III U 287/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał M. P. prawo do dalszej renty socjalnej na okres trzech lat, uznając go za całkowicie niezdolnego do pracy pomimo zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej.
M. P. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu dalszej renty socjalnej, twierdząc, że jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu schorzeń, w tym mózgowego porażenia dziecięcego i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Sąd, opierając się na opinii biegłego neurologa, uznał, że odwołujący jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej, nawet jeśli pracuje w zakładzie pracy chronionej. W konsekwencji, sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał prawo do renty socjalnej na okres trzech lat.
Sprawa dotyczyła odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., która odmówiła mu prawa do dalszej renty socjalnej. Organ rentowy oparł swoją decyzję na orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS, która nie stwierdziła u odwołującego całkowitej niezdolności do pracy. M. P. wniósł odwołanie, argumentując błędne ustalenia faktyczne dotyczące jego stanu zdrowia, wskazując na niedowład spastyczny kończyn dolnych, mielopatię piersiową oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Sąd Okręgowy w Koninie, w celu weryfikacji stanu zdrowia odwołującego, przeprowadził dowód z opinii biegłego neurologa. Biegły rozpoznał u M. P. mózgowe porażenie dziecięce oraz postępującą chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa, stwierdzając niedowład spastyczny kończyn dolnych w stopniu znacznym. Biegły uznał, że odwołujący jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, i że ta niezdolność ma charakter okresowy na okres 3 lat. Sąd uznał opinię biegłego za wiarygodną i przydatną do rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślono, że możliwość uznania całkowitej niezdolności do pracy nie jest wykluczona, nawet jeśli osoba pracuje w zakładzie pracy chronionej, gdyż ocena zdolności do pracy powinna być odnoszona do kwalifikacji zawodowych i normalnych warunków pracy, a nie do pracy w specjalnie przystosowanych warunkach. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał M. P. prawo do dalszej renty socjalnej na okres trzech lat, począwszy od daty wstrzymania wypłaty świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka może być uznana za uprawnioną do renty socjalnej, ponieważ ocena zdolności do pracy powinna być odnoszona do kwalifikacji zawodowych i normalnych warunków pracy, a nie do pracy w specjalnie przystosowanych warunkach.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego neurologa, który stwierdził całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej odwołującego. Podkreślono, że praca w zakładzie pracy chronionej nie wyklucza prawa do renty, gdyż nie świadczy o odzyskaniu zdolności do pracy w normalnych warunkach i zgodnych z kwalifikacjami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i przyznanie renty socjalnej
Strona wygrywająca
M. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.r.s. art. 4
Ustawa o rencie socjalnej
Prawo do renty socjalnej przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
u.r.s. art. 5
Ustawa o rencie socjalnej
Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy i jej stopnia dokonuje Lekarz Orzecznik Zakładu na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 13 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy należy uwzględnić stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji oraz możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych, dlatego sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Całkowita niezdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia. Praca w zakładzie pracy chronionej nie wyklucza prawa do renty socjalnej, gdyż nie świadczy o odzyskaniu zdolności do pracy w normalnych warunkach i zgodnych z kwalifikacjami. Opinia biegłego neurologa potwierdzająca całkowitą niezdolność do pracy na okres 3 lat.
Odrzucone argumenty
Odwołujący nie jest całkowicie niezdolny do pracy, ponieważ pracuje jako parkingowy.
Godne uwagi sformułowania
Możliwość uznania całkowitej niezdolności do pracy jest wykluczona przy zachowaniu choćby ograniczonej zdolności, ale w tzw. normalnych warunkach. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się zatem do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu. Wykonywanie pracy na stanowisku specjalnie dostosowanym do możliwości pracownika nie może być traktowane jako uzyskanie nowych kwalifikacji i nie oznacza odzyskania zdolności do pracy.
Skład orzekający
Anna Walczak-Sarnowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty socjalnej w przypadkach osób z chorobami przewlekłymi, zwłaszcza gdy pracują w zakładach pracy chronionej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odwołującego i jego schorzeń, ale ogólna zasada dotycząca pracy w zakładzie chronionym ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że praca w zakładzie pracy chronionej nie zawsze oznacza odzyskanie zdolności do pracy w normalnych warunkach, co jest ważną kwestią dla osób z chorobami przewlekłymi ubiegających się o świadczenia rentowe.
“Czy praca w zakładzie chronionym odbiera prawo do renty? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt III U 287/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 04-11-2014 r. Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia – SO Anna Walczak- Sarnowska Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Lila Andrzejewska przy udziale po rozpoznaniu w dniu 04-11-2014 r. w Koninie sprawy M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o dalszą rentę socjalną na skutek odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 14-02-2014r. znak: (...) Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje M. P. prawo do dalszej renty socjalnej na okres trzech lat , począwszy od daty wstrzymania wypłaty świadczenia. Sygnatura akt III U 287/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. decyzją z dnia 14.02.2014 r., znak : (...) odmówił M. P. prawa do dalszej renty socjalnej, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że orzeczeniem z dnia 27.01.2014 r. Komisja Lekarska ZUS nie stwierdziła u niego stanu całkowitej niezdolności do pracy, gdyż schorzenia występujące u odwołującego, ich stopień i charakter nie są na tyle zaawansowane, by uznać go za całkowicie niezdolnego do pracy. Odwołanie od decyzji złożył M. P. wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do renty socjalnej, zarzucając błędne ustalenia faktyczne w zakresie oceny stanu zdrowia. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, a stan jego zdrowia ulega pogorszeniu nie dając mu możliwości normalnej egzystencji. Wskazał, że występuje u niego niedowład spastyczny kończyn dolnych jako wyraz mózgowego porażenia dziecięcego, milopatia piersiowa, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa w odcinku szyjnym, piersiowym i lędźwiowo – krzyżowym, przepuklina jądra miażdżystego na poziomie Th 4/5, Th 5/6, Th 6/7. Zaznaczył, że był wielokrotnie hospitalizowany i pozostaje pod opieką poradni rehabilitacyjnej i neurologicznej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje : M. P. urodził się (...) z zawodu jest cukiernikiem, lecz w tym zawodzie nie pracuje. W dzieciństwie odwołujący był leczony z powodu padaczki, a od 2004 r. cierpi na nasilone objawy niedowładu kończyn dolnych oraz bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym oraz piersiowym. Był kilkukrotnie hospitalizowany i w trakcie leczenia rozpoznano u niego : niedowład spastyczny kończyn dolnych, będący wyrazem mózgowego porażenia dziecięcego, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa w odcinku szyjnym piersiowym i lędźwiowo – krzyżowym oraz przepuklinę jądra miażdżystego na poziomie Th 4/5, Th 5/6, Th 6/7. M. P. miał przyznaną od 27.09.2004 r. rentę socjalną, ostatnio do dnia 31.12.2013 r. W dniu 7.11.2013 r. odwołujący wniósł o ponowne ustalenie prawa do renty socjalnej wskazując, że pracuje jako pracownik ochrony w firmie (...) z siedzibą w S. . Lekarz Orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 4.12.2013 r. stwierdził, że odwołujący nie jest całkowicie niezdolny do pracy, a swoją opinię wydał po przeprowadzeniu bezpośredniego badania odwołującego oraz na podstawie analizy przedstawionej dokumentacji medycznej. Po wniesieniu przez odwołującego sprzeciwu Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 27.01.2014 r. stwierdziła, że odwołujący nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W toku postępowania Sąd w oparciu o treść przepisu art. 278 k.p.c. przeprowadził dowód z opinii biegłego neurologa na okoliczność ustalenia, czy odwołujący jest nadal całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, jeżeli tak to czy niezdolność ta ma charakter trwały czy okresowy, a jeżeli okresowy to na jaki czas. Biegły sądowy neurolog Z. R. rozpoznał u odwołującego mózgowe porażenie dziecięce, mielopatię piersiową z ogniskiem niedokrwiennym rdzenia na poziomie Th8-Th9 w następstwie i przebiegu wielopoziomowych zmian zwyrodnieniowo – dyskopatycznych kręgosłupa piersiowego od Th4 do Th9 oraz niedowład spastyczny 4-kończynowy w stopniu niedużym w zakresie kończyn górnych oraz w stopniu znacznym w zakresie kończyn dolnych. Biegły zaznaczył, że u odwołującego można wyróżnić istnienie dwóch procesów chorobowych tj. mózgowe porażenie dziecięce, którego objawy wystąpiły w wieku szkolnym i zostały potwierdzone w trakcie hospitalizacji w 2004 r. ( (...) roku życia) oraz w latach następnych, czego wyrazem był i jest niedowład spastyczny kończyn górnych. Drugim procesem chorobowym jest wczesnomłodzieńcza postać choroby tkanki łącznej w postaci : postępującej choroby zwyrodnieniowo – dyskopatycznej kręgosłupa z ogniskowym uszkodzeniem rdzenia piersiowego na poziomie Th8-Th9 o czym świadczą wyniki badania odwołującego z 2009 r. tj. w (...) roku życia oraz wynik badania z 2010 r., który wykazuje progres procesu chorobowego w kręgosłupie. W oparciu o powyższą opinię Sąd ustalił, że odwołujący jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia. Zarzuty pod adresem opinii złożył organ rentowy wskazując, że nie zgadza się z jej treścią, gdyż odwołujący pracuje jako parkingowy. Odnosząc się do powyższego zarzutu biegły w uzupełniającej opinii kolejny raz wskazał, że z przyczyn medycznych odwołujący spełnia kryteria całkowitej niezdolności do pracy w zawodzie cukiernika jak również w innej pracy fizycznej na okres 3 lat, a istniejące procesy chorobowe u odwołującego mają charakter progresywny. Po zapoznaniu się z powyższą opinią organ rentowy nie wniósł do niej zastrzeżeń podtrzymując stanowisko, że odwołujący jest całkowicie niezdolny do pracy w wyuczonym zawodzie cukiernika ale może wykonywać prace parkingowego, co czyni od kilku lat w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach organu rentowego oraz w oparciu o opinię biegłego lekarza sądowego neurologa Z. R. . Sąd uznał opinię biegłego neurologa za jasną, przekonującą, wyczerpującą oraz w pełni przydatną do rozstrzygnięcia sprawy. Opinia ta sporządzona bowiem została przez specjalistę posiadającą gruntowną wiedzę medyczną, a także doświadczenie zawodowe. Nadto przy sporządzaniu opinii biegły uwzględnił pełną dokumentację medyczną, a także wyniki przeprowadzonych badań należycie uzasadniając swoje stanowisko. Wartość dowodowa dokumentów zebranych w sprawie i w aktach organu rentowego nie budziła wątpliwości Sądu. Przedmiotem sporu było, czy M. P. jest uprawniony do dalszej renty socjalnej, której warunki przyznania określają przepisy ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz.U.2013.982.). Zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy prawo do renty socjalnej przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Natomiast według art. 5 ustawy o rencie socjalnej , ustalenia całkowitej niezdolności do pracy i jej stopnia dokonuje Lekarz Orzecznik Zakładu na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2013.1440) Zgodnie z art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w tym regulacje zawarte w art. 12 ust. 2 tej ustawy, który zawiera definicję całkowitej niezdolności do pracy. Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 12 tej ustawy całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy należy mieć na uwadze przepis art. 13 ust. 1 powyższej ustawy, który nakazuje uwzględnić stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji oraz możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Ustalenie niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c. , dlatego Sąd w realiach sprawy był zobligowany przeprowadzić dowód z opinii biegłego sądowego o specjalności odpowiadającej schorzeniom ubezpieczonego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., I UK 356/04, publ. LEX nr 276241; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I UK 356/07, publ. LEX nr 490392). W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, w szczególności w oparciu o opinię biegłego neurologa Z. R. Sąd ustalił, że odwołujący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w zawodzie cukiernika oraz do innej pracy fizycznej na okres 3 lat. Powyższej oceny nie zmienia stanowisko organu rentowego, że odwołujący wykonuje od kilku lat pracę parkingowego w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy bowiem podkreślić, iż powyższa praca wykonywana jest przez odwołującego w zakładzie pracy chronionej. Natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że możliwość uznania całkowitej niezdolności do pracy jest wykluczona przy zachowaniu choćby ograniczonej zdolności, ale w tzw. normalnych warunkach. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się zatem do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 25.09.2013 r., III AUa 1267/13, Lex nr 1381340, wyrok Sądu Najwyższego z 8.12.2000 r., II UKN 134/00, Lex nr 46842). Nie jest więc trafnym stwierdzenie, że odwołujący odzyskał zdolność do pracy jedynie na tej podstawie, że podjął inną pracę w warunkach przystosowanych z uwagi na stan swojego zdrowia. Zdolność do pracy należy bowiem oceniać w stosunku do pracy zgodnej z posiadanymi przez odwołującego kwalifikacjami tj. cukiernika, a nie poprzez odniesienie tego do pracy na stanowisku pracownika ochrony wykonywanej w zakładzie pracy chronionej. Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7.10.2003 r. (II UK 79/03, Lex nr 108498) stwierdzając, że wykonywanie pracy na stanowisku specjalnie dostosowanym do możliwości pracownika nie może być traktowane jako uzyskanie nowych kwalifikacji i nie oznacza odzyskania zdolności do pracy. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że odwołujący spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu prawa do renty socjalnej i opierając się na opinii biegłego Sąd przyznał ją na okres 3 lat, począwszy od daty wstrzymania wypłaty świadczenia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku. SSO Anna Walczak – Sarnowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI