III U 404/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Suwałkach przyznał matce prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu, uznając, że pozostawał on na jej utrzymaniu.
Sąd Okręgowy w Suwałkach rozpatrzył sprawę I. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu. ZUS odmówił przyznania świadczenia, jednak sąd, analizując sytuację materialną i zdrowotną zmarłego oraz zaangażowanie matki w jego opiekę i utrzymanie, zmienił decyzję ZUS. Uznano, że syn, mimo pobierania renty, pozostawał na utrzymaniu matki ze względu na jego ciężką chorobę, koszty leczenia i opieki, które ponosiła matka.
Sprawa dotyczyła odwołania I. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił przyznania niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu, A. C. Sąd Okręgowy w Suwałkach, po analizie materiału dowodowego, uznał, że zaskarżona decyzja ZUS jest błędna. Zgodnie z art. 136 ustawy o emeryturach i rentach, w przypadku śmierci osoby uprawnionej do świadczeń, należne do dnia śmierci świadczenia mogą być wypłacone między innymi dzieciom, z którymi zmarły prowadził wspólne gospodarstwo domowe lub pozostawał na utrzymaniu. Sąd ustalił, że A. C. był synem wnioskodawczyni, z którą zamieszkiwał. Zmarły pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jednak z powodu ciężkiej choroby nowotworowej i schorzeń kardiologicznych, wymagał stałej, kosztownej opieki i leczenia. Matka ponosiła znaczące koszty związane z utrzymaniem domu, zakupem leków, wizytami lekarskimi oraz bieżącymi wydatkami syna. Sąd, opierając się na orzecznictwie sądów apelacyjnych, zinterpretował pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” jako ściśle materialne, wymagające zapewnienia środków pieniężnych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb. W ocenie sądu, stan zdrowia i sytuacja materialna A. C. wskazywały, że nie był on w stanie samodzielnie się utrzymać, a pomoc finansowa i osobista świadczona przez matkę wykraczała poza zwyczajowy obowiązek moralny. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając I. C. prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zmarły pozostawał na utrzymaniu matki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” ma ściśle materialne znaczenie. Mimo pobierania renty, zmarły ze względu na ciężką chorobę, wysokie koszty leczenia i opieki, nie był w stanie samodzielnie się utrzymać. Matka ponosiła znaczące koszty finansowe i świadczyła osobistą opiekę, co wskazuje na jego zależność ekonomiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia
Strona wygrywająca
I. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. C. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (1)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku małżonkowi i dzieciom, z którymi nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Sąd zinterpretował pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” jako materialne, wymagające zapewnienia środków pieniężnych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmarły syn, mimo pobierania renty, pozostawał na utrzymaniu matki ze względu na jego ciężką chorobę i wysokie koszty leczenia oraz opieki. Matka ponosiła znaczące koszty utrzymania domu, leków, badań i bieżących wydatków syna. Osobista opieka i wsparcie finansowe świadczone przez matkę wykraczały poza zwykły obowiązek moralny.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że zmarły miał własne świadczenie rentowe, co wykluczało pozostawanie na utrzymaniu matki.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” ma ściśle materialne znaczenie miarą jego jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb osoby będącej na utrzymaniu świadczenie zwyczajowo przyjętej pomocy w postaci nawet kupowania okresowo środków czystości nie wyczerpuje pojęcia” dostarczanie środków utrzymania” wkład odwołującej z uwagi na osobiste świadczenie pracy i obsługi syna oraz wspomaganie finansowe dla niego, pozwala przyjąć, iż A. C. był na utrzymaniu matki.
Skład orzekający
Mirosław Kowalewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia „pozostawania na utrzymaniu” w kontekście świadczeń po zmarłym, zwłaszcza w sytuacjach chorobowych i kosztów leczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących świadczeń z FUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie „utrzymania” w kontekście prawa do świadczeń po zmarłym, co może być interesujące dla osób w podobnych sytuacjach życiowych i dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.
“Czy choroba i opieka matki mogą oznaczać, że syn pozostawał na jej utrzymaniu, nawet pobierając rentę?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III U 404/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2020r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosław Kowalewski Protokolant: st. sekr. sądowy Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020r. w Suwałkach sprawy I. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia w związku z odwołaniem I. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 12 maja 2020 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że I. C. ma prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym synu A. C. . Sygn. akt III U 404/20 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12.05.2020 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , odmówił odwołującej I. C. przyznania niezrealizowanego świadczenia po synu A. C. . Od powyższej decyzji odwołanie złożyła I. C. , domagając się jej zmiany i przyznania niezrealizowanego świadczenia po synu. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił i zważył, co następuje. W myśl art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 53) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku małżonkowi i dzieciom, z którymi nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. A. C. był synem wnioskodawczyni. Oboje zamieszkiwali w E. przy ulicy (...) . A. C. był rozwiedziony. Z powodu choroby onkologicznej pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie (...) zł., której termin wypłaty był ustalony na 20 dzień każdego miesiąca. W dniu (...) r. A. C. zmarł. Nie miał dzieci. W trakcie wspólnego zamieszkiwania z wnioskodawczynią A. C. cierpiał na schorzenia kardiologiczne. Między innymi przebył dwa zawały, poddał się również zabiegowi koronarografii. Począwszy od 2018 r. ciężko chorował z powodu nowotworu prostaty, a w ostatnich miesiącach poprzedzających zgon był osobą leżącą wymagającą całodobowej opieki.. Jego matka ponosiła koszty utrzymania domu, kupowała lekarstwa dla syna, woziła go na wszystkie badania specjalistyczne do szpitali i klinik onkologicznych, gotowała mu posiłki i dokładała pieniądze niezbędne do zakupu żywości oraz środków czystości. I. C. pobiera emeryturę w kwocie ponad (...) zł. Jest wdową i uprzednio poza zmarłym synem, nie miała nikogo na utrzymaniu. Sąd miał na uwadze, iż pojęcie „ pozostawania na utrzymaniu”, o którym mowa w art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb osoby będącej na utrzymaniu. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 marca 2011 r., sygn. III AUa 2026/10) Za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy.(por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. III AUa 516/12). Dla zaistnienia sytuacji, którą można określić jako pozostawanie na utrzymaniu konieczna jest bez wątpienia stałość świadczeń oraz silna ekonomiczna zależność od osoby utrzymującej. Stan rzeczy istniejący w realiach rozpoznawanej sprawie właśnie taki był i należy ocenić go jako wykraczający poza zakres obowiązku moralnego nakazującego incydentalną pomoc na rzecz członka swojej najbliższej rodziny. Ugruntował się bowiem na tle art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - pogląd, iż świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia „ pozostawanie na utrzymaniu”. Pojęcie to bowiem ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia „usprawiedliwionych potrzeb” osoby będącej na utrzymaniu. Świadczenie zwyczajowo przyjętej pomocy w postaci nawet kupowania okresowo środków czystości nie wyczerpuje pojęcia” dostarczanie środków utrzymania”. Mając na względzie powyższe zdaniem Sądu z całą stanowczością należy uznać, że A. C. będąc człowiekiem bardzo schorowanym, a w ostatnich 3 miesiącach przed śmiercią chorującym obłożnie, wymagał intensywnego i kosztownego leczenia. Dysponując zatem jedynie skromną kwotą renty, nie był w stanie utrzymać się sam, przy swoim stanie zdrowia i braku innych dochodów, poza uzyskiwanym świadczeniem rentowym. Tak więc wkład odwołującej z uwagi na osobiste świadczenie pracy i obsługi syna oraz wspomaganie finansowe dla niego, pozwala przyjąć, iż A. C. był na utrzymaniu matki. Rozważając materiał dowodowy zaoferowany przez skarżącą wskazać należy, że udostępniona dokumentacja medyczna jej zmarłego syna oraz przedłożone dowody w postaci zestawu kosztów leczenia i pielęgnacji, a także przekazów ilustrujących wysokość bieżących opłat ponoszonych za mieszkanie (k.7-9, 17 i 18), pozostają w pełnej korelacji z treścią wiarygodnych zeznań słuchanej w charakterze strony wnioskodawczyni i skutkują przyjęciem, iż odwołująca spełnia warunki do przyznania niezrealizowanego świadczenia po A. C. . To mając na uwadze Sąd na mocy art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI