III U 15/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania R. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Kluczowym elementem postępowania było niestawiennictwo odwołującego się na obserwację szpitalną, mimo trzykrotnych wezwań. ZUS odmówił przyznania renty, wskazując na brak ustalonej niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wyroku przez Sąd Apelacyjny, dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych, aby ustalić przyczyny niestawiennictwa. Opinie biegłych psychiatrów i psychologów wskazały, że brak jest wystarczających przesłanek natury psychiatrycznej, które usprawiedliwiałyby niestawianie się na obserwację. Stwierdzono, że zaburzenia osobowości i inne schorzenia nie uniemożliwiają poddania się badaniu, a niestawiennictwo było świadomą decyzją odwołującego się. Sąd uznał, że decyzja ZUS z dnia 20.07.2017 r. była prawidłowa, a odwołanie od niej należało oddalić. Odnosząc się do drugiej decyzji ZUS z dnia 13.11.2017 r., odmawiającej wszczęcia postępowania w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach, sąd również uznał ją za prawidłową. Stwierdzono brak nowych dowodów lub ujawnionych okoliczności istniejących przed wydaniem poprzednich decyzji, które miałyby wpływ na prawo do świadczeń. Opinia toksykologiczna, na którą powoływał się odwołujący, nie była wystarczającą przesłanką do zmiany oceny innych dowodów, w tym opinii biegłych lekarzy sądowych. Sąd podkreślił, że ustalenia medyczne w sprawach rentowych opierają się na opiniach biegłych lekarzy sądowych. Na koniec, sąd przekazał pismo pełnomocnika odwołującego się z dnia 2 września 2019 r. wraz z kartą informacyjną jako nowy wniosek o rentę do rozpoznania przez ZUS, zgodnie z art. 477¹⁰ § 2 kpc, gdyż zawierało nowe żądanie dotyczące stanu zdrowia, które nie było wcześniej rozpoznane przez organ rentowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyznania renty z powodu niestawienia się na badania lekarskie, interpretacja art. 114 ustawy emerytalnej w kontekście nowych dowodów, znaczenie opinii biegłych w sprawach rentowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji niestawiennictwa na badania i braku nowych dowodów. Interpretacja art. 114 może być szersza w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niestawienie się na obowiązkową obserwację szpitalną, mimo wezwań organu rentowego, może być usprawiedliwione stanem zdrowia psychicznym odwołującego się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stan zdrowia nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej stawienie się na badanie, a decyzja o niestawieniu się jest świadoma.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach biegłych lekarzy, którzy stwierdzili, że zaburzenia osobowości i inne schorzenia psychiczne odwołującego się nie stanowiły obiektywnej przeszkody do poddania się obserwacji psychiatrycznej. Niestawiennictwo zostało uznane za świadomą decyzję odwołującego się.
Czy istnieją nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności, które uzasadniają ponowne ustalenie prawa do renty w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, mimo prawomocnych decyzji odmawiających prawa do świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawiona opinia toksykologiczna nie stanowiła wystarczającej przesłanki do zmiany oceny innych dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych w poprzednich postępowaniach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinia toksykologiczna nie podważała wiarygodności wcześniejszych opinii biegłych lekarzy sądowych, którzy orzekali o braku niezdolności do pracy. Brak było nowych dowodów lub okoliczności istniejących przed wydaniem poprzednich decyzji, które miałyby wpływ na prawo do świadczeń.
Czy sąd powinien rozpoznać nowe żądanie dotyczące stanu zdrowia, które nie zostało wcześniej rozpoznane przez organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien przyjąć nowe żądanie do protokołu i przekazać je do rozpoznania organowi rentowemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo pełnomocnika odwołującego się z dnia 2 września 2019 r. zawierało nowe żądanie dotyczące stanu zdrowia (wynik konsultacji kardiologicznej), które nie było wcześniej rozpoznane przez organ rentowy. Zastosowano art. 477¹⁰ § 2 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ż. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| M. Ż. | osoba_fizyczna | pełnomocnik odwołującego |
| Kancelaria Radcy Prawnego P. M. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (16)
Główne
ustawa emerytalna art. 126
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
ustawa wypadkowa art. 3 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
ustawa wypadkowa art. 6
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 98
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy art. 4 § 2
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy art. 4 § 3
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy art. 4 § 4
ustawa emerytalna art. 134 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 15 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 4 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niestawienie się na obserwację psychiatryczną było świadomą decyzją odwołującego się, a nie wynikało z obiektywnych przeszkód zdrowotnych. • Brak nowych dowodów uzasadniających ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. • Opinie biegłych lekarzy sądowych są wiążące dla sądu w kwestiach medycznych.
Odrzucone argumenty
Niestawienie się na obserwację było usprawiedliwione stanem zdrowia psychicznego. • Opinia toksykologiczna stanowi nowy dowód uzasadniający zmianę poprzednich decyzji. • Organ rentowy naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie podając podstaw medycznych skierowania na obserwację.
Godne uwagi sformułowania
Postawa odwołującego się nie może obciążać organu rentowego, który zgodnie z przepisami podejmuje czynności zmierzające do ustalenia uprawnień do świadczenia z powszechnego systemu ubezpieczeń. • Odwołujący się nie może wymuszać na organie rentowym metody badania okoliczności związanych z ustaleniami jego prawa do świadczenia rentowego, jeżeli czynności podejmowane przez organ rentowy są zgodne z przepisami regulującymi te kwestie. • Ustalenia w sprawie o świadczenie rentowe w zakresie medycznym nie można oprzeć wbrew opinii biegłych lekarzy sądowych.
Skład orzekający
Piotr Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania renty z powodu niestawienia się na badania lekarskie, interpretacja art. 114 ustawy emerytalnej w kontekście nowych dowodów, znaczenie opinii biegłych w sprawach rentowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niestawiennictwa na badania i braku nowych dowodów. Interpretacja art. 114 może być szersza w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i stawiennictwo na badania w procesie ubiegania się o świadczenia rentowe, nawet w przypadku problemów zdrowotnych. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do kwestii nowych dowodów w sprawach, które były już prawomocnie rozstrzygnięte.
“Czy problemy psychiczne usprawiedliwiają niestawienie się na badania ZUS? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.