III U 498/14

Sąd Okręgowy w OstrołęceOstrołęka2014-12-09
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaniezdolność do pracyZUSubezpieczenie społeczneokres składkowyokres nieskładkowywymogi formalneorzeczenie lekarskie

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ ubezpieczony nie spełnił wymogu 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy.

D.Z. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS odmówił renty, mimo uznania częściowej niezdolności do pracy, ponieważ ubezpieczony zgromadził jedynie 4 miesiące i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych w ostatnim dziesięcioleciu, zamiast wymaganych 5 lat. Sąd Okręgowy, opierając się na opinii biegłych, ustalił datę powstania niezdolności do pracy na 29.12.2013 r. i oddalił odwołanie, uznając, że nie zostały spełnione wymogi formalne do przyznania renty.

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił D. Z. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ rentowy wskazał, że choć komisja lekarska ZUS uznała D. Z. za częściowo niezdolnego do pracy od 29.12.2013 r. do 31.03.2015 r., to nie spełnia on wymogów z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności zgromadził jedynie 4 miesiące i 19 dni okresów składkowych zamiast 5 lat. D. Z. odwołał się od tej decyzji. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych ortopedy i neurologa, ustalił, że D. Z. jest częściowo niezdolny do pracy od dnia 29.12.2013 r. do dnia 31.03.2015 r. Sąd podkreślił, że kluczowa jest data powstania niezdolności do pracy, a nie data powstania choroby. Ponieważ świadczenie rehabilitacyjne było pobierane do 28.12.2013 r., dopiero od 29.12.2013 r. można było uznać niezdolność do pracy, która nie rokowała odzyskania zdolności. W tym kontekście, D. Z. nie spełnił wymogu posiadania 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy (lub złożeniem wniosku), zgromadzając jedynie 4 miesiące i 19 dni. W związku z tym, Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczony nie spełnił tego wymogu, zgromadzając jedynie 4 miesiące i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że niezdolność do pracy powstała 29.12.2013 r. W ostatnim dziesięcioleciu przed tą datą (lub złożeniem wniosku) ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
D. Z.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 57 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała we wskazanych w ustawie okresach lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 58 § 1 pkt 5 i ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (art. 57 ust. 1 pkt 2) uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat, jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. Okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 12 § 1-3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja osoby niezdolnej do pracy: całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolna to osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolna to osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 18 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nie spełnienie wymogu 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu. Data powstania niezdolności do pracy jako kluczowa dla ustalenia prawa do renty. W okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego ubezpieczony rokował odzyskanie zdolności do pracy, co wykluczało przyznanie renty.

Odrzucone argumenty

Data powstania choroby (1970 r.) jako podstawa do przyznania renty. Argument o wcześniejszym pobieraniu renty inwalidzkiej III grupy.

Godne uwagi sformułowania

kluczowym dla ustalenia prawa do renty jest data powstania niezdolności do pracy z powodu danego choroby, a nie data powstania choroby. niezdolność do pracy powstaje dopiero wtedy, gdy z powodu nasilenia choroby ubezpieczony utracił zdolność do pracy zarobkowej. w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie można uznać odwołującego za osobę, której niezdolność do pracy uprawnia do renty, albowiem jeszcze rokował on odzyskanie zdolności do pracy.

Skład orzekający

Grażyna Załęska-Bartkowiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie daty powstania niezdolności do pracy jako kluczowego kryterium przyznania renty oraz interpretacja wymogu 5-letniego okresu składkowego w ostatnim dziesięcioleciu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych dla renty z tytułu niezdolności do pracy, z uwzględnieniem okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe, choć często pomijane, wymogi formalne do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych i praktyków prawa.

Czy wiesz, że data powstania choroby to nie to samo co data niezdolności do pracy? Kluczowe dla renty ZUS!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III U 498/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. w O. sprawy z odwołania D. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę z tytułu niezdolności do pracy na skutek odwołania D. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 24.04.2014r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił D. Z. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. D. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Stwierdził, że z orzeczenia komisji lekarskiej ZUS wynika, że D. Z. jest częściowo niezdolny do pracy począwszy od dnia 29.12.2013r. do dnia 31.03.2015r. ZUS nie przyznał D. Z. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż nie spełnia on wymogów z art.57 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności oraz złożeniem wniosku o rentę zgromadził bowiem jedynie 4 miesiące i 19 dni okresów składkowych zamiast 5 lat. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: D. Z. pobierał rentę inwalidzką III grupy w okresie od dnia 06.11.1990r. do dnia 31.07.2000r. W ostatnim okresie była to renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Następnie ZUS nie przedłużył prawa do renty, a Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 05.12.2000r. w sprawie XIIIU 2201/00 oddalił odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty. W związku z ubieganiem się przez D. Z. o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w kolejnych latach – ZUS wydał dnia 10.08.2001r. decyzję odmowną, a Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 27.02.2002r. oddalił odwołanie (sygn. akt XIII U 14609/01). Kolejna decyzja odmawiająca prawa do renty z uwagi na brak niezdolności do pracy została wydana dnia 29.12.2004r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 07.04.2005r. oddalił odwołanie D. Z. (sygn. akt IIIU 92/05). Dnia 06.02.2014r. ZUS wydał decyzję odmawiającą D. Z. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z decyzji wynika, że wprawdzie lekarz orzecznik ZUS uznał odwołującego za całkowicie niezdolnego do pracy, lecz ponieważ niezdolność ta powstała dnia 19.12.2013r., to zgromadził on jedynie 4 miesiące i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych zamiast wymaganych 5 lat. Ta okoliczność legła u podstaw odmowy przyznania prawa do renty. W dniu 11.02.2014r. D. Z. złożył sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika. Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 28.03.2014r. stwierdziła, że jest on częściowo niezdolny do pracy od dnia 29.12.2013r. do dnia 31.03.2015r. ZUS ustalił, że D. Z. zgromadził staż ubezpieczeniowy wynoszący łącznie 13 lat, 3 miesiące i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Natomiast w ostatnim 10-leciu przed złożeniem wniosku o rentę i przed datą powstania niezdolności D. Z. zamiast wymaganych 5 lat składkowych i nieskładkowych - udowodnił 4 miesiące i 19 dni. Z tego powodu ZUS zaskarżoną decyzją odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z treścią art.57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1440 ze zm.) - renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność do pracy powstała we wskazanych w ustawie okresach składkowych lub nieskładkowych albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Przy czym w myśl art.58 ust.1 pkt 5 i ust.2 w/w ustawy - warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. Okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Ponieważ w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie uzależnione było od ustalenia daty powstania niezdolności do pracy – Sąd dopuścił na tę okoliczność dowód z opinii biegłego ortopedy i neurologa. Po przeprowadzeniu wywiadu z D. Z. , jego zbadaniu oraz po analizie dokumentacji medycznej biegli rozpoznali u niego chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego lewego na tle przebytego ropnego zapalenia szyjki kości udowej i stawu biodrowego lewego. W konkluzji biegli stwierdzili, że D. Z. jest częściowo niezdolny do pracy od dnia 29.12.2013r . do dnia 31.03.2015r. (k.21-24). Odwołujący na rozprawie z dnia 09.12.2014r. zakwestionował tę datę powstania niezdolności do pracy, podnosząc, że już w 1970r. zaczęła się jego choroba związana z ropnym zapaleniem stawu biodrowego i z tego powodu był uprawniony do renty już w latach 1990-2000. Podkreślić jednak należy, że kluczowym dla ustalenia prawa do renty jest data powstania niezdolności do pracy z powodu danego choroby, a nie data powstania choroby. Oczywistym jest, że te daty nie muszą się pokrywać. Ponadto możliwe jest polepszenie stanu zdrowia w danym okresie i kolejny nawrót choroby. Ustawodawca uzależnia prawo do renty od daty powstania niezdolności do pracy. Definicję osoby niezdolnej do pracy podaje art. 12 ust. 1-3 w/w ustawy, który stanowi, że jest nią osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1), przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). Jak zatem wynika z powyższego – niezdolność do pracy powstaje dopiero wtedy, gdy z powodu nasilenia choroby ubezpieczony utracił zdolność do pracy zarobkowej. Biegli w opinii wskazali, że datą powstania niezdolności do pracy u odwołującego jest dzień 29.12.2013r. Jest to konsekwencją tego, iż do dnia 28.12.2013r. odwołujący pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Zgodnie z art.18 ust.1 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.Dz.U. z 2014r., poz.159) - świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Tymczasem rentę z tytułu niezdolności do pracy może otrzymać jedynie osoba, która utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (art.12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Z zestawienia tych definicji wynika jednoznacznie, że w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie można uznać odwołującego za osobę, której niezdolność do pracy uprawnia do renty, albowiem jeszcze rokował on odzyskanie zdolności do pracy. Tak było do dnia 28.12.2013r. Dlatego dopiero od dnia 29.12.2013r. było możliwe ustalenie niezdolności do pracy, która nie rokowała odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Nadto Sąd miał na uwadze, że odwołujący ubiegał się o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w 2001r. i 2004r. i nie był uznany przez osobę niezdolną do pracy. Oznacza to zatem, że nastąpiła poprawa w jego stanie zdrowia w porównaniu z okresem, gdy otrzymywał rentę. Kolejne pogorszenie stanu zdrowia nastąpiło dopiero w 2013r. W ocenie Sądu Okręgowego należało podzielić wywody i wnioski opinii biegłych lekarzy sądowych. Wnioski biegłych zostały sformułowane po przeprowadzeniu wywiadu, badaniu odwołującego się i analizie dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach rentowych. Wydana przez biegłych opinia poparta została logiczną argumentacją. Biegli jednoznacznie wskazali występujące u D. Z. schorzenia narządu ruchu, które powodują jego częściową niezdolność do pracy, ale dopiero od dnia 29.12.2013r. Ustalenie takiej daty powstania niezdolności do pracy w rozumieniu art.12 w/w ustawy powoduje, że brak jest podstaw do przyznania odwołującemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Odwołujący nie spełnia bowiem warunku posiadania 5-cioletniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu liczonym bądź od daty złożenia wniosku o rentę bądź od daty powstania niezdolności. Dziesięciolecie liczone wstecz od daty złożenia wniosku – to okres od dnia 11.04.2004r. do dnia 10.04.2014r. Natomiast dziesięciolecie liczone wstecz od daty powstania niezdolności to okres od dnia 30.12.2003r. do dnia 29.12.2013r. W obu okresach odwołujący zgromadził jedynie 4 miesiące i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych zamiast 5 lat. Są to bowiem jedynie okresy: 18.06.2012r.-06.09.2012r., 08.09.2012r.-10.09.2012r., 12.09.2012r.-28.12.2013r. Z zeznań odwołującego wynika, że pomiędzy 2003r. a 2012r. nie ma innych okresów, które mogłyby być dodatkowo zaliczone do jego stażu ubezpieczeniowego. Tym samym brak było w niniejszym postępowaniu możliwości wzbogacenia okresów składkowych i nieskładkowych odwołującemu. Odwołujący nie spełnił zatem koniecznego do uzyskania prawa do renty wymogu z art.57 ust.1 pkt 2 w/w ustawy. Powoduje to, że pomimo uznania odwołującego za osobę częściowo niezdolną do pracy, brak jest podstaw do przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z tych względów Sąd Okręgowy na mocy art.477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI