III U 36/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej wypłaty renty rodzinnej po zmarłym ojcu za okresy od 01.09.2013 r. do 30.09.2013 r. oraz od 01.03.2014 r. do 30.09.2014 r. A. T. argumentowała, że skoro jej brat, M. T., który również był uprawniony do renty, został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranej renty za te okresy, to ZUS powinien wyrównać jej rentę do należnej wysokości. Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności na art. 107a. Zgodnie z tym przepisem, ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych uprawnionych następuje po wyłączeniu osoby, która przestała być uprawniona, ale tylko na jej wniosek. W przypadku, gdy osoba taka nie złożyła wniosku o wyłączenie, a jedynie została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, nie powstają podstawy do automatycznego przeliczenia renty dla pozostałych uprawnionych wstecz. Sąd podkreślił, że ujawnienie pobrania przez jedną z osób nienależnego świadczenia nie prowadzi do ponownego podziału renty za ten sam okres. Wartość renty mogłaby być przeliczona najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku o wyłączenie przez M. T. A. T. może dochodzić od brata wyrównania szkody na zasadach ogólnych. Sąd przywołał również orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Białymstoku potwierdzające tę interpretację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ponownego ustalania wysokości renty rodzinnej po zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przez jednego z uprawnionych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy osoba zobowiązana do zwrotu nie złożyła wniosku o wyłączenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych uprawnionych następuje automatycznie po tym, jak jeden z uprawnionych został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres, w którym nie był do niego uprawniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych uprawnionych wymaga złożenia wniosku o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych przez osobę, która przestała być do niej uprawniona.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o emeryturach i rentach (art. 107a) wymagają wniosku osoby wyłączanej z kręgu uprawnionych do renty rodzinnej, aby mogło dojść do ponownego ustalenia jej wysokości dla pozostałych osób. Samo zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie inicjuje tego procesu.
Czy osoba, która nienależnie pobrała rentę rodzinną, może być zobowiązana do zwrotu całości nienależnie pobranych części, bez możliwości wstecznego ustalenia nowej wysokości lub podziału świadczenia na pozostałych uprawnionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba, która nienależnie pobrała rentę rodzinną, jest zobowiązana do zwrotu całości nienależnie pobranych części, bez możliwości wstecznego ustalenia nowej wysokości lub nowego podziału tego świadczenia na pozostałych uprawnionych.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem, zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranych części renty rodzinnej przez osobę, która utraciła do niej prawo, nie prowadzi do ponownego ustalenia wysokości lub podziału renty przysługującej pozostałym osobom za okresy poprzedzające miesiąc ujawnienia okoliczności uzasadniających ponowne ustalenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. T. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| K. T. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
| M. T. | osoba_fizyczna | brat odwołującej, osoba zobowiązana do zwrotu świadczenia |
| S. T. | osoba_fizyczna | zmarły ojciec |
Przepisy (6)
Główne
ustawa emerytalna art. 107a § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej następuje po wyłączeniu osoby uprawnionej, ale tylko na jej wniosek.
ustawa emerytalna art. 107a § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych osób następuje od miesiąca, od którego wstrzymano wypłatę renty osobie wyłączanej.
ustawa emerytalna art. 107a § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do renty rodzinnej może zostać ponownie ustalone na wniosek osoby wyłączanej, nie wcześniej jednak niż od miesiąca zgłoszenia wniosku.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 73 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ustalania wysokości renty rodzinnej.
k.p.c. art. 477 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej wymaga wniosku osoby wyłączanej z kręgu uprawnionych. • Ujawnienie pobrania przez jedną z uprawnionych nienależnego świadczenia nie prowadzi automatycznie do ponownego podziału renty rodzinnej za ten sam okres. • Osoba, która nienależnie pobierała rentę, jest zobowiązana do zwrotu całości nienależnie pobranych części, bez możliwości wstecznego ustalenia nowej wysokości lub podziału świadczenia na pozostałych uprawnionych.
Odrzucone argumenty
Skoro brat odwołującej został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranej renty, ZUS powinien wyrównać rentę odwołującej za te okresy. • Nienależne pobranie renty przez jednego z uprawnionych powinno skutkować ponownym podziałem świadczenia na pozostałych uprawnionych.
Godne uwagi sformułowania
Ujawnienie pobrania przez jedną z uprawnionych do renty rodzinnej nienależnego świadczenia nie prowadzi automatycznie do ponownego podziału renty rodzinnej za ten sam okres pomiędzy pozostałych uprawnionych. • Osoba, która nienależnie pobierała nieprzysługujące jej równe części renty rodzinnej jest zobowiązana do zwrotu całości nienależnie pobranych części renty rodzinnej, bez możliwości wstecznego ustalenia nowej wysokości lub nowego podziału tego świadczenia na pozostałych uprawnionych.
Skład orzekający
Grażyna Załęska-Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ponownego ustalania wysokości renty rodzinnej po zwrocie nienależnie pobranego świadczenia przez jednego z uprawnionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy osoba zobowiązana do zwrotu nie złożyła wniosku o wyłączenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych, jakim jest podział renty rodzinnej i konsekwencje pobrania świadczenia nienależnie przez jednego z uprawnionych. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma dużą wartość praktyczną dla prawników i osób zainteresowanych prawem rentowym.
“Czy nienależnie pobrana renta przez brata oznacza wyrównanie dla siostry? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.