III U 459/16

Sygn. akt III U 459/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Anna Kicman Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Radochońska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy J. K. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o ponowne ustalenie kapitału początkowego na skutek odwołania J. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 6 czerwca 2016 r. nr (...) -2004 z m i e n i a zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy J. K. (1) prawo do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego poprzez doliczenie do okresów składkowych okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym w W. od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r., począwszy od 12 kwietnia 2016 r., tj. dnia złożenia wniosku. Sygn. akt III U 459/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 10 października 2016 r. Decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r., znak (...) -2004, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił J. K. (1) ponownego ustalenia kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. W podstawie prawnej decyzji powołano ogólnie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że okres zatrudnienia od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. nie został wystarczająco udowodniony. Poza zeznaniami świadków, wnioskodawca nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów. Wnioskodawca J. K. (1) w dniu 14 czerwca 2016 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że z uwagi na to, że zakład pracy już nie istnieje, nie może przedłożyć żadnych dokumentów potwierdzających okres zatrudnienia od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. w Kółku Rolniczym w W. . Natomiast okoliczności te mogą potwierdzić świadkowie J. K. (2) oraz J. H. . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu ZUS powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 1988 r., II UKN 440/97, w którym Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Zakład podniósł, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych, nawet szczątkowych, dokumentów na potwierdzenie spornego okresu zatrudnienia, a z uwagi na to, że w tym okresie był niepełnoletni nie można stwierdzić, na podstawie jakiej umowy był zatrudniony. Ponadto wskazał, że wnioskodawca w kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych zawarł informacje, że w okresie od 23 stycznia 1972 r. do 31 stycznia 1975 r. nie pracował. Mając na uwadze powyższe organ rentowy stwierdził, że zgromadzone dowody budzą szereg wątpliwości, a same zeznania świadków i oświadczenie wnioskodawcy są niewystarczające do doliczenia spornego okresu zatrudnienia do stażu pracy. Sąd Okręgowy w Przemyślu ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 6 lipca 2004 r. J. K. (1) , urodzony (...) , złożył wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe oraz dokumenty potwierdzające wysokość uzyskanego wynagrodzenia. Decyzją z dnia 12 stycznia 2005 r., znak (...) -2004, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. ustalił wnioskodawcy J. K. (1) kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. w wysokości 163.682,53 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 1.881,51 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 r. do 31 grudnia 1998 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 154,11%. ZUS przyjął okresy składkowe w wymiarze 23 lat, 7 miesięcy i 10 dni, tj. 283 miesiące oraz nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 10 dni, tj. 1 miesiąc. Wnioskodawca w dniu 12 kwietnia 2016 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. z uwzględnieniem okresu zatrudnienia od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. w Kółku Rolniczym w W. . Do wniosku dołączył oświadczenie wnioskodawcy w sprawie braku dokumentów oraz zeznania świadków, dodając, że na potwierdzenie tego okresu nie posiada żadnych dodatkowych dokumentów. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r. znak (...) -2004 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , odmówił wnioskodawcy ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r., ponieważ okres zatrudnienia od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. nie został wystarczająco udowodniony. Poza zeznaniami świadków, wnioskodawca nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów. Dowód – akta organu rentowego: - wniosek z dnia 6.07.2014 r., - dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe oraz dokumenty potwierdzające wysokość uzyskanego wynagrodzenia, - decyzja ZUS O/ R. z dnia 12.01.2005 r., - wniosek o ponowne obliczenie kapitału początkowego z dnia 12.04 2016 r. wraz załącznikami, - decyzja ZUS O/ R. z dnia 6.06. 2016 r. Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca J. K. (1) szkołę podstawową ukończył w 1972 r., po czym nie kontynuował nauki. W okresie od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. był zatrudniony jako młodociany w Kółku Rolniczym w W. . Początkowo pracował na stanowisku pomocnika na snopowiązałce. Po zakończeniu żniw wnioskodawca młócił zboże u rolników. Natomiast w okresie zimowym pracował przy remontach ciągników i innych maszyn rolniczych. W okresie wiosennym siał i zbierał wapno. W dniu 4 lipca 1974 r. roku wnioskodawca uzyskał prawo jazdy i od tego momentu zostało mu powierzone stanowisko kierowcy ciągnika. Pracę tę kontynuował do 31 stycznia 1975 r., następnie już jako osoba pełnoletnia od dnia 1 lutego 1975 r. został zatrudniony w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...) Powyższe czynności wnioskodawca wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy. Był wymieniony na liście płac i otrzymywał wynagrodzenie jak inni pracownicy. Dowód: - zeznania świadków: - J. H. , k. 42 - L. K. , k. 56 - J. Z. , k. 56 - zeznania wnioskodawcy, - akta osobowe z okresu zatrudnienia w (...) (...) Dokonując powyższych ustaleń, Sąd oparł się na dowodach z dokumentacji zgromadzonej w: aktach organu rentowego, w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych (...) oraz w Państwowym Gospodarstwie Rolnym (...) i w toku prowadzonego w sprawie postępowania. Dowody te korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w nich danych z mocy art. 244 i nast. k.p.c. , a ich wiarygodność nie została w sposób wystarczający obalona przez żadną ze stron. Za wiarygodne Sąd uznał też zeznania świadków J. H. , L. K. oraz J. Z. , którzy pracowali razem z wnioskodawcą w spornym okresie. Świadek J. H. oraz J. Z. byli współpracownikami wnioskodawcy, widywali go podczas wykonywania pracy. Natomiast świadek L. K. , zatrudniony jako księgowy, zeznał, że sporządzał listy płac oraz obliczał wysokość wynagrodzenia dla pracowników, w tym dla wnioskodawcy. Zeznania świadków są zbieżne z dowodem z przesłuchania wnioskodawcy. Dowody te uzupełniają się nawzajem oraz korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w związku z powyższym stanowią wiarygodne źródło ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy J. K. (1) należy uznać za zasadne. Zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 887) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2). Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy (art. 173 ust. 3). W myśl art. 174 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (art. 174 ust. 2). Równocześnie według przepisu art. 175 ust. 4 ustawy emerytalnej, ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego następuje w okolicznościach określonych w art. 114. Przepis art. 114 ust. 1 stanowi natomiast, że prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Podkreślić należy, iż w postępowaniu sądowym, gdzie nie obowiązują żadne ograniczenia co do środków dowodowych, można wszelkimi dowodami wykazywać okoliczności, od których zależą uprawnienia ubezpieczonych (np. okresy zatrudnienia i charakter pracy) także ponad osnowę dokumentu (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 r., III URN 23/95, OSNP 1996 Nr 5, poz. 77). Z uwagi na brak jakichkolwiek dokumentów osobowych spór w istocie sprowadzał się do ustalenia, czy w okresie 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. wnioskodawca był zatrudniony w Kółku Rolniczym w W. . Te okoliczność Sąd wyjaśnił w oparciu o zeznania świadków oraz zeznania wnioskodawcy. Świadkowie zgodnie potwierdzili, że w spornym okresie wnioskodawca był zatrudniony w Kółku Rolniczym w W. . Wprawdzie świadek J. H. nie potrafił precyzyjnie określić, w jakim roku wnioskodawca zaczął pracę, zeznał natomiast, że pracował jako pomocnik oraz rozpoczął pracę w okresie żniw jako pracownik młodociany. Początek tego zatrudnienia sprecyzował natomiast świadek J. Z. , który stwierdził, że był to rok 1973. Fakt zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie potwierdził również świadek L. K. , który był księgowym w Kółku Rolniczym w W. . Świadek zeznał, że w tym czasie młodociani zatrudniani byli w ramach przystosowania do zawodu nieletnich na wsi. Świadek sporządzał listy płac oraz obliczał wysokość wynagrodzenia pracowników w oparciu o ilość przepracowanych godzin i z pewnością dotyczyły one również J. K. (1) . Zeznania świadków w pełni pokrywają się z wyjaśnieniami złożonymi przez wnioskodawcę. Wobec powyższego Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy J. K. (1) prawo do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego poprzez doliczenie do okresów składkowych okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym w W. od 1 lipca 1973 r. do 31 stycznia 1975 r. począwszy od 12 kwietnia 2016 r., tj. dnia złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, na mocy powołanych wyżej przepisów w związku z art. 477 14 § 2 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji wyroku.