III U 14/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania P. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która ustaliła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na kwotę 5.203,80 zł za okres od lutego do września 2025 r. ZUS uznał, że P. G. zrezygnowała z ulgi na składki poprzez złożenie dokumentów wyrejestrowujących i zgłoszeniowych z innymi kodami. Odwołująca twierdziła, że sporne zgłoszenia były wynikiem błędu księgowego popełnionego przez biuro rachunkowe Z. K. i nie stanowiły jej świadomej woli rezygnacji z preferencyjnych składek. Podkreśliła, że błąd został niezwłocznie naprawiony po jego wykryciu. Sąd Okręgowy w Suwałkach, po analizie zeznań świadków i dokumentacji, uznał odwołanie za zasadne. Sąd stwierdził, że błąd pełnomocnika, od którego skutków P. G. skutecznie uchyliła się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, nie może prowadzić do nieodwracalnej utraty prawa do ulgi. Podkreślono, że formalizm proceduralny nie może przeważać nad rzeczywistą wolą strony, zwłaszcza gdy błąd miał charakter techniczny i został szybko skorygowany. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, określając podstawę wymiaru składek zgodnie z przepisem art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie, że błąd biura rachunkowego nie zawsze prowadzi do utraty praw, jeśli zostanie niezwłocznie naprawiony i nie odzwierciedla woli strony.
Dotyczy sytuacji, gdy błąd jest techniczny, niezwłocznie naprawiony, a wola strony jest jednoznaczna co do korzystania z ulgi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy błąd techniczny popełniony przez biuro rachunkowe, polegający na błędnym wyrejestrowaniu z ulgi na składki, stanowi skuteczną rezygnację z preferencyjnych zasad opłacania składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd techniczny popełniony przez biuro rachunkowe, od którego skutków ubezpieczony skutecznie się uchylił, nie stanowi skutecznej rezygnacji z preferencyjnych zasad opłacania składek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'rezygnacji' z ulgi wymaga rzeczywistej woli ubezpieczonego, a nie mechanicznego traktowania czynności technicznych. Błąd księgowy, który został niezwłocznie naprawiony i nie odzwierciedlał woli strony, nie może prowadzić do utraty nabytych praw. Formalizm proceduralny nie może przeważać nad rzeczywistą wolą strony w sytuacjach, gdy błąd jest techniczny i szybko skorygowany.
Czy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za błąd biura rachunkowego w zakresie zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych, jeśli błąd ten został niezwłocznie naprawiony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W konkretnych okolicznościach sprawy, obciążenie przedsiębiorcy nieodwracalnymi skutkami błędu księgowego, który został niezwłocznie naprawiony i nie odzwierciedlał jego woli, byłoby zbyt restrykcyjne i naruszałoby zasady sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Choć co do zasady błąd biura rachunkowego obciąża przedsiębiorcę, w tej sprawie, ze względu na niezwłoczną korektę, brak świadomej woli rezygnacji z ulgi oraz zgodność późniejszych działań z intencją korzystania z preferencji, przyjęcie takiego stanowiska byłoby nieproporcjonalne i sprzeczne z istotą ochrony ubezpieczeniowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 18c § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, których roczny przychód w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120.000 zł, uzależniona jest od dochodu uzyskanego z tej działalności (tzw. ulga).
u.s.u.s. art. 18c § 10
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ubezpieczony może zrezygnować z uprawnienia do ustalania podstawy wymiaru składek na zasadach preferencyjnych. Rezygnacja ta oznacza, że za miesiąc, w którym została dokonana, oraz za pozostałe miesiące do końca roku kalendarzowego, płatnik ustala podstawę wymiaru składek na zasadach ogólnych.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględnia odwołanie i orzeka jak w sentencji.
Pomocnicze
k.c. art. 84 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, o ile błąd był istotny i dotyczył treści czynności prawnej.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady ogólne k.p.a. nakazujące organom czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa lub błędów technicznych.
u.s.u.s. art. 36 § 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Termin 7 dni na zgłoszenie wyrejestrowania.
u.s.u.s. art. 36 § 14
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek płatnika zawiadomienia organu o wszelkich zmianach i błędach, sankcjonujący możliwość sanowania wadliwych czynności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd księgowy biura rachunkowego nie stanowi świadomej rezygnacji z ulgi. • Niezwłoczna korekta błędnych zgłoszeń przez biuro rachunkowe. • Brak woli rezygnacji z ulgi po stronie odwołującej. • Zasada zaufania obywatela do organów państwa. • Formalizm proceduralny nie może prowadzić do utraty praw materialnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Złożenie dokumentów wyrejestrowujących i zgłoszeniowych z innymi kodami stanowi nieodwołalną rezygnację z ulgi. • Błąd biura rachunkowego obciąża przedsiębiorcę.
Godne uwagi sformułowania
czynności techniczne lub błędy formalne nie mogą automatycznie niweczyć praw ubezpieczonego • błąd co do treści czynności prawnej, w tym stanu prawnego, uzasadnia uchylenie się od jej skutków • skrajnie formalistyczna wykładnia i ignorowanie złożonego oświadczenia o uchyleniu się od skutków błędu, naruszył normę zaufania obywatela do organów państwa • pojęcie „rezygnacji” nie może być interpretowane mechanicznie, w oderwaniu od rzeczywistej woli ubezpieczonego • formalizm postępowania przed organem rentowym nie może prowadzić do sankcjonowania oczywistych omyłek, które nie odzwierciedlają faktycznego zamiaru płatnika • prawo do autokorekty zgłoszenia stanowi bowiem wentyl bezpieczeństwa przed nadmiernym rygoryzmem • racjonalny ustawodawca nie może wykluczyć ewentualności popełniania błędów przy sporządzaniu wysoce sformalizowanej dokumentacji • pozbawienie przedsiębiorcy przysługujących mu praw materialnoprawnych z powodu technicznego uchybienia osoby trzeciej, które zostało niezwłocznie naprawione, stanowiłoby nieproporcjonalną sankcję • rygoryzm proceduralny nie może brać góry nad rzeczywistą wolą strony, zwłaszcza w sytuacjach, gdy błąd ma charakter wyłącznie techniczny i został niezwłocznie skorygowany
Skład orzekający
Cezary Olszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie, że błąd biura rachunkowego nie zawsze prowadzi do utraty praw, jeśli zostanie niezwłocznie naprawiony i nie odzwierciedla woli strony."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy błąd jest techniczny, niezwłocznie naprawiony, a wola strony jest jednoznaczna co do korzystania z ulgi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest rzeczywista wola strony w interpretacji przepisów, nawet w obliczu formalnych błędów, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.
“Błąd księgowego kosztowałby fortunę? Sąd: Nie, jeśli szybko zareagujesz!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.