III U 379/15

Sąd Apelacyjny – Okręgowy w TarnobrzeguTarnobrzeg2015-05-05
SAOSubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaapelacyjny
kapitał początkowyemeryturaZUSwynagrodzenieodsetkiubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sąd Apelacyjny częściowo zmienił decyzję ZUS, uwzględniając wyższe wynagrodzenie wnioskodawczyni przy ustalaniu kapitału początkowego i zasądzając odsetki za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury.

Wnioskodawczyni D.S. odwołała się od decyzji ZUS dotyczącej ustalenia kapitału początkowego oraz odmowy wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił odwołanie, zobowiązując ZUS do uwzględnienia wyższego wynagrodzenia wnioskodawczyni za rok 1989 przy ustalaniu kapitału początkowego. Ponadto, sąd zasądził odsetki za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury, uznając, że ZUS ponosi odpowiedzialność za zwłokę.

Sprawa dotyczyła odwołania D.S. od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pierwsza decyzja dotyczyła ustalenia kapitału początkowego, gdzie ZUS przyjął wynagrodzenie za rok 1989 w niższej kwocie. Wnioskodawczyni domagała się uwzględnienia wyższego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia na pół etatu. Sąd Apelacyjny, analizując przedłożone angaże, ustalił, że suma wynagrodzeń zasadniczych wnioskodawczyni w drugim zakładzie pracy za rok 1989 wyniosła (...) starych złotych, co po doliczeniu do wynagrodzenia z głównego zatrudnienia dało łączną kwotę (...) starych złotych. Sąd uznał, że ta kwota powinna być uwzględniona przy ustalaniu kapitału początkowego, zmieniając częściowo zaskarżoną decyzję. Druga decyzja ZUS dotyczyła odmowy wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury. Wnioskodawczyni przyznano wyrównanie decyzją z 5 lutego 2015 r. i wypłacono je 25 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny uznał, że ZUS ponosi odpowiedzialność za opóźnienie, ponieważ nie zastosował się do wyroków sądów nakazujących przeliczenie emerytury na nowych zasadach. Z tego względu sąd zobowiązał organ rentowy do wypłaty odsetek za opóźnienie, licząc je od dnia 7 lutego 2014 r. W pozostałych częściach oba odwołania zostały oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, należy uwzględnić wyższe wynagrodzenie udokumentowane angażami.

Uzasadnienie

Sąd analizując przedłożone angaże ustalił wyższą kwotę wynagrodzenia zasadniczego wnioskodawczyni za rok 1989, która powinna być wliczona do podstawy wymiaru składek przy ustalaniu kapitału początkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana częściowa i oddalenie

Strona wygrywająca

D. S.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa emerytalna art. 174

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

w zw. z art.15

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 118

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ust.1 i ust.1a

ustawa systemowa art. 85

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 482 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyższe wynagrodzenie wnioskodawczyni za rok 1989 udokumentowane angażami powinno być uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego. Organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury i przysługują odsetki za zwłokę.

Odrzucone argumenty

Argument ZUS, że w świadectwie pracy nie ma zapisu od kiedy obowiązywała miesięczna stawka wynagrodzenia (...) starych złotych. Argument ZUS, że nie ponosi odpowiedzialności za brak ustalenia wysokości emerytury wnioskodawczyni według zasad kapitałowych w terminie 30 dni od złożenia wniosku. Żądanie odsetek za opóźnienie liczonych od dnia 1 lutego 2014 r. Żądanie odsetek od zaległych odsetek.

Godne uwagi sformułowania

Suma wynagrodzeń wnioskodawczyni za rok 1989 wynosi (...) starych złotych. Kwota ta powinna być uwzględniona przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego. Wbrew zarzutom organu rentowego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art.118 ust.1„a” powołanej ustawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych tych poglądów judykatury nie akceptował i nadal nie akceptuje. Nie zwalnia go to jednak z odpowiedzialności odsetkowej.

Skład orzekający

Wojciech Paluch

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzeń z różnych źródeł zatrudnienia oraz odpowiedzialność ZUS za opóźnienia w wypłacie świadczeń i naliczanie odsetek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji z lat 80./90. i interpretacji przepisów dotyczących kapitału początkowego oraz odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie zarobków z przeszłości dla ustalenia kapitału początkowego i jak można dochodzić odsetek za opóźnienia w wypłacie świadczeń przez ZUS.

ZUS musi wypłacić odsetki za opóźnienie w emeryturze – sąd wyjaśnia, kiedy się należą.

Dane finansowe

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III U 379/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny – Okręgowy w Tarnobrzegu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – SSO Wojciech Paluch Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Lichocka przy udziale po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. w Tarnobrzegu na rozprawie sprawy D. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość kapitału początkowego i o wypłatę odsetek na skutek D. S. od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 7 kwietnia 2014 r. nr (...) z dnia 13 lutego 2015 r. nr (...) I.zmienia częściowo zaskarżoną decyzję z dnia 7 kwietnia 2014 r. w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do uwzględnienia przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego wnioskodawczyni D. S. wynagrodzenia wnioskodawczyni za rok 1989 w łącznej kwocie (...) starych złotych (słownie: (...) starych złotych), II.w pozostałej części odwołanie od decyzji z dnia 7 kwietnia 2014 r. oddala, III. zmienia częściowo zaskarżoną decyzję z dnia 13 lutego 2015 r. w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do wypłaty na rzecz wnioskodawczyni D. S. odsetek za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury wnioskodawczyni przyznanego decyzją ZUS z dnia 5 lutego 2015 r. (...) tj. odsetek za okres opóźnienia, począwszy od dnia 7 lutego 2014 r. liczonych narastająco od dat wymagalności emerytury za kolejne miesiące, IV.w pozostałej części odwołanie od decyzji z dnia 13 lutego 2015 r. oddala. Sygn. akt III U 379/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 kwietnia 2014 r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy D. S. przyjmując podstawę wymiaru składek za rok 1989 w kwocie (...) starych złotych. Odwołanie od decyzji organu rentowego (doręczonej jej w dniu 18 lutego 2015 r.) wniosła D. S. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i uwzględnienia zarobków wnioskodawczyni za rok 1989 w łącznej kwocie (...) starych złotych. Wnioskodawczyni podnosiła, że jej wynagrodzenie w ramach zatrudnienia na pół etatu w (...) Kombinacie Budowlanym wynosiło w roku 1989 po (...) starych złotych miesięcznie. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania zarzucając, że w świadectwie pracy wnioskodawczyni nie ma zapisu od kiedy obowiązywała miesięczna stawka wynagrodzenia (...) starych złotych. W konsekwencji organ rentowy z tytułu dodatkowego zatrudnienia wnioskodawczyni w (...) Kombinacie Budowlanym uwzględnił kwoty minimalnego wynagrodzenia – proporcjonalnie do wymiaru zatrudnienia wnioskodawczyni na pół etatu. Decyzją z dnia 13 lutego 2015 r. organ rentowy odmówił D. S. odsetek za opóźnienie w wypłacie wyrównania emerytury wnioskodawczyni przyznanego decyzją z dnia 5 lutego 2015 r. Organ rentowy wskazywał, że wyrok Sądu wpłynął do ZUS w dniu 27 stycznia 2015 r. Odwołanie od decyzji organu rentowego wniosła D. S. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania kwoty (...) zł tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wypłaty świadczeń emerytalnych. Od żądanych odsetek wnioskodawczyni domagała się również ustawowych odsetek za okres, począwszy od dnia wniesienia odwołania. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania powołując się na treść art.118 ust.1 i ust.1 ”a” ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Organ rentowy wskazywał, że dniem wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, był dzień wpływu do ZUS wyroku sądowego. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. Sąd połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Przez cały rok 1989 wnioskodawczyni D. S. pozostawała w zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) G. (po przekształceniach organizacyjnych (...) S.A. ). Z zaświadczenia Rp-7 wydanego przez pracodawcę (k.27-30 akt ZUS) wynika, że wynagrodzenie wnioskodawczyni za rok 1989 wyniosło (...) starych złotych. Równolegle przez cały rok 1989 wnioskodawczyni była zatrudniona jako radca prawny w (...) Kombinacie Budowlanym w S. w wymiarze ½ etatu. W ramach zatrudnienia w (...) Kombinacie Budowlanym wynagrodzenie zasadnicze wnioskodawczyni wynosiło odpowiednio (...) starych złotych (od dnia 1 stycznia 1989 r.), (...) starych złotych (od dnia 1 marca 1989 r.), (...) starych złotych (od dnia 1 czerwca 1989 r.) i (...) starych złotych (od dnia 1 sierpnia 1989 r.). Natomiast w świadectwie pracy wnioskodawczyni z dnia 29 czerwca 1990 r. (k.31 akt ZUS) wymieniony pracodawca zamieścił wynagrodzenie wnioskodawczyni w kwocie (...) starych złotych miesięcznie. ( dowód: akta ZUS dot. wnioskodawczyni, odpisy angaży z (...) Kombinatu Budowlanego k. 41-47 akt sądowych). Przy dokonaniu powyższych ustaleń faktycznych Sąd uznał, że odwołanie wnioskodawczyni od decyzji kapitałowej z dnia 7 kwietnia 2014 r. częściowo zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów organu rentowego zgłoszonych w odpowiedzi na odwołanie wnioskodawczyni D. S. na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. na wypadek nieuwzględnienia jej żądania zawartego w odwołaniu zgłosiła żądanie ewentualne, domagając się uwzględnienia wynagrodzenia w (...) Kombinacie Budowlanym za rok 1989 w kwocie (...) starych złotych. To żądanie ewentualne uznać należy za zasadne i w pełni udowodnione. Przedłożonymi na rozprawie odpisami angaży wnioskodawczyni wykazała wysokość swoich wynagrodzeń zasadniczych w (...) Kombinacie Budowlanym w kolejnych miesiącach 1989 roku. Analiza treści tych angaży wskazuje, że suma wynagrodzeń zasadniczych wnioskodawczyni w (...) Kombinacie Budowlanym za rok 1989 wyniosła (...) starych złotych. Kwota ta powinna być niewątpliwie wliczona do postawy wymiaru składek wnioskodawczyni za rok 1989. Po doliczeniu wymienionej kwoty do wynagrodzenia wnioskodawczyni uzyskanego w roku 1989 z tytułu zatrudnienia w (...) G. (kwota (...) starych złotych -zaświadczenie Rp-7 k.30 akt ZUS), suma wynagrodzeń wnioskodawczyni za rok 1989 wynosi (...) starych złotych. Kwota ta powinna być uwzględniona przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego wnioskodawczyni zgodnie z art.174 w zw. z art.15 powołanej ustawy. Z powyższych względów orzeczono jak w punkcie I-szym wyroku stosownie do treści dyspozycji art. 477 14 § 2 kpc . W pozostałej części odwołanie D. S. od decyzji organu rentowego z dnia 7 kwietnia 2014 r. podlegało oddaleniu stosownie do treści dyspozycji art. 477 14 § 1 kpc (punkt II -gi wyroku). Z przedłożonych przez wnioskodawczynię angaży z lat 1987-1989 wynika bowiem, że w wymienionych latach podwyżki wynagrodzeń w (...) miały miejsce z dużą częstotliwością. Brak zatem przesłanek do przyjęcia, że wynagrodzenie miesięczne wnioskodawczyni w kwocie (...) starych złotych zamieszczone przez pracodawcę w świadectwie pracy jako ostatnie miesięczne wynagrodzenie wnioskodawczyni, odpowiadało kwotom zarobków miesięcznych wnioskodawczyni już przez cały 1989 rok. Za powyższą oceną przemawia zwłaszcza okoliczność, że w roku 1989 wynagrodzenie zasadnicze wnioskodawczyni było podwyższane cztery razy. Odwołanie wnioskodawczyni od decyzji organu rentowego z dnia 13 lutego 2015 r. również częściowo zasługuje na uwzględnienie. Z akt ZUS wynika, że w dniu 7 stycznia 2014 r. D. S. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o ustalenie świadczenia emerytalnego na nowych zasadach z uwzględnieniem kapitału początkowego. W dniu 21 stycznia 2014 r. organ rentowy wydał decyzję odmowną wskazując, że już decyzją z dnia 30 marca 2009 r. wnioskodawczyni przyznana została emeryturą zgodnie z art. 27 ustawy emerytalnej, a jej wysokość została ustalona zgodnie z art.53 ustawy. Na skutek odwołania D. S. wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt III U 334/14 Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu zobowiązał ZUS do przeliczenia emerytury D. S. poprzez obliczenie jej według nowych zasad zgodnie z art.26 w zw. z art.55 ustawy emerytalnej. Apelacja ZUS od wyroku Sądu Okręgowego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt III AUa 555/14. Odpisy wyroków sądów obu instancji wypłynęły do ZUS w dniu 27 stycznia 2015 r. Realizując te wyroki decyzją z dnia 5 lutego 2015 r. organ rentowy ustalił wysokość emerytury kapitałowej wnioskodawczyni oraz przyznał wnioskodawczyni wyrównanie emerytury za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 28 lutego 2015 r. w kwocie (...) zł. Wyrównanie to zostało wypłacone wnioskodawczyni w dniu 25 marca 2015 r. wraz z emeryturą należną za miesiąc marzec 2015 r. W dniu 11 lutego 2015 r. D. S. wystąpiła do ZUS z żądaniem naliczenia i wypłaty odsetek za opóźnienie w wypłacie kwoty (...) zł. W dniu 13 lutego 2015 r. organ rentowy wydał decyzję odmawiającą odsetek. (dowód: akta ZUS dot. wnioskodawczyni). Wbrew zarzutom organu rentowego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art.118 ust.1„a” powołanej ustawy. Brak bowiem przesłanek do przyjęcia, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za brak ustalenia wysokości emerytury wnioskodawczyni według zasad kapitałowych – w terminie 30 dni od złożenia przez wnioskodawczynię D. S. stosownego wniosku w dniu7 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt III AUa 555/14 Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wskazał na poglądy doktryny i orzecznictwa, że zastosowanie art. 26 w zw. z art. 55 ustawy emerytalnej jest dopuszczalne również w przypadku osób, które przed złożeniem wniosku w tej kwestii pobierały z ZUS emerytury ustalone na starych zasadach. Sąd Apelacyjny powołał się na poglądy judykatury wyrażone w uchwale SN z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II UK 23/13, w wyroku SN z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II UK 143/13 oraz w wyroku SN z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt I UK 411/13. Zakład Ubezpieczeń Społecznych tych poglądów judykatury nie akceptował i nadal nie akceptuje. Nie zwalnia go to jednak z odpowiedzialności odsetkowej na gruncie art.118 ustawy emerytalnej w zw. z art.85 ustawy systemowej. Z powyższych względów orzeczono jak w punkcie III-cim wyroku stosownie do treści dyspozycji art. 477 14 § 2 kpc . W pozostałej części odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z dnia 13 lutego 2015 r. podlegało oddaleniu. W złożonym odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni domagała się bowiem odsetek za opóźnienie liczonych już za okres od dnia 1 lutego 2014 r. Nieuprawnione jest również zgłoszone przez skarżącą żądanie odsetek od zaległych odsetek. Art.482 § 1 kc nie znajduje bowiem zastosowania do odsetek przysługujących za opóźnienie w wypłacie świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI