III U 1084/13

Sąd Apelacyjny – Okręgowy w TarnobrzeguTarnobrzeg2013-11-26
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie rolnikówŚredniaapelacyjny
KRUSubezpieczenie społecznerolnictwodziedziczenienieprowadzenie działalnościodwołanie od decyzjistan faktycznydomniemanie obalalne

Sąd Apelacyjny zmienił decyzję organu rentowego, ustalając, że wnioskodawczyni i jej mąż nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym w spornych okresach, mimo dziedziczenia gospodarstwa rolnego.

Organ rentowy stwierdził podleganie wnioskodawczyni i jej mężowi obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym w określonych okresach po dziedziczeniu gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie, domagając się ustalenia nieistnienia tego obowiązku. Sąd Apelacyjny, analizując stan faktyczny i dowody, ustalił, że strony nie prowadziły faktycznie działalności rolniczej na odziedziczonych gruntach, które stały odłogiem od lat, a także z uwagi na inne zatrudnienie lub niepełnosprawność. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganie wnioskodawczyni B. N. obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym w okresie od 18 sierpnia 2006 r. do 28 lutego 2010 r. oraz jej mężowi J. N. (1) w okresach od 1 marca 2010 r. do 8 marca 2010 r. i od 9 września 2010 r. do 10 października 2010 r. Organ rentowy oparł swoje stanowisko na fakcie dziedziczenia przez strony gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,20 ha fizycznych (1,58 ha przeliczeniowych) po zmarłej G. P. w dniu 18 sierpnia 2006 r. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie, kwestionując zasadność objęcia jej i męża ubezpieczeniem rolniczym w spornych okresach. Sąd Apelacyjny – Okręgowy w Tarnobrzegu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że wnioskodawczyni i jej mąż nie prowadzili faktycznie działalności rolniczej na odziedziczonych gruntach. Grunty te stały odłogiem od 2002 r., a przed tym okresem uprawy prowadziła matka wnioskodawczyni, która następnie wymagała stałej opieki. Dodatkowo, w okresach objętych decyzją, mąż wnioskodawczyni był zatrudniony lub pobierał zasiłek chorobowy, a sam był osobą niepełnosprawną. Sąd uznał, że domniemanie ustawowe o podleganiu ubezpieczeniu rolniczym przez właściciela gospodarstwa rolnego jest obalalne i zostało obalone w niniejszej sprawie. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając, że wnioskodawczyni i jej mąż nie podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym w wskazanych okresach. Zasądzono również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel gospodarstwa rolnego, który nie prowadzi faktycznie działalności rolniczej, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym, nawet jeśli posiada grunty rolne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że domniemanie ustawowe o podleganiu ubezpieczeniu rolniczym przez właściciela gospodarstwa rolnego jest obalalne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawczyni i jej mąż nie prowadzili faktycznie działalności rolniczej na odziedziczonych gruntach, które stały odłogiem, a także z uwagi na inne zatrudnienie lub niepełnosprawność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

B. N.

Strony

NazwaTypRola
B. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. N. (1)osoba_fizycznazainteresowany
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.u.s.r. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

u.u.s.r. art. 16

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 38 § pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Domniemanie ustawowe o podleganiu ubezpieczeniu rolniczemu przez właściciela gospodarstwa rolnego jest obalalne.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strony nie prowadziły faktycznie działalności rolniczej na odziedziczonych gruntach. Grunty rolne stały odłogiem od wielu lat. Wnioskodawczyni i jej mąż byli zatrudnieni lub pobierali świadczenia z ZUS w spornych okresach. Niepełnosprawność wnioskodawczyni i jej męża utrudniała lub uniemożliwiała prowadzenie działalności rolniczej.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że samo posiadanie gospodarstwa rolnego przez dziedziczenie skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia rolniczego.

Godne uwagi sformułowania

domniemanie ustawowe (...) jest domniemaniem obalalnym przeprowadzone postępowanie dowodowe (...) wykazało, iż wnioskodawczyni i jej mąż nigdy nie prowadzili działalności rolniczej grunty (...) stoją odłogiem

Skład orzekający

Wojciech Paluch

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie przesądza o obowiązku ubezpieczenia rolniczego, jeśli działalność faktycznie nie jest prowadzona. Podkreślenie obalalności domniemania ustawowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznego prowadzenia działalności rolniczej i innych form ubezpieczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, że formalne posiadanie ziemi rolnej nie zawsze oznacza obowiązek ubezpieczenia rolniczego, co może być zaskakujące dla wielu osób związanych z rolnictwem.

Dziedziczysz gospodarstwo, ale nie musisz płacić składek KRUS? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III U 1084/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny – Okręgowy w Tarnobrzegu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – SSO Wojciech Paluch Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Lichocka przy udziale po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. w Tarnobrzegu na rozprawie sprawy B. N. z udziałem zainteresowanego J. N. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie nieistnienia obowiązku ubezpieczeń rolniczych na skutek B. N. od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 31 lipca 2013 r. nr PU-4000- (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż wnioskodawczyni B. N. nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym w okresie od dnia 18 sierpnia 2006 r. do dnia 28 lutego 2010 r. oraz ustala, że zainteresowany J. N. (1) nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom rolniczym w okresie od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 8 marca 2010 r. i w okresie od dnia 9 września 2010 r. do dnia 10 października 2010 r. , II. zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzecz wnioskodawczyni B. N. kwotę 60 zł (słownie: sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt III U 1084/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31.07.2013 r. rolniczy organ rentowy stwierdził podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązek opłacania składek dla B. N. w okresie od dnia 18.08.2006 r. do dnia 28.02.2010 r. oraz począwszy od dnia 1.07.2013 r. Tą samą decyzją rolniczy organ rentowy stwierdził podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przez męża wnioskodawczyni J. N. (2) w okresie od dnia 1.03.2010 r. do dnia 8.03.2010 r. oraz w okresie od dnia 9.09.2010 r. do dnia 10.10. 2010 r. Organ rentowy wskazał, że w dniu 11.07.2013 r. B. N. złożyła wniosek o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników przedkładając między innymi postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 9.05.2011 r. Według organu rentowego z przedłożonych dokumentów wynika, że działalność rolniczą wnioskodawczyni i jej mąż rozpoczęli od dnia 18.08.2006 r. tj. od dnia śmierci spadkodawczyni G. P. . Odwołanie od decyzji organu rentowego wniosła B. N. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i ustalenia, iż wnioskodawczyni nie podlegała ubezpieczeniom rolniczym w okresie od dnia 18.08.2006 r. do dnia 28.02.2010 r. Ponadto wnioskodawczyni domagała się ustalenia, że jej mąż nie polegał ubezpieczeniom rolniczym w okresach ujętych w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania powołując się na art. 1,5,7 ust. 1 i 16 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Organ rentowy zarzucał, że w wyniku dziedziczenia odwołująca i jej mąż stali się współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,20 ha fizycznych (1,58 ha przeliczeniowych). W konsekwencji według organu rentowego prawidłowa jest decyzja o objęciu wnioskodawczyni i jej męża ubezpieczeniem rolniczym w okresach, kiedy nie podlegali oni innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie mieli ustalonego prawa do świadczeń ubezpieczeniowych. Wezwany do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego mąż wnioskodawczyni J. N. (1) popierał stanowisko procesowe wnioskodawczyni. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Wnioskodawczyni B. N. w okresie od dnia 1.09.1980 r. do dnia 30.04. 1993 r. pozostawała w zatrudnieniu w (...) . W okresie od dnia 1.10.1993 r. do dnia 1.10.1994 r. wnioskodawczyni pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W okresie od dnia 13.11.1998 r. do dnia 28.02.2010 r. wnioskodawczyni była zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie od dnia 1.03.2010 r. do dnia 30.06.2013 r. wnioskodawczyni była objęta ubezpieczeniem emerytalno-rentowym w ZUS z tytułu zasiłku opiekuńczego wypłacanego jej przez Gminny Ośrodek Pomocy (...) w R. . Mąż wnioskodawczyni J. N. (1) w okresie od dnia 2.01.2006 r. do dnia 14.04.2009 r. oraz w okresie od dnia 15.04.2009r. r. do dnia 19.09.2009 r. pozostawał w zatrudnieniu pracowniczym. Od dnia 20.09.2009 r. do dnia 28.02.2010 r. mąż wnioskodawczyni pobierał zasiłek chorobowy z ZUS. W okresie od dnia 1.03.2010 r. do dnia 10.10.2010 r. mąż wnioskodawczyni był zarejestrowany jako bezrobotny i pobierał zasiłek dla bezrobotnych w okresie od dnia od dnia 9.03.2010 r. do dnia 8.09.2010 r. Od dnia 11.10.2010 r. mąż wnioskodawczyni podjął zatrudnienie w Zakładach (...) S. A. w M. . Postanowieniem z dnia (...) sygn. akt I Ns (...) Sąd Rejonowy w M. stwierdził, że spadek po G. P. zmarłej w dniu (...) . (w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne) na podstawie testamentu nabyli B. N. i J. N. (1) po połowie. Oprócz gruntów nabytych w drodze dziedziczenia wnioskodawczyni ani jej mąż nie są właścicielami żadnych innych nieruchomości rolnych, ani w miejscowości Z. , ani poza tą miejscowością. G. P. była babcią wnioskodawczyni. G. P. była właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,20 ha fizycznych (1,58 ha przeliczeniowych) położonego w miejscowości Z. . G. P. zamieszkiwała w swoim własnym domu pod adresem (...) . Na działce siedliskowej G. P. znajdowały się niewielkie zabudowania gospodarcze tj. stajnia i stodoła. Od 1998 r. G. P. , ani żadne osoby z jej rodziny nie prowadziły tam żadnej hodowli. Do 2002 r. uprawy na polach prowadziła córka G. P. (matka wnioskodawczyni) M. R. . W 2002 r. M. R. ze względu na stan zdrowia zaprzestała prowadzenia prac polowych. Od 2002 r. pola w miejscowości Z. będące obecnie własnością wnioskodawczyni stoją odłogiem. Wnioskodawczyni ani jej mąż nie prowadzili na tych polach żadnej działalności rolniczej, również w okresie po śmierci G. P. tj. po dniu 18.08.2006 r. Budynki gospodarcze znajdujące się na dawnej działce siedliskowej G. P. po jej śmierci stały puste, a obecnie zostały już rozebrane. Od 1998 r. razem z G. P. zamieszkiwała siostra wnioskodawczyni B. G. wraz ze swoją rodziną. Do chwili obecnej w starym domu G. P. pod adresem, (...) zamieszkuje B. G. i jej rodzina. Natomiast wnioskodawczyni B. N. wraz z mężem zawsze zamieszkiwała w domu swojej matki M. R. pod adresem (...) . Dzieci wnioskodawczyni już 10 lat temu wyjechały za granicę. Matka wnioskodawczyni M. R. zmarła w dniu 7.11.2013 r. Od kilku lat przed śmiercią matka wnioskodawczyni poważnie chorowała i wymagała stałej opieki ze strony wnioskodawczyni. M. R. kilka razy w tygodniu musiała być przewożona na dializy do Szpitala w M. . Wnioskodawczyni jeździła z matką do szpitala, musiała podawać matce leki, jedzenie, pomagać przy myciu i przy ubieraniu się. (dowód: - akta organu rentowego dotyczące wnioskodawczyni, - odpis postanowienia SR w (...) z dnia (...) k. 7 - odpisy orzeczeń o stopniu niepełnosprawności k. 8-9, - zaświadczenie z (...) w R. k. 10, - zaświadczenie z zakładu pracy k. 11, - zeznania świadków: A. L. , B. G. i J. Ż. ). Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawczyni i jej mąż już w dacie otwarcia spadku (18.08.2006 r.) istotnie nabyli własność gospodarstwa rolnego po zmarłej G. P. (gospodarstwo rolne położone w miejscowości Z. o powierzchni 2,20 ha fizycznych (1,58 ha przeliczeniowych). Domniemanie ustawowe wynikające z art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291 z późniejszymi zmianami) jest domniemaniem obalalnym. Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w ocenie Sądu, wykazało, iż wnioskodawczyni i jej mąż nigdy nie prowadzili działalności rolniczej na nieruchomościach rolnych odziedziczonych po G. P. . Żadnych innych nieruchomości rolnych w miejscowości Z. , ani poza tą miejscowością wnioskodawczyni, ani jej mąż nie posiadają i nigdy w przeszłości nie posiadali. Z zeznań świadków A. L. (sołtysa miejscowości Z. ), B. G. i J. Ż. jednoznacznie wynika, że grunty odziedziczone przez wnioskodawczynię i jej męża od 2002 r. stoją ugorem. Przed rokiem 2002 uprawy na tych polach prowadziła matka wnioskodawczyni – M. R. . W latach kolejnych matka wnioskodawczyni poważnie zachorowała i wymagała stałej opieki ze strony wnioskodawczyni. Ta ostatnia okoliczność znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu (...) w R. (k. 7 akt KRUS) i orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności M. R. od dnia 11.07.2005 r. (k. 8 akt sądowych). Za wiarygodnością zeznań przesłuchanych świadków przemawia dodatkowo okoliczność, iż mąż wnioskodawczyni również jest osobą niepełnosprawną (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 9 akt sądowych). W okresie od dnia 2.01.2006 r. do dnia 19.09.2009 r. mąż wnioskodawczyni nieprzerwanie wykonywał zatrudnienie (k.12, 13 akt KRUS), a w okresie od dnia 20.09.2009 r. do dnia 28.02.2010 r. był niezdolny do pracy na skutek choroby (k. 14 akt KRUS). W tym kontekście Sąd uznał, za udowodnioną okoliczność, iż w okresach objętych żądaniem odwołania, wnioskodawczyni ani jej mąż nie prowadzili działalności rolniczej. Brak był zatem podstaw do objęcia wnioskodawczyni ubezpieczeniem rolniczym w okresie od dnia 18.08.2006 r. do dnia 28.02.2010 r.(art. 7 ust. 1, art. 16 powołanej wyżej ustawy). Z tych samych przyczyn brak podstaw do objęcia męża wnioskodawczyni ubezpieczeniem rolniczym w okresie od dnia 1.03.2010 r. do dnia 8.03.2010 r. oraz od dnia 9.09.2010 r. do dnia 10.10.2010 r. Natomiast podlegania ubezpieczeniu rolniczemu począwszy od dnia 1.07.2012 r. skarżąca nie kwestionowała. Z powyższych względów orzeczono jak w punkcie I-szym wyroku na mocy art. 477 14 § 2 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI