V U 786/16

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2016-09-07
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeńŚredniaokręgowy
ZUSemeryturarentaświadczenie po zmarłymutrzymaniespadekprawo rodzinne

Podsumowanie

Sąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotce, uznając, że wnioskodawczyni nie pozostawała na jej utrzymaniu.

Wnioskodawczyni J. K. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotce W. K. J. K. twierdziła, że ciotka pozostawała na jej utrzymaniu, ponieważ opłaciła koszty utrzymania jej mieszkania i składkę ubezpieczeniową. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki pozostawania na utrzymaniu w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach, gdyż nie zapewniła ciotce środków finansowych i materialnych niezbędnych do życia, a jedynie opłaciła bieżące rachunki.

Sprawa dotyczyła prawa wnioskodawczyni J. K. do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotce W. K., które odmówił jej Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Decyzja ZUS opierała się na stwierdzeniu, że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni w odwołaniu argumentowała, że ciotka była na jej utrzymaniu, ponieważ w czasie jej pobytu w szpitalu przed śmiercią opłaciła koszty utrzymania mieszkania i składkę ubezpieczeniową. Sąd Okręgowy w Legnicy, po analizie materiału dowodowego, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, że w przypadku śmierci osoby pobierającej świadczenia, należne do dnia śmierci świadczenia wypłaca się m.in. innym członkom rodziny, na których utrzymaniu pozostawała zmarła. Sąd zinterpretował pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” jako zapewnienie wszelkich środków finansowych i materialnych niezbędnych do życia, wskazując na uzależnienie finansowe i gospodarcze. Podkreślono, że samo przyczynianie się do utrzymania lub opieka nie są wystarczające. W ocenie sądu, wnioskodawczyni nie wykazała, aby ciotka pozostawała na jej utrzymaniu, a jedynie opłaciła bieżące rachunki za mieszkanie i zaległy czynsz, co nie przekraczało wysokości emerytury zmarłej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawczyni nie pozostawała na utrzymaniu zmarłej ciotki w rozumieniu przepisów ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'pozostawania na utrzymaniu' wymaga zapewnienia wszelkich środków finansowych i materialnych niezbędnych do życia oraz uzależnienia finansowego i gospodarczego. Samo opłacenie rachunków za mieszkanie i zaległego czynszu, zwłaszcza gdy nie przekraczało wysokości emerytury zmarłej, nie jest wystarczające do spełnienia tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa emerytalna art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pojęcie 'pozostawania na utrzymaniu' oznacza zapewnienie wszelkich środków finansowych i materialnych niezbędnych do życia oraz uzależnienie finansowe i gospodarcze. Nie wystarcza sama opieka ani przyczynianie się do utrzymania.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 71

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przyczynianie się do utrzymania jest przesłanką nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym ubezpieczonym, co odróżnia się od pozostawania na utrzymaniu.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania, gdy nie jest ono uzasadnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni nie zapewniła zmarłej ciotce środków finansowych i materialnych niezbędnych do życia. Wnioskodawczyni nie wykazała uzależnienia finansowego i gospodarczego zmarłej od niej. Opłacenie bieżących rachunków i zaległego czynszu nie stanowiło pozostawania na utrzymaniu w rozumieniu ustawy.

Odrzucone argumenty

Zmarła ciotka pozostawała na utrzymaniu wnioskodawczyni, ponieważ opłaciła koszty utrzymania jej mieszkania i składkę ubezpieczeniową.

Godne uwagi sformułowania

„pozostawanie na utrzymaniu” w rozumieniu powołanego wyżej przepisu musi być rozumiane ściśle jako zapewnienie danej osobie wszelkich środków finansowych i materialnych (wyżywienie, ubranie) niezbędnych do życia. Pozostający na utrzymaniu danej osoby jest od niej uzależniony finansowo i gospodarczo. ustawa rozróżnia przy tym pojęcie „pozostawanie na utrzymaniu” i „przyczynianie się do utrzymania”. Nie wystarczy też bowiem być opiekunem danej osoby (troszczyć się o tę osobę, pomagać jej w codziennych, bieżących sprawach), aby uzyskać prawdo do świadczeń na podstawie cytowanego art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Skład orzekający

Mirosława Molenda-Migdalewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację pojęcia 'pozostawania na utrzymaniu' w kontekście świadczeń po zmarłym oraz rozróżnienie między 'pozostawaniem na utrzymaniu' a 'przyczynianiem się do utrzymania'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z niezrealizowanymi świadczeniami ZUS i wymaga wykazania ścisłego pozostawania na utrzymaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje istotne rozróżnienie między pomocą finansową a faktycznym pozostawaniem na utrzymaniu, co jest kluczowe w sprawach o świadczenia po zmarłych. Jest to typowa, ale ważna interpretacja przepisów ZUS.

Czy opłacenie rachunków ciotki gwarantuje świadczenie po jej śmierci? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V U 786/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2016 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant : star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej W. K. na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 8 czerwca 2016 r. znak (...) oddala odwołanie Sygn. akt: VU 786/16 UZASADNIENIE Decyzją z 8 czerwca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił J. K. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej W. K. uznając, że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu wnioskodawczyni. W odwołaniu wnioskodawczyni J. K. domagała się zmiany decyzji i przyznania spornego świadczenia, wskazując że jej ciotka W. K. pozostawała do dnia swej śmierci na jej utrzymaniu, gdyż w czasie pobytu ciotki w szpitalu przed jej śmiercią opłaciła za nią koszty utrzymania jej mieszkania i składkę ubezpieczenia na życie. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd ustalił, co następuje: W. K. była ciotką wnioskodawczyni (siostrą ojca J. K. ). Zmarła dnia (...) . Jej spadkobiercami ustawowymi są wnioskodawczyni oraz jej brat. W. K. pobierała emeryturę, ostatnio w wysokości 1561,72 zł netto. Przed śmiercią trafiła do szpitala dnia 9 maja 2016 r. Wcześniej była osobą samodzielną, nie potrzebowała pomocy w codziennych czynnościach, a mieszkała samotnie. Prawidłowo zarządzała swoim majątkiem, opłacała comiesięczne rachunki, nie skarżyła się na zaległości w ich spłacie, nie korzystała też z pomocy finansowej osób trzecich, w tym wnioskodawczyni. J. K. , zamieszkała w C. , odwiedzała co jakiś czas ciotkę w L. w jej mieszkaniu, przekazując jej drobne upominki i owoce. Utrzymywała też kontakt telefoniczny z ciotką. Zaniepokojona nieodbieraniem telefonu, pojawiła się w jej mieszkaniu 9 maja 2016 r. Okazało się, że W. K. jest w złym stanie zdrowia i wymaga leczenia szpitalnego. Przed pójściem do szpitala W. K. poinformowała wnioskodawczynię gdzie znajdują się jej rachunki za mieszkanie i na ubezpieczenie. Powiedziała też, że w skrzynce pocztowej znajduje się awizo z powodu niepobranej emerytury. Wnioskodawczyni przed śmiercią ciotki uregulowała jej bieżące rachunki za media i mieszkanie oraz polisę, a także zaległy czynsz na kwotę ok. 1300 zł. D owód : - akta ZUS; - przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 15-15v (e-protokół od 00:03:05 do 00:18:30). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie było zasadne. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U Nr 1118 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Po przeprowadzeniu w sprawie postępowania dowodowego, Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie ma prawa do dochodzonego świadczenia, gdyż nie została spełniona przesłanka z art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej w postaci pozostawania W. K. na utrzymaniu wnioskodawczyni. W zakresie rozważanej przesłanki stwierdzić należy, iż „pozostawanie na utrzymaniu” w rozumieniu powołanego wyżej przepisu musi być rozumiane ściśle jako zapewnienie danej osobie wszelkich środków finansowych i materialnych (wyżywienie, ubranie) niezbędnych do życia. Pozostający na utrzymaniu danej osoby jest od niej uzależniony finansowo i gospodarczo. Powołana wyżej ustawa rozróżnia przy tym pojęcie „pozostawanie na utrzymaniu” i „przyczynianie się do utrzymania”. To ostatnie określenie stanowi przesłankę nabycia przez rodziców prawa do renty rodzinnej po zmarłym ubezpieczonym (por. art. 71 ustawy emerytalnej). Należy także podkreślić, że przesłanka „pozostawania na utrzymaniu” ma charakter szerszy, aniżeli opieka. Nie wystarczy też bowiem być opiekunem danej osoby (troszczyć się o tę osobę, pomagać jej w codziennych, bieżących sprawach), aby uzyskać prawdo do świadczeń na podstawie cytowanego art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (por. przykładowo wyroki: Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 Września 1997 r., III AUa oraz Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16 stycznia 2014 r., III AUa 859/13 ). Z ustalonego w niniejszej sprawie, a w zasadzie niespornego stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawczyni przed śmiercią ciotki nie opiekowała się nią i nie wspomagała finansowo. Nie sposób zatem przyjąć, że ciotka wnioskodawczyni pozostawała na jej utrzymaniu w rozumieniu w.w. przepisu. Samo zaś uregulowanie przez wnioskodawczynię bieżących oraz zaległych opłat za mieszkanie zmarłej przed jej śmiercią, nie może stanowić o spełnieniu spornej przesłanki, zwłaszcza, że dokonane przez wnioskodawczynię nakłady na mieszkanie W. K. nie przekraczały wysokości emerytury należnej zmarłej, której nie zdążyła przez śmiercią odebrać. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że w świetle art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U Nr 1118 ze zm.) wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania prawa do niezrealizowanego świadczenia po W. K. . Powyższe nie wyklucza jednak rozliczenia nakładów wnioskodawczyni na schedę spadkową, w postaci spłaty podawanych przez nią rachunków zmarłej, w drodze działu spadku z zastosowaniem przepisów Księgi drugiej, Działu IV Rozdziału 9 Kodeksu postępowania cywilnego w odrębnym postępowaniu sądowym. Skoro zatem odwołanie nie było uzasadnione, podlegało – na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c – oddaleniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę