pouczenia odczytywali mu rodzice. Odwołujący w okresie od 1.02.2014 r. do 31.10.2014 r. odbywał staż w ramach projektu „ (...) ” , który był współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. W tym zakresie zawarł umowę z firmą (...) w P. dotyczącą odbywania stażu. Staż ten był odbywany zgodnie z regulaminem, a w związku z odbywaniem stażu firma (...) wypłacała odwołującemu jako stażyście stypendium stażowe w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Stypendium stażowe miało być wypłacane do 10 dnia roboczego następnego miesiąca, pod warunkiem jednak dostępności środków na koncie firmy. Wypłaty stypendium stażowego na konto odwołującego były nieregularne z uwagi na , że wypłata stypendium była realizowana ze środków przekazywanych firmie (...) przez Wojewódzki Urząd Pracy w P. . Wypłaty stypendium stażowego dla K. R. w roku 2014 przedstawiały się następująco : - w styczniu i lutym 2014 r. - 0 zł, - w marcu 2014 r. - 3.000 zł, - w kwietniu 2014 r. - 0 zł, - w maju 2014 r. - 3000 zł, - w czerwcu 2014 r. - 0 zł - w lipcu 2014 r. - 3.000 zł, - w sierpniu 2014 r. - 0 zł, - we wrześniu 2014 r. - 1.500 zł, - w październiku 2014 r. - 3000 zł. Łącznie wypłacono odwołującemu kwotę 13.500 zł. Stypendium stażowe wynikające z odbywania stażu przez odwołującego określone było w wysokości 1.500 zł miesięcznie i było faktycznie wypłacane w różnych terminach , i tak : - za luty 2014 r. 1.500 zł, wypłacono 07.03.2014 r., - za marzec 2014 r. 1.500 zł, wypłacono 28.03.2014 r. , - za kwiecień 2014 r. 1.500 zł, wypłacono 28.05.2014 r., - za maj 2014 r. 1.500 zł , wypłacono 28.05.2014 r., - za czerwiec 2014 r. 1.500 zł, wypłacono 07.07.2014 r. i 21.07.2014 r., - za lipiec 2014 r. 1.500 zł , wypłacono 31.07.2014 r., - za sierpień 2014 r. 1.500 zł, wypłacono 05.09.2014 r. , - za wrzesień 2014 r. 1.500 zł, wypłacono 06.10.2014 r. , - za październik 2014 r. 1.500 zł wypłacono 31.10.2014 r. Od wypłacanych ubezpieczonemu kwot nie była pobierana zaliczka na podatek dochodowy natomiast odprowadzano składkę na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, które było finansowane przez płatnika składek. Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach organu rentowego oraz na podstawie zeznań odwołującego. Treść dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żądaną ze stron. Również zeznania wnioskodawcy Sąd uznał za wiarygodne bowiem były zgodne z dokumentami przedstawionymi w toku postępowania oraz zgromadzonymi w postępowaniu przed ZUS. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. 2013.982.j.t) prawo do renty socjalnej zawiesza się w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1 , uważa się zatrudnienie, służbę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie działalności pozarolniczej – art. 10 ust. 2 powołanej ustawy. Za przychód, o którym mowa w ust. 1, w przypadku prowadzenia działalności pozarolniczej uważa się przychód stanowiący zadeklarowaną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń – art. 10 ust. 3 . Za przychód, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego. Prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu innego niż wymieniony w ust. 1-4 , zaliczonego do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1 i 2 , lub osiągania przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – art. 10 ust. 5 . Prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, o których mowa w ust. 1-5a, w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych. Ustawa o rencie socjalnej nie zawiera definicji przychodu: w kwestiach nieuregulowanych w ustawie art. 15 ustawy odsyła do unormowań ustawy o emeryturach i rentach z FUS – w tym art. 104, dotyczącym zawieszenia prawa do świadczeń oraz w konsekwencji także do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , w której definicja „przychodu” nawiązuje do regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . Momentem zaś uzyskania przychodu jest moment jego faktycznej wypłaty. W okresie od 1 marca 2014 r. kwota przychodu odpowiadająca 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego do celów emerytalnych wynosiła 2.676,40 zł, od 1 czerwca 2014 r. kwota przychodu wynosiła 2.726,80 zł, a od 1 września 2.618 zł. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że K. R. w spornym okresie zostały wypłacone określone kwoty tytułem stypendium stażowego z tytułu odbywanego przez niego stażu w ramach projektu „ (...) ” ( (...) ), które są współfinansowane przez Unię Europejską. W ocenie Sądu odbywanie przez stażu w ramach projektu, organizowanego przez firmę (...) w nie można zaliczyć do działalności zarobkowej, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o rencie socjalnej , tj. zatrudnienia, służby, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy emerytalnej, lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności pozarolniczej, ponieważ istotą stażu jest nabycie określonych umiejętności. W myśl art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.2015.121.- j.t z 2009, nazywanej dalej ustawą systemową) przez "przychód" rozumieć należy przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy. Stosownie zaś do treści art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy podatkowej wolne od podatku są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240, nazywanej dalej ustawą o finansach publicznych ). W rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o finansach publicznych przez środki europejskie - rozumieć należy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o finansach publicznych. W myśl art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej są środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybackiego, z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. a i b. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości i nie stanowi przedmiotu sporu, że projekt, organizowany przez firmę (...) w P. , był finansowany z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie o finansach publicznych. Tym samym środki finansowe uzyskane, przez ubezpieczonego jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich wolne są od podatku dochodowego od osób fizycznych. Takie stanowisko wyraził także Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 27.11.2012 r. sygn.. III AUa 1423/11 (LEX nr 1246623). W tej sytuacji przyjąć należy, że K. R. w spornym okresie nie osiągnął przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 3, 4 lub 5 ustawy o rencie socjalnej z tytułu działalności, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o rencie socjalnej , podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a zatem, wbrew stanowisku organu rentowego, nie zachodzą materialno-prawne podstawy z art. 10 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej do zawieszenia jej prawa do renty socjalnej. Wypłacone odwołującemu kwoty z tytułu odbywania stażu nie podlegały opodatkowaniu , a składka na ubezpieczenie społeczne była finansowana i odprowadzana przez płatnika składek tj. (...) w P. . W konsekwencji, wbrew stanowisku organu rentowego, nie zachodziły, wynikające z art. 138 ust. 1 ustawy emerytalnej w zw. z art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej , podstawy do żądania od wnioskodawcy zwrotu pobranej przez niego tytułem renty socjalnej kwoty 2.37,36 zł za okresy wskazane w decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i uznał, że odwołujący nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego świadczenia za okres od 1.03.2014 r. do 31.03.2014 r. od 01.05.2014 r. do 31.05.2014 r., od 01.07.2014 r. do 31.07.2014 r. i od 01.10.2014 r. do 31.10.2014 r. w kwocie 2.837,36 zł. SSO E. Majewska