III SZ 11/01

Postanowienie z dnia 7 maja 2002 r. III SZ 11/01 Niedopuszczalne jest wniesienie kasacji od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów w imieniu Prokuratora Generalnego przez Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego. Przewodniczący SSN Feliks Tarnowski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, przy udziale Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Gene- ralnego Piotra Frankowskiego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2002 r. sprawy Edwarda B. na skutek kasacji Prokuratora Generalnego oraz kasacji obwi- nionego od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2001 r. [...] 1) o d d a l i ł kasację obwinionego Edwarda B, 2) pozostawił bez rozpoznania kasację Prokuratora Generalnego, 3) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Orzekający w pierwszej instancji Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, orzeczeniem z dnia 18 października 2000 r. uznał Edwarda B., będącego prokuratorem Prokuratury Rejonowej w G., winnym popełnie- nia zarzuconego mu przewinienia, to jest, że w dniu 15 czerwca 2000 r. w godzinach południowych w siedzibie Prokuratury Rejonowej w G. wykonywał obowiązki proku- ratora znajdując się w stanie nietrzeźwości (3,53 promille alkoholu w wydychanym powietrzu), czym uchybił godności urzędu prokuratorskiego (art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze - jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 19, poz. 70 ze zm.) i za to na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy o prokuraturze wymierzył mu karę dyscyplinarną przeniesienia na inne miejsce służbowe w okręgu Prokuratora Apelacyjnego w P. 2 Po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez obwinionego i Rzecznika Dyscy- plinarnego Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Ge- neralnym orzeczeniem z dnia 5 kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone orze- czenie z tym jednak, że orzeczoną karę przeniesienia na inne miejsce służbowe określił bez wskazanego w zaskarżonym orzeczeniu okręgu Prokuratora Apelacyj- nego w P. Od powyższego orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego kasację do Sądu Najwyższego wniósł obwiniony oraz w imieniu Prokuratora Generalnego Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnego. Obwiniony zaskarżył wyłącznie orzeczenie w jego części dotyczącej wymie- rzonej kary i w tym zakresie, wskazując zarzut rażącej niewspółmierności kary, do- magał się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez wymierzenie kary nagany, ewen- tualnie - jak to określił w piśmie procesowym - uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji obwiniony wskazał na swą skruchę oraz że podjął działania „zmierzające do wyeliminowania z mojego życia przyczyny, która miała wpływ na te zdarzenia”. Wyraził także przeko- nanie, iż Sąd Najwyższy nie podzieli argumentów, które zostały wyrażone w zdaniu odrębnym, które do zaskarżonego orzeczenia złożył przewodniczący składu orzeka- jącego, uznający wymierzoną obwinionemu karę za rażąco łagodną. Jeżeli chodzi o drugą z wniesionych kasacji, to chociaż została ona wniesiona jako ”kasacja Prokuratora Generalnego” - podpisana jest przez Rzecznika Dyscypli- narnego Prokuratora Generalnego. Kasacja ta została skierowana przeciwko zaskar- żonemu orzeczeniu w jego części dotyczącej kary, z tym że na niekorzyść obwinio- nego. W tej kasacji podniesiono, że orzeczona kara jest rażąco łagodna w stosunku do wysokiego stopnia szkodliwości deliktu dyscyplinarnego zarzuconego obwinione- mu i na tej podstawie (art. 83 ust. 3 ustawy o prokuraturze) sformułowany został wniosek o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Odwoławczemu Sądowi dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z dwu przeciwstawnych sobie kasacji, które dotyczą orzeczonej wobec obwi- nionego kary przeniesienia na inne miejsce służbowe, tylko kasacja obwinionego podlegała merytorycznemu rozpoznaniu, natomiast kasacja wniesiona na niekorzyść 3 obwinionego okazała się niedopuszczalną. Ta ostatnia kasacja przedstawia się jako kasacja Prokuratora Generalnego - tak została nazwana - i powołuje się na upraw- nienie Prokuratora Generalnego określone w art. 83 ust. 2 i ust. 6 ustawy o proku- raturze. Z powyższymi cechami kasacji, które miałyby wskazywać na wniesienie jej przez Prokuratora Generalnego, pozostaje w sprzeczności podpisanie jej przez Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego. Stosownie do powołanego wyżej art. 83 ustawy o prokuraturze uprawnienie do wniesienia kasacji od orzeczenia wydanego przez sąd dyscyplinarny w drugiej ins- tancji przysługuje Prokuratorowi Generalnemu. Jest to kompetencja przyznana Pro- kuratorowi Generalnemu, będącemu naczelnym organem prokuratury, organem wy- raźnie wyodrębnionym w składzie Prokuratury zdefiniowanej w art. 1 ustawy o proku- raturze. Według tego przepisu prokuraturę stanowią Prokurator Generalny oraz pod- legli mu prokuratorzy powszechnych i wojskowych jednostek organizacyjnych proku- ratury oraz prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Jeżeli zatem ustawa w art. 83 ust. 2 i 3 uprawnienia do wniesienia kasacji zastrzegła nie dla prokuratury, lecz dla jej naczelnego organu (por. art. 1 ust. 2), to nie może budzić wątpliwości, że jest to wyłączna właściwość tego organu, która nie może być przekazywana - w trybie zlecenia - innym organom prokuratury, w szczególności podległym prokuratorom (por. art. 10 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 69 ustawy o Prokuraturze). Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Generalnego, będący prokuratorem Prokuratury Apelacyjnej, nie był uprawniony do wniesienia ka- sacji ani w imieniu własnym, ani w imieniu Prokuratora Generalnego. Nie zachodziła zatem potrzeba wyjaśnienia tego, czy Rzecznik Dyscyplinarny wnosząc rozpatrywa- ną kasację opierał się na zleceniu Prokuratora Generalnego, skoro było ono niedo- puszczalne. Rzecznik Dyscyplinarny nie należy bowiem do kręgu zastępców Proku- ratora Generalnego, którzy w określonych okolicznościach uprawnieni są do „zastęp- czego” wykonywania kompetencji zastrzeżonych przez ustawę dla Prokuratora Ge- neralnego (por. art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prokuraturze). Trzeba też zauważyć, że rozpatrywana kasacja nie była wadliwa pod względem wymagań formalnych, okre- ślonych w art. 119 KPK, w szczególności zawierała datę i podpis składającego tę kasację. Nie było więc dopuszczalne usunięcie wadliwości polegającej na wniesieniu kasacji przez nieuprawniony do tego podmiot, w procedurze przewidzianej dla usu- nięcia braków formalnych (por. art. 120 KPK), natomiast taka niedopuszczalna kasa- cja musiała być pozostawiona bez rozpoznania stosownie do art. 531 § 1 KPK. 4 Jeżeli chodzi o kasację obwinionego, to w pierwszym rzędzie należy zauwa- żyć, że w uzasadnieniu kasacji obwiniony - wbrew postawionemu przez siebie za- rzutowi - powoływał się na uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jako odpowiednie w przeciwieństwie do zdania odrębnego, które - zdaniem kasacji - opierało się na niewłaściwej argumentacji. W istocie obwiniony nie wskazał powodów swej oceny, iż wymierzona mu kara jest rażąco niewspółmiernie surowa (por. art. 83 ust. 3 ustawy o prokuraturze). Brak jest podstaw do przyjęcia, iż w zaskarżonym orzeczeniu nie zo- stała uwzględniona jakakolwiek okoliczność istotna z punktu widzenia wymiaru kary. W szczególności Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wyraźnie stwierdził, że tylko ze względu na okoliczności łagodzące, w tym - oprócz tych, o których mowa w kasacji, dotychczasową niekaralność dyscyplinarną, przyrzeczenie poprawy oraz podjęcie terapii odwykowej - uznał, że wymierzona kara dyscyplinarna, pomimo cechującej obwinionego od wielu lat skłonności do nad- używania alkoholu i pomimo poważnych skutków popełnionego czynu, narażającego na szwank autorytet prokuratury, uzasadnia prognozę realizacji wychowawczych i profilaktycznych funkcji kary. Sąd Najwyższy uznając w tych okolicznościach kasację obwinionego za oczywiście bezzasadną orzekł - zgodnie z art. 537 KPK - o jej oddaleniu. ========================================