III U 36/15

Sygn. akt: III U 36/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Ossowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. w O. sprawy z odwołania A. T. z udziałem zainteresowanej K. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę rodzinną na skutek odwołania A. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 17.12.2014r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie. Sygn. akt III U 36/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17.12.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił A. T. wypłaty renty rodzinnej po zmarłym ojcu za okres od dnia 01.09.2013r. do dnia 30.09.2013r. i od dnia 01.03.2014r. do dnia 30.09.2014r. A. T. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Podniosła, że jej brat M. T. zobowiązany został do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okresy wskazane w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego ZUS winien jej zdaniem wyrównać jej za te okresy rentę jej należną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, że zgodnie z art.107a ust.3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej następuje od miesiąca, w którym osoba uprawniona do renty zgłosi wniosek o wyłączenie jej z kręgu osób uprawnionych do renty. Ponieważ M. T. takiego wniosku nie złożył, zatem zdaniem organu rentowego nie zachodzą podstawy do wypłaty renty rodzinnej za te okresy na rzecz A. T. . Na mocy art.477 11 §2 kpc Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej K. T. , albowiem w okresie od dnia 01.04.1997r. do dnia 01.10.2013r. była ona także uprawniona do renty rodzinnej. Zatem przez część spornego okresu także pobierała rentę. Zainteresowana K. T. przyłączyła się do odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 09.05.1997r. ZUS przyznał dzieciom zmarłego S. T. prawo do renty rodzinnej, począwszy od dnia 01.04.1997r. Renta dzielona była na troje dzieci: K. , M. i A. T. . Renta rodzinna na rzecz K. T. wypłacana była do dnia 01.10.2013r., na rzecz M. - do dnia 30.09.2014r., a na rzecz A. renta jest przyznana do dnia 28.02.2017r. Następnie ZUS ustalił, że w okresach od dnia 01.09.2013r. do dnia 30.09.2013r. i od dnia 01.03.2014r. do dnia 30.09.2014r. M. T. nie kontynuował nauki i nie powiadomił o tym organu rentowego. Wobec powyższego decyzjami z dnia 17.11.2014r. i z dnia 18.11.2014r. ZUS zobowiązał M. T. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu renty rodzinnej za w/w okresy. M. T. nie wniósł odwołania od tych decyzji i zwrócił żądaną kwotę. W konsekwencji A. T. dnia 12.12.2014r. złożyła wniosek o ponowne przeliczenie jej renty i wypłatę jej różnicy przysługującej za okresy od dnia 01.09.2013r. do dnia 30.09.2013r. i od dnia 01.03.2014r. do dnia 30.09.2014r. ZUS, po rozpoznaniu tego wniosku, wydał zaskarżoną decyzję. Aktualnie M. T. ponownie pobiera rentę rodzinną od dnia 01.10.2014r., gdyż podjął naukę. Sąd zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie w okresie od dnia 01.09.2013r. do dnia 30.09.2013r. renta rodzinna wypłacana była w 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu i kwota ta dzielona była na trzy osoby. Tymczasem, gdyby M. T. zgłosił fakt zaprzestania nauki - byłaby wypłaca renta w wysokości 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu i kwota ta dzielona byłaby na K. i A. T. . Natomiast w okresie od dnia 01.03.2014r. do dnia 30.09.2014r. ZUS wypłacał rentę rodzinną w wysokości 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu i kwota ta dzielona była na M. i A. T. . Tymczasem, gdyby M. T. zgłosił fakt zaprzestania nauki - byłaby wypłaca renta w wysokości 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu i kwota ta wypłacana byłaby jedynie A. T. . W niniejszym postępowaniu A. T. stoi na stanowisku, że skoro ZUS zobowiązał M. T. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, to winien wypłacić A. T. różnicę w przysługującej jej rencie. Odwołanie A. T. nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 107a ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.Dz.U. z 2013r., poz.1440 ze zm.) - jeżeli do renty rodzinnej uprawnionych jest więcej niż jedna osoba i jedna lub kilka z tych osób zgłosi wniosek o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty, prawo do renty rodzinnej ulegnie ponownemu ustaleniu z pominięciem tej osoby (osób). W myśl ust.3 w/w przepisu - ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych osób uprawnionych do renty następuje od miesiąca, od którego wstrzymano wypłatę renty osobie, o której mowa w ust. 1 . Natomiast zgodnie z ust.4 w/w przepisu - na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1 , prawo do renty rodzinnej ulega ponownemu ustaleniu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca zgłoszenia wniosku. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że aby doszło do ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej, z pominięciem M. T. , konieczne byłoby złożenie przez niego wniosku o wyłączenie go z kręgu osób uprawnionych do renty. Dopiero wówczas zachodziłyby podstawy do przeliczenia wysokości renty na pozostałe uprawnione osoby, czyli do dnia 01.10.2013r. na rzecz K. i A. T. , a po tej dacie na rzecz A. T. . Ustęp 4 tegoż przepisu wyraźnie wskazuje, że mogło to nastąpić jednak nie wcześniej niż od miesiąca złożenia takiego wniosku przez M. T. . Tymczasem M. T. takiego wniosku nie złożył. Pomimo przerwania nauki, nie powiadomił o tym fakcie organu rentowego. Dlatego ZUS nadal wypłacał mu rentę. Dopiero z urzędu ZUS powziął informację, że w okresach od dnia 01.09.2013r. do dnia 30.09.2013r. i od dnia 01.03.2014r. do dnia 30.09.2014r. M. T. nie kontynuował nauki, a zatem nie był uprawniony do renty. Dlatego decyzjami z dnia 17.11.2014r. z 18.11.2014r. zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej. Ujawnienie pobrania przez jedną z uprawnionych do renty rodzinnej nienależnego świadczenia nie prowadzi automatycznie do ponownego podziału renty rodzinnej za ten sam okres pomiędzy pozostałych uprawnionych. Sąd w tym zakresie podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 18.08.2010r. w sprawie IIIAUa 476/10, w którym Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że osoba, która nienależnie pobierała nieprzysługujące jej równe części renty rodzinnej jest zobowiązana do zwrotu całości nienależnie pobranych części renty rodzinnej, bez możliwości wstecznego ustalenia nowej wysokości lub nowego podziału tego świadczenia na pozostałych uprawnionych, ze względu na zmianę liczby osób uprawnionych za okresy przypadające przed miesiącem ujawnienia okoliczności uzasadniających ponowne ustalenie wysokości i ponowny podział renty rodzinnej. Oznacza to, że zobowiązanie do zwrotu całości nienależnie pobranych części renty rodzinnej przez osobę, która utraciła prawo do tego świadczenia, nie prowadzi do ponownego ustalenia wysokości lub podziału renty rodzinnej przysługującej pozostałym osobom uprawnionym do tego świadczenia za okresy, które przypadały przed miesiącem ujawnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania ponownego ustalenia wysokości lub podziału renty rodzinnej. W takiej sytuacji uprawniona do renty rodzinnej A. T. może jedynie dochodzić od M. T. na zasadach ogólnych wyrównania szkody polegającej na nieuzyskaniu z jego winy szkody w postaci renty rodzinnej w wysokości przysługującej jej w myśl art.73 ust.1 w/w ustawy. Z tych względów brak jest podstaw do przyznania A. T. prawa do wyrównania wysokości renty rodzinnej za wsteczne okresy tj. od dnia 01.09.2013r. do dnia 30.09.2013r. i od dnia 01.03.2014r. do dnia 30.09.2014r. Mając to na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art.477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie.