III U 32/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 16 października 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził obowiązek naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne M. P. za luty 2018 roku od nagrody rocznej za 2017 rok oraz równoważnika za dojazdy, wypłaconych w lutym 2018 roku. ZUS argumentował, że przychody należne za okres do grudnia 2017 roku stanowią podstawę wymiaru składek, nawet jeśli zostały wypłacone później. M. P. odwołała się od tej decyzji, wskazując, że w momencie wypłaty nagrody nie podlegała już obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z uwagi na zmianę przepisów od 1 stycznia 2018 roku, kiedy to Służba Celno-Skarbowa została włączona do systemu emerytalnego służb mundurowych. Podkreśliła, że zgodnie z prawem podatkowym obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania środków, a ona nagrodę otrzymała już po zmianie przepisów. Powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego I UZP 5/09 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie III AUa 84/19. Sąd Okręgowy w Suwałkach uznał odwołanie za uzasadnione. Stwierdził, że przekroczenie terminu na wniesienie odwołania było uzasadnione pandemią i problemami z doręczeniem korespondencji. Kluczową kwestią była intertemporalność przepisów – sąd ustalił, że od 1 stycznia 2018 roku funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej nie podlegają już obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a jedynie zdrowotnemu. Nagroda roczna, mimo że dotyczyła roku 2017, została wypłacona w lutym 2018 roku, kiedy obowiązywały już nowe przepisy. Sąd podkreślił, że ustawodawca nie przewidział przepisów intertemporalnych, co nakazuje stosowanie zasady bezpośredniego działania prawa i reguły lex posteriori derogat legi priori. W związku z tym, w dacie wypłaty nagrody nie istniały przesłanki do obciążenia jej składkami na ubezpieczenia społeczne. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając brak obowiązku naliczenia i przekazania składek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w kontekście zmian w systemie ubezpieczeń społecznych funkcjonariuszy służb mundurowych oraz momentu powstania obowiązku składkowego.
Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i okresu przejściowego związanego ze zmianą przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nagroda roczna za 2017 rok, wypłacona funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej w lutym 2018 roku, podlega obowiązkowi naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli od 1 stycznia 2018 roku funkcjonariusze tej służby przestali podlegać tym ubezpieczeniom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nagroda roczna wypłacona w lutym 2018 roku nie podlega obowiązkowi naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w momencie wypłaty nagrody obowiązywały już nowe przepisy, zgodnie z którymi funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Brak przepisów intertemporalnych nakazuje stosowanie zasady bezpośredniego działania prawa.
Czy równoważnik za dojazdy do miejsca pełnienia służby stanowi przychód podlegający oskładkowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, równoważnik za dojazdy nie stanowi przychodu z pracy, a jedynie zwrot kosztów związanych z pracą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na stanowisko ZUS z 2015 roku, zgodnie z którym wydatki ponoszone przez pracodawcę w związku z wykonywaniem pracy nie stanowią przychodu pracownika.
Czy przekroczenie terminu na wniesienie odwołania od decyzji ZUS może być usprawiedliwione w okolicznościach pandemii i problemów z doręczeniem korespondencji?
Odpowiedź sądu
Tak, w zaistniałych okolicznościach przekroczenie terminu nie było nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującej się.
Uzasadnienie
Sąd wziął pod uwagę problemy z doręczeniem decyzji na nieaktualny adres, ciężki przebieg zakażenia koronawirusem przez odwołującą się i jej obawy o zarażenie rodziców.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Izba Administracji Skarbowej w O. | instytucja | uczestnik postępowania |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § pkt 18a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do 31.12.2017r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Od 01.01.2018r. przepis ten został uchylony.
Ustawa o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw art. 7
Od 1.01.2018r. funkcjonariusze służby celnej zostali włączeni do systemu emerytalnego służb mundurowych, co skutkowało uchyleniem ich obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (brzmienie do 31.12.2017r.).
u.s.u.s. art. 20 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i ubezpieczenia rentowe.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych art. 2 § 6
Dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, płatnik składek w raporcie imiennym uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat - od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy.
u.k.a.s. art. 242 § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Nagroda roczna dla funkcjonariusza przysługuje w wysokości 1/12 uposażenia, uposażenia chorobowego i uposażenia za przedłużony czas służby.
u.k.a.s. art. 242 § 13
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Nagroda roczna wypłacana jest do 31 marca roku następującego po roku, za który przysługuje.
k.p.c. art. 477 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
u.p.d.o.f. art. 11 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Momentem otrzymania przez podatnika przychodu jest moment faktycznego jej otrzymania albo postawienia do jego dyspozycji pieniędzy lub innych wartości.
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy i pracy nakładczej są opodatkowane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nagroda roczna za 2017 rok została wypłacona w lutym 2018 roku, kiedy funkcjonariusz nie podlegał już obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z powodu zmiany przepisów. • Brak przepisów intertemporalnych nakazuje stosowanie zasady bezpośredniego działania prawa. • Równoważnik za dojazdy nie stanowi przychodu, a zwrot kosztów.
Odrzucone argumenty
Przychody należne za okres do grudnia 2017 roku stanowią podstawę wymiaru składek, nawet jeśli zostały wypłacone później. • Obowiązek opłacania składek jest nierozerwalnie związany z okresem podlegania tym ubezpieczeniom.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne jest nierozerwalnie związany z okresem podlegania tym ubezpieczeniom • przychody należne za okres do grudnia 2017r. stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe, nawet jeśli zostały wypłacone później • momentem otrzymania przez podatnika przychodu nie jest moment powstania należności pieniężnej, lecz moment faktycznego jej otrzymania albo postawienia do jego dyspozycji pieniędzy lub innych wartości • niewypłacone pracownikowi wynagrodzenie za pracę nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne • w dacie zdarzenia prawnego, jakim była wypłata nagrody, bez wątpliwości nie istniały przesłanki do obciążenia ubezpieczonej należnością o charakterze publicznym, albowiem nie obowiązywał już pkt 18a art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych • Milczenie ustawodawcy co do kwestii przejściowych, wprost nakazuje kierowanie się ogólnymi zasadami prawa, w tym regułą lex posteriori derogat legi priori.
Skład orzekający
Piotr Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w kontekście zmian w systemie ubezpieczeń społecznych funkcjonariuszy służb mundurowych oraz momentu powstania obowiązku składkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i okresu przejściowego związanego ze zmianą przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii intertemporalności przepisów i jej wpływu na obowiązki składkowe, co jest istotne dla wielu funkcjonariuszy i pracodawców. Pokazuje, jak zmiana przepisów może wpłynąć na prawa nabyte.
“Czy nagroda za ubiegły rok może być oskładkowana, jeśli przepisy się zmieniły?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.