III U 456/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania K.M. od dwóch decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Pierwsza decyzja z 20.06.2022 r. stwierdzała ustanie ubezpieczenia społecznego rolników F.M. od 23.09.2020 r. Druga decyzja z 26.07.2022 r. ustaliła nadpłatę części uzupełniającej świadczenia K.M. za okres od 1.10.2020 r. do 31.05.2022 r. z powodu wyłączenia z ubezpieczenia jej męża, uznając pobrane świadczenie za nienależne i zobowiązując K.M. do zwrotu kwoty. K.M. wniosła o przywrócenie terminu do zaskarżenia pierwszej decyzji i uznanie, że ustanie ubezpieczenia jej męża było błędne, a także o ustalenie, że nie jest zobowiązana do zwrotu świadczenia. Sąd Okręgowy w S. odrzucił odwołanie od pierwszej decyzji z powodu przekroczenia miesięcznego terminu, wskazując na brak uzasadnionych przyczyn opóźnienia. Natomiast w odniesieniu do drugiej decyzji, sąd zmienił ją, ustalając, że K.M. przysługiwało świadczenie w pełnej wysokości i nie pobrała nienależnie świadczenia emerytalnego za wskazany okres. Sąd oparł się na fakcie, że K.M. faktycznie nie prowadziła działalności rolniczej, mimo posiadania gospodarstwa, a jej stan zdrowia po operacji uniemożliwiał cięższe prace.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszania świadczeń emerytalno-rentowych w KRUS w przypadku faktycznego nieprowadzenia działalności rolniczej przez współwłaściciela gospodarstwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ubezpieczenia społecznego rolników i interpretacji pojęcia 'prowadzenie działalności rolniczej'.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekroczenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego może zostać przywrócone, jeśli przyczyna przekroczenia nie jest nadmierna i niezależna od odwołującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie są spełnione oba warunki kumulatywnie.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił odwołanie z powodu przekroczenia terminu, wskazując, że odwołująca nie wykazała obiektywnych przyczyn opóźnienia, a jedynie zbagatelizowała decyzję.
Czy osoba, która jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, ale faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej (ze względu na stan zdrowia lub inne okoliczności), a jedynie wykonuje lżejsze prace domowe, może być uznana za prowadzącą działalność rolniczą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonywanie lżejszych prac we wspólnym gospodarstwie domowym nie jest równoznaczne z faktycznym prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na fakcie, że K.M. faktycznie nie prowadziła działalności rolniczej, a jej stan zdrowia po operacji nie pozwalał na cięższe prace. Rodzina korzystała z przychodów z działalności męża.
Czy w przypadku, gdy emeryt lub rencista nie prowadzi faktycznie działalności rolniczej, wypłata części uzupełniającej świadczenia ulega zawieszeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli emeryt lub rencista nie prowadzi faktycznie działalności rolniczej, wypłata świadczenia nie ulega zawieszeniu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (II UZP 5/05) i orzecznictwa sądów apelacyjnych, zgodnie z którym kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, a nie samo posiadanie gospodarstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
| F. M. | osoba_fizyczna | mąż odwołującej, ubezpieczony |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 477¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.s.r. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Wypłata renty rolniczej ulega całkowitemu lub częściowemu zawieszeniu, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą.
u.s.s.r. art. 28 § ust. 4
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.s.s.r. art. 28 § ust. 11
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
W przypadku, gdy rencista lub emeryt uprawniony do emerytury z art. 19 ust. 1 ustawy prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu.
u.s.s.r. art. 6 § pkt 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Definicja działalności rolniczej.
u.s.s.r. art. 20
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
u.s.s.r. art. 19 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Argumenty
Skuteczne argumenty
K.M. faktycznie nie prowadziła działalności rolniczej w okresie objętym sporem. • Stan zdrowia K.M. po operacji uniemożliwiał prowadzenie cięższych prac w gospodarstwie rolnym i domowym. • Posiadanie gospodarstwa rolnego przez małżonków nie jest równoznaczne z faktycznym prowadzeniem działalności rolniczej przez jednego z nich, jeśli ta działalność nie jest faktycznie wykonywana.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania od pierwszej decyzji KRUS. • Argumenty organu rentowego o nienależnie pobranym świadczeniu przez K.M.
Godne uwagi sformułowania
Wykonywanie lżejszych, podstawowych prac we wspólnym gospodarstwie domowym nie można zakwalifikować jako faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego. • Współcześnie rolnik uzyskuje prawo do świadczeń bez konieczności wyzbycia się gospodarstwa rolnego. • Skoro rolnik uzyskuje prawo do świadczeń nie dlatego, że wyzbył się własności lub posiadania gospodarstwa, lecz dlatego, że z powodu wieku lub stanu zdrowia utracił zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli możliwość jego prowadzenia, to wypłata świadczeń rolniczych może kolidować wyłącznie z utrzymywaniem się statusu ubezpieczonego rolnika, wynikającego z prowadzenia przez niego gospodarstwa.
Skład orzekający
Danuta Poniatowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania świadczeń emerytalno-rentowych w KRUS w przypadku faktycznego nieprowadzenia działalności rolniczej przez współwłaściciela gospodarstwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ubezpieczenia społecznego rolników i interpretacji pojęcia 'prowadzenie działalności rolniczej'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalne posiadanie gospodarstwa, w kontekście świadczeń z KRUS. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy w oparciu o stan faktyczny i zdrowotny.
“Czy posiadanie gospodarstwa rolnego automatycznie oznacza utratę świadczeń z KRUS? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.