III U 220/15

Sąd Okręgowy w OstrołęceOstrołęka2016-10-18
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenie zdrowotnedziałalność gospodarczakoncesjaterminodwołaniespółka cywilna

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, ustalając, że A.W. nie posiada zadłużenia z tytułu składki zdrowotnej za okres od grudnia 2013 r. do sierpnia 2014 r., ponieważ w tym czasie nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej wymagającej koncesji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 31.10.2014 r. określił zadłużenie A.W. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. w kwocie 2.424,93 zł. A.W. odwołał się, twierdząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, po uchyleniu przez Sąd Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu odwołania, ustalił, że A.W. nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej w spornym okresie, ponieważ wymagała ona uzyskania koncesji, która nie została przyznana. W związku z tym, sąd zmienił decyzję ZUS, uznając, że A.W. nie ma zadłużenia z tytułu składki zdrowotnej.

Sprawa dotyczyła odwołania A.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który określił jego zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2013 r. do sierpnia 2014 r. na kwotę 2.424,93 zł. A.W. argumentował, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Po proceduralnych zawiłościach, w tym przekazaniu sprawy do Sądu Okręgowego w Ostrołęce i uchyleniu przez Sąd Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu odwołania, sąd przystąpił do merytorycznej analizy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy A.W. faktycznie prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w spornym okresie. Sąd ustalił, że A.W. był wspólnikiem spółki cywilnej zajmującej się wydobyciem żwiru i piasku, jednak działalność ta wymagała uzyskania koncesji, która nie została przyznana w spornym okresie. Zgodnie z przepisami, działalność gospodarcza wymagająca koncesji nie może być prowadzona przed jej uzyskaniem. Ponadto, A.W. wyrejestrował inną działalność gospodarczą (usługi hotelarskie) w kwietniu 2013 r. Sąd uznał, że A.W. nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej w okresie objętym decyzją ZUS, a zatem nie podlegał obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej z tego tytułu. Sąd przywrócił również A.W. termin do wniesienia odwołania, uznając, że przekroczenie terminu o jeden dzień nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego (uszkodzenie nogi uniemożliwiło samodzielne nadanie przesyłki). W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając, że A.W. nie posiada zadłużenia z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest uważana za prowadzącą działalność gospodarczą, jeśli działalność ta wymaga uzyskania koncesji, która nie została przyznana.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 14 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że w przypadku działalności wymagającej koncesji, nie stosuje się domniemania podjęcia działalności od dnia rejestracji. Działalność gospodarcza wymaga bowiem uprzedniego uzyskania stosownych zezwoleń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

A. W. (1)

Strony

NazwaTypRola
A. W. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

u.s.d.g. art. 14 § ust. 5

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Przepisu ust. 1 nie stosuje się, w przypadku gdy ustawy uzależniają podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej od obowiązku uzyskania przez przedsiębiorcę koncesji albo zezwolenia.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

u.s.d.g. art. 2

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

u.s.d.g. art. 4 § ust. 2

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

u.s.d.g. art. 14 § ust. 1

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Zasadą jest, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do CEIDG albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS.

k.p.c. art. 477^9 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może przywrócić termin do wniesienia odwołania, jeżeli przekroczenie terminu nie było nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony.

k.p.c. art. 477^11 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zawiadamia w trybie tego przepisu inne osoby, które mogą wstąpić do sprawy w charakterze zainteresowanego.

k.p.c. art. 477^14 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność gospodarcza wymagająca koncesji nie może być prowadzona przed jej uzyskaniem. Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego (choroba). Brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w spornym okresie.

Odrzucone argumenty

ZUS argumentował, że A.W. prowadził działalność gospodarczą i podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Godne uwagi sformułowania

zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. działalność gospodarcza – to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. inne są reguły odnoszące się do możliwości rozpoczynania działalności gospodarczej w przypadku tych rodzajów działalności, które są objęte reglamentacją w formie koncesji, zezwoleń, licencji itp.

Skład orzekający

Grażyna Załęska-Bartkowiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej wymagającej koncesji oraz zasad przywracania terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której działalność gospodarcza wymagała uzyskania koncesji, która nie została przyznana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko jej rejestracja, zwłaszcza gdy wymagane są dodatkowe zezwolenia. Dotyczy też kwestii proceduralnych związanych z terminami.

Czy rejestracja firmy wystarczy, by płacić składki? Sąd wyjaśnia, kiedy działalność gospodarcza naprawdę się zaczyna.

Dane finansowe

WPS: 2424,93 PLN

składka na ubezpieczenie zdrowotne: 2424,93 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III U 220/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. w O. sprawy z odwołania A. W. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o składki na skutek odwołania A. W. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z dnia 31.10.2014r. znak (...) orzeka: zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż A. W. (1) nie posiada zadłużenia z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. w kwocie 2.424,93zł wraz z odsetkami. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31.10.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił wysokość zadłużenia A. W. (1) z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. w kwocie 2.424,93zł wraz z odsetkami. A. W. (1) złożył odwołanie od powyższej decyzji. Stwierdził, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, że A. W. (1) prowadzi działalność gospodarczą od dnia 11.10.2010r. i od dnia 01.11.2012r. podlega z tego tytułu wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż jednocześnie w tym okresie podlegał ubezpieczeniom społecznym ze stosunku pracy. Początkowo sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Suwałkach, który postanowieniem z dnia 23.02.2015r. przekazał niniejszą sprawę według właściwości do Sądu Okręgowego w Ostrołęce. Sąd Okręgowy w Ostrołęce postanowieniem z dnia 13.05.2015r. odrzucił odwołanie jako spóźnione. Jednak Sąd Apelacyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 30.06.2015r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 11.10.2010r. został zawarty aneks do umowy spółki cywilnej zawartej w dniu 23.05.2007r. pomiędzy W. J. i C. W. . Na mocy tego aneksu w miejsce C. W. wstąpił do spółki (...) . Celem spółki było m.in. prowadzenie działalności w zakresie wydobycia żwiru i piasku (k.130). A. W. (1) zarejestrował tę działalność w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k.92). Jako miejsce jej prowadzenia wskazano M. M. . ul. (...) . Nie zgłaszano zawieszenia tej działalności. Następnie od dnia 01.11.2012r. A. W. (1) zawarł umowę o pracę i od tego czasu podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy (k.111). Jednocześnie od dnia 18.02.2013r. A. W. (1) zarejestrował działalność gospodarczą w zakresie usług hotelarskich. Kupił stary dworek z przeznaczeniem na hotel w M. pod E. , miał wziąć na remont dotacje z Unii Europejskiej. Jednak w krótkim czasie zdecydował o likwidacji tej działalności, uznając, że go na tę działalność nie stać. Wyrejestrował tę działalność z dniem 18.04.2013r. (k.89). Na przełomie 2013/2014 A. W. (1) doznał uszkodzenia wiązadeł krzyżowych nogi prawej. Został poddany wieloetapowemu leczeniu i rehabilitacji. Na skutek tego zdarzenia, ZUS stwierdził, że A. W. (1) zalega z zapłatą składki zdrowotnej za okres od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. w kwocie 2.424,93zł. ZUS uznał bowiem, że w tym okresie A. W. (1) pozostawał w stosunku pracy a jednocześnie prowadził działalność gospodarczą, z tytułu której winien uiścić składkę zdrowotną. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: zeznania świadka W. J. (k.122v-123), dokumenty (k.89, 92-97,111,114,125,130), dokumenty znajdujące się w aktach ZUS oraz zeznania odwołującego A. W. (2) złożone w charakterze strony (k.123). Sąd zważył, co następuje: w pierwszej kolejności Sąd analizował w przedmiotowej sprawie, czy zachodzą podstawy do przywrócenia A. W. (1) terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania mijał bowiem w przedmiotowej sprawie dnia 22.12.2014r., a odwołanie zostało wniesione dnia 23.12.2014r. Po ponownym przeanalizowaniu tej kwestii – Sąd uznał, że zachodzą podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. A. W. (1) doznał uszkodzenia wiązadeł krzyżowych nogi prawej, więc samodzielnie nie mógł nadać przesyłki. Poprosił o to brata K. . Przekazał mu list dnia 22.12.2014r. Z zeznań K. W. (k.85v) wynika, że wrzucił list do skrzynki tego samego dnia między 14.00 a 15.00. Natomiast z informacji udzielonej przez pocztę wynika, że skrzynka opróżniana jest raz dziennie o godz.14.00. Zatem jeśli list był wrzucony po tej godzinie, to był wyjęty ze skrzynki dopiero następnego dnia i wówczas umieszczono na liście pieczęć z datą. Sąd dał wiarę świadkowi. Tym samym zachodziły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o których mowa w art.477 9 §3 kpc : przekroczenie terminu nie było nadmierne, bo wynosiło zaledwie 1 dzień i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego. Wobec powyższego Sąd przystąpił do merytorycznej analizy zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art.66 ust.1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.Dz.U. z 2015r., poz.581 ze zm.) – obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. z 2016r., poz.963 ze zm.), za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Wobec powyższego kluczowym dla rozstrzygnięcia tej sprawy było ustalenie, czy A. W. (1) w okresie objętym zaskarżoną decyzją tj. od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. W tym okresie jedyną zaewidencjonowaną działalnością gospodarczą od dnia 11.10.2010r. była działalność związana z wydobywaniem kopalin w M. M. . Działalność prowadzona w M. nie mieści się w tym okresie, gdyż była zarejestrowana w okresie od dnia 18.02.2013r. do dnia 18.04.2013r. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem - zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. (tak wyrok SN z dnia 05.03.2010r. IV CSK 371/09, wyrok NSA w Warszawie z dnia 21.01.2015r. II GSK 2053/13). Analiza, czy A. W. (1) jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, winna odbywać się w kontekście wymogów, o których mowa w art.2 ustawy z dnia 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz.584 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że działalność gospodarcza – to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W myśl art.4 ust.2 ww. ustawy - za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd zawiadomił w trybie art.477 11 §2 kpc wspólnika spółki cywilnej (...) , że może wstąpić do przedmiotowej sprawy w charakterze zainteresowanego, albowiem spór dotyczy składek za jego wspólnika A. W. (1) . Jednakże W. J. oświadczył, że nie ma woli przystępowania do sprawy w charakterze zainteresowanego i dlatego występował w sprawie jedynie jako świadek (k.122). Podnieść też należy, że wspólnikami tej spółki cywilnej są jedynie odwołujący oraz W. J. . Zgodnie z art.14 ust.1 ww. ustawy – zasadą jest, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jednakże zasada ta doznaje wyjątku, o którym mowa w ustępie 5 tegoż przepisu. Zgodnie z nim - przepisu ust. 1 nie stosuje się, w przypadku gdy ustawy uzależniają podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej od obowiązku uzyskania przez przedsiębiorcę koncesji albo zezwolenia, o którym mowa w art. 75. Oznacza to zatem, że w przypadku działalności, której wykonywanie zależy od uzyskania koncesji, nie zachodzi domniemanie, że została podjęta od dnia jej zarejestrowania w (...) . Nie jest bowiem możliwe jej wykonywanie przed uzyskaniem koncesji. W spornym okresie trwały i trwają nadal czynności zmierzające do uzyskania koncesji na wydobywanie żwiru. Z zeznań świadka W. J. (k.122v-123) wynika, że na początku wspólnicy spółki cywilnej musieli uzyskać postanowienie Sejmiku Województwa (...) na wyłączenie tych gruntów z obszaru K. - J. Parku Krajobrazowego. Wyłączenie takie uzyskali w 2012r. lub 2013r. i aktualnie wspólnicy ubiegają się o uzyskanie koncesji na wydobywanie żwiru. W chwili wyrokowania w przedmiotowej sprawie koncesja taka nie została jeszcze przyznana. Wobec powyższego wspólnicy są jedynie na etapie załatwiania spraw formalnych umożliwiających podjęcie w przyszłości działalności gospodarczej. Nie zatrudniają zatem żadnych pracowników, nie posiadają żadnego zaplecza maszynowego. W okresie, gdy wspólnikiem jest A. W. (1) , spółka nigdy nie przynosiła żadnych dochodów. Sąd dał świadkowi wiarę, albowiem jego zeznania znajdują pełne potwierdzenie w dokumentacji dotyczącej spółki cywilnej (k.114), z której wynika, że spółka jest nadal na etapie załatwiania niezbędnych formalności związanych z uzyskaniem koncesji. Okoliczność, że działalność gospodarcza prowadzona przez odwołującego wymaga uprzedniego uzyskania koncesji, ma decydujące znaczenie dla oceny, czy działalność taka była w spornym okresie prowadzona. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem przedstawicieli doktryny, mającym swe umocowanie w treści art.14 ust.5 ww. ustawy - inne są reguły odnoszące się do możliwości rozpoczynania działalności gospodarczej w przypadku tych rodzajów działalności, które są objęte reglamentacją w formie koncesji, zezwoleń, licencji itp. W tych wypadkach podjęcie działalności wymaga uprzedniego uzyskania stosownych koncesji, zezwoleń, licencji (tak m.in. Cezary Kosmaczewski, Komentarz do art.14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, LEX). W przedmiotowej sprawie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika zatem bezspornie, że A. W. (1) w spornym okresie nie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Wobec powyższego nie ma podstaw do żądania, aby w spornym okresie opłacał składkę zdrowotną z tytułu działalności gospodarczej. Z tych względów Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż A. W. (1) nie posiada zadłużenia z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od grudnia 2013r. do sierpnia 2014r. w kwocie 2.424,93zł wraz z odsetkami.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI