III U 384/23

Sygn. akt III U 384/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – SSO Wojciech Paluch Protokolant: starszy sekretarz sądowy Dorota Lichocka przy udziale po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. w Tarnobrzegu na rozprawie sprawy J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 1 marca 2023 r. znak: (...) I. Oddala odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 1 marca 2023 r., II. Zgłoszone w odwołaniu J. D. z dnia 28 czerwca 2023 r. nowe żądanie dotyczące ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem okresu praktycznej nauki zawodu od września 1960 r. do czerwca 1963 r. przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. . Sygn. akt III U 384/23 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 1 marca 2023r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. dokonał waloryzacji emerytury J. D. od 1 marca 2023r. - na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 2022r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W decyzji wskazano, że wysokość zwaloryzowanej emerytury ustalono przez pomnożenie kwoty świadczenia przysługującego w dniu 28 lutego 2023r., tj. 2 739,69zł przez wskaźnik waloryzacji 114,80%, a wysokość emerytury wyniosła 3 145,16zł (do wypłaty miesięcznie 3 079,49zł). Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. D. . Podnosił, że nie zgadza się z tak niskim współczynnikiem. Zarzucał, że nie uwzględniono jego nauki w (...) Szkole (...) , którą ukończył. Szkoła wypłacała mu wynagrodzenie, po ukończeniu szkoły podjął pracę w (...) w M. . Wnosił o uwzględnienie okresu nauki w szkole i przeliczenie jego emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. Podnosił, że decyzja o waloryzacji świadczenia nie odnosi się do tej kwestii nieuwzględnienia okresu nauki w (...) Szkole (...) . Wskazał, że wnioskodawca nie odwoływał się od decyzji ZUS z dnia 18 lipca 2005r. o przyznaniu emerytury. W decyzji tej ZUS wykazał ilość uwzględnionych okresów pracy, a wnioskodawca nie kwestionował tego wymiaru. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2023r. wnioskodawca sprecyzował, że domaga się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania emerytury w wyższej kwocie. Wywodził, że przy ustalaniu wysokości emerytury winien być uwzględniony jego okres pracy połączonej z nauką w (...) Szkole (...) w K. (nauka w tej szkole trwała trzy lata). Organ rentowy podkreślił, że po wydaniu pierwszorazowej decyzji przyznającej emeryturę tj. decyzji z dnia 18 lipca 2005 r. wnioskodawca nie wstępował do ZUS z żadnym wnioskiem o uwzględnienie okresu praktycznej nauki zawodu w szkole w Kopalni w K. - żądanie tej treści zgłosił dopiero w obecnym odwołaniu i to nowe żądanie powinno być zakwalifikowane jako nowy wniosek. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył, co następuje: Wnioskodawca J. D. , urodzony (...) , w dniu 1 września 1960r. zawarł z Kopalnią (...) w K. umowę o naukę w przyzakładowej szkole górniczej. Zgodę na zawarcie przedmiotowej umowy -jako przedstawiciel ustawowy- wyraziła matka wnioskodawcy M. D. (umowa, k. 4-5 akt sprawy). Nauka w szkole trwała 3 lata. Po ukończeniu szkoły wnioskodawca powrócił do rodzinnej miejscowości i podjął zatrudnienie w Kopalniach i Zakładach (...) (świadectwo pracy, k. 10 akt rentowych). W dniu 30 czerwca 2005r. odwołujący wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę. Decyzją z dnia 18 lipca 2005r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 czerwca 2005r., tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek (k. 39 akt rentowych). Wnioskodawca nie kwestionował powyższej decyzji, nie składał od niej odwołania do Sądu. Od 1 stycznia 2020r. organ rentowy przyznał wnioskodawcy dodatek pielęgnacyjny (k. 56 akt rentowych). Zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2023r. organ rentowy dokonał waloryzacji emerytury J. D. od 1 marca 2023r. W decyzji stwierdzono, że wysokość zwaloryzowanej emerytury ustalono przez pomnożenie kwoty świadczenia przysługującego w dniu 28 lutego 2023r., tj. 2 739,69zł przez wskaźnik waloryzacji 114,80%. W decyzji wskazano, że waloryzacji od 1 marca 2023r. podlega również podstawa wymiaru świadczenia ustalona na dzień 28 lutego 2023r. - poprzez pomnożenie tej podstawy przez wskaźnik stanowiący iloraz zwaloryzowanej kwoty świadczenia z FUS i kwoty świadczenia ustalonej na 28 lutego 2023r. Podstawa wymiaru emerytury po waloryzacji od 1 marca 2023r. wyniosła 4 170,42zł. Wysokość emerytury od 1 marca 2023r. wyniosła 3 145,16zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne od tej daty wynosi kwotę 283,06zł, zaliczka na podatek dochodowy kwotę 77,00zł), wysokość świadczenia do wypłaty miesięcznie kwotę 3 079,49zł. Do świadczenia przysługuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie 294,39zł. /Dowód: dokumenty zalegające w aktach rentowych dot. wnioskodawcy./ Zgodnie z art. 88 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023r. poz. 1251 t.j.), emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca ( ust. 1 ). Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kwota świadczenia nie może ulec obniżeniu ( ust. 2 ). Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację ( ust. 3 ). Waloryzacja obejmuje emerytury i renty przyznane przed terminem waloryzacji ( ust. 4 ). W myśl art. 89 ust. 1-3 powołanej ustawy emerytalnej, wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, o którym mowa w ust. 1, jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów. Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, jest przedmiotem corocznych negocjacji, w ramach Rady Dialogu (...) , przeprowadzanych w czerwcu, w roku poprzedzającym waloryzację. Odwołanie wnioskodawcy nie było uzasadnione. W ocenie Sądu Okręgowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. prawidłowo dokonał waloryzacji przysługującego wnioskodawcy świadczenia emerytalnego. Wysokość zwaloryzowanej emerytury została ustalona według obowiązujących przepisów prawa, na podstawie prawidłowego wskaźnika waloryzacji. Jak wynika bowiem z komunikatu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 9 lutego 2023 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2023 r. (M. P. z 2023 r. poz. 185) wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2023 r. wynosi 114,8% i taki też wskaźnik został zastosowany przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Wskaźnik ten, stosownie do powołanych wyżej przepisów, został pomnożony przez kwotę świadczenia ustalonego na ostatni dzień 28 lutego 2023r., tj. 2 739,69zł. W odwołaniu wnioskodawca nie kwestionował przyjętego przez organ rentowy sposobu waloryzacji. Mając na uwadze powyższe, w punkcie I wyroku Sąd, stosownie do art. 477 14 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie od decyzji z dnia 1 marca 2023r. W punkcie II Sąd, na podstawie art. 477 10 § 2 k.p.c. , przekazał pozwanemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zgłoszone w odwołaniu J. D. z dnia 28 czerwca 2023r. nowe żądanie dotyczące ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem okresu praktycznej nauki zawodu od września 1960r. do czerwca 1963r. – celem rozpoznania. Sąd zważył, że zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. /vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. II UK 309/09./ Zgłoszone w odwołaniu żądanie nie było dotychczas rozpoznane przez organ rentowy. Z uwagi na zakres zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, Sąd nie mógł rozstrzygnąć przedmiotowego żądania odwołującego merytorycznie.