III SW 992/95

Sąd Najwyższy1995-12-02
SAOSinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckiespis wyborcównaruszenie prawaSąd Najwyższyprocedura wyborczazameldowanieprawa obywatelskie

Sąd Najwyższy uznał protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP za zasadny z powodu naruszenia przepisów ustawy o wyborze Prezydenta RP, które mogło mieć wpływ na wynik wyborów.

Protestujący zarzucili, że jedna osoba została umieszczona w spisie wyborców w dwóch różnych obwodach, co naruszało przepisy ustawy o wyborze Prezydenta RP. Sąd Najwyższy ustalił, że wyborca był zameldowany na pobyt stały w jednej miejscowości, a na pobyt tymczasowy w innej, co skutkowało wpisaniem go do dwóch spisów wyborców. Dodatkowo, przy jego nazwisku w obu spisach widniały znaki wskazujące na pobranie karty do głosowania. Sąd uznał te naruszenia za zasadne, ponieważ mogły wpłynąć na wynik wyborów.

Protestujący Przemysław J. i Jacek B. wnieśli protest do Sądu Najwyższego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta RP. Głównym zarzutem było umieszczenie Przemysława J. w spisach wyborców w dwóch różnych obwodach głosowania (w Łodzi i w M.), co jest sprzeczne z zasadą, że wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu. Dodatkowo, przy nazwisku protestującego w spisie w Łodzi widniał znak 'AV@', sugerujący pobranie karty do głosowania, mimo że w tym czasie nie przebywał on w Łodzi. Sąd Najwyższy, po analizie dokumentów i oświadczeń, ustalił, że Przemysław J. był zameldowany na pobyt stały w M., ale także na pobyt tymczasowy w Łodzi. Wpisanie go do dwóch spisów było wynikiem niedopełnienia obowiązków przez zarządy gmin, które nie zawiadomiły się wzajemnie o dokonanych wpisach i nie dokonały niezwłocznego skreślenia z właściwego spisu. Sąd uznał, że takie naruszenie przepisów ustawy, w szczególności art. 25 ust. 2 i art. 34, mogło mieć wpływ na wynik wyborów, co uzasadniało uznanie protestu za zasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, umieszczenie wyborcy w spisach wyborców w więcej niż jednym obwodzie głosowania stanowi naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które mogło mieć wpływ na wynik wyborów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że niedopełnienie przez zarządy gmin obowiązków dotyczących sporządzania spisów wyborców i wzajemnego zawiadamiania się o wpisach, skutkujące wpisaniem wyborcy do dwóch spisów, jest naruszeniem przepisów ustawy. Dodatkowo, obecność znaków przy nazwisku wyborcy w obu spisach, sugerujących pobranie karty do głosowania, wzmacnia zasadność zarzutu naruszenia, które mogło wpłynąć na wynik wyborów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uznać protest za zasadny

Strona wygrywająca

protestujący (Przemysław J. i Jacek B.)

Strony

NazwaTypRola
Przemysław J.osoba_fizycznaprotestujący
Jacek B.osoba_fizycznaprotestujący
Wojewódzka Komisja Wyborcza w Piotrkowie Trybunalskiminstytucjaorgan
Wojewódzka Komisja Wyborcza w Łodziinstytucjaorgan

Przepisy (3)

Główne

u.o.w.P.R.P. art. 72 § 1

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Przeciwko wyborowi Prezydenta R.P. może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów tej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli naruszenie to lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów.

u.o.w.P.R.P. art. 25 § 2

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców.

u.o.w.P.R.P. art. 34

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Organ sporządzający spis wyborców jest zobowiązany do skreślenia ze spisu osoby, o której otrzymał urzędowe zawiadomienie w sprawie wpisania do spisu w innym obwodzie głosowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umieszczenie wyborcy w spisach wyborców w dwóch różnych obwodach głosowania. Naruszenie obowiązku zarządów gmin dotyczącego wzajemnego zawiadamiania się i skreślania wyborców z list. Obecność znaków 'AV@' przy nazwisku wyborcy w obu spisach, sugerujących pobranie karty do głosowania.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik wyborów. wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców zarząd gminy sporządzając spis wyborców i zamieszczając w nim nazwisko wyborcy zameldowanego na terenie gminy na pobyt czasowy trwający ponad dwa miesiące i obejmujący dzień wyborów jest zobowiązany do bezzwłocznego zawiadomienia o dokonanym wpisie zarządu gminy właściwego dla miejsca stałego zamieszkania wyborcy. powinny być wykonywane ze szczególna starannością, sumiennością i dokładnością.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Maria Tyszel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania spisów wyborców i zasad wnoszenia protestów wyborczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyborczej z 1995 roku, ale zasady dotyczące prawidłowości spisów wyborców pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad demokracji i prawidłowości procesu wyborczego, co czyni ją interesującą z perspektywy obywatelskiej i prawniczej.

Czy błąd w spisie wyborców może wpłynąć na wynik wyborów prezydenckich? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 2 grudnia 1995 r. III SW 992/95 Przewodniczący: SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Maria Tyszel, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1995 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy z protestu Przemysława J. i Jacka B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n o w i ł : uznać protest za zasadny z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik wyborów. U z a s a d n i e n i e Jacek B. i Przemysław J. wnieśli dnia 23 listopada 1995 r. do Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi Prezydenta R.P. zarzucając, że Przemysław J. został umieszczony w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 284 w Łodzi, a także w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M., woj. piotrkowskie. Podnieśli ponadto, że przy nazwisku Przemysława J. w spisie wyborców w wymienionym obwodzie głosowania w Łodzi widniał znak AV@, co mogło świadczyć o tym, że protestujący pobrał kartę do głosowania w tym obwodzie, gdy tymczasem w dniu 19 listopada 1995 r. w ogóle nie przebywał w Łodzi. Sąd Najwyższy ustalił, co następuje: Protestujący Przemysław J. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości M.nr 23, gmina R. Z uwagi na wskazane miejsce zamieszkania został ujęty w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M. Z oświadczenia protestującego i odpo- wiedzi na protest Wojewódzkiej Komisji Wyborczej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 listopada 1995 r. oraz załączonego do odpowiedzi fragmentu spisu wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M. wynika bezspornie, że protestującemu wydano karty do głosowania w I i II turze głosowania . Sąd Najwyższy ustalił ponadto, że Przemysław J. od dnia 14 października 1994 r. jest zameldowany na pobyt tymczasowy w Łodzi przy ulicy R.F. nr 6. W dacie zgłoszenia pobytu tymczasowego w Łodzi, który według oświadczenia P. J. będzie trwał do 30 września 1999 r. , protestujący był zameldowany na pobyt stały w Piotrkowie Trybunalskim przy ulicy K. nr 34 m 9. Z odpowiedzi na protest Wojewódzkiej Komisji Wyborczej w Łodzi z dnia 30 listopada 1995 r. wynika, że protestujący w dniu 21 kwietnia 1995 r. zameldował się na pobyt stały w miejscowości M. nr 23 gmina R. Przemysław J. wpisany został do spisu wyborców, obejmującego osoby zameldowane na pobyt tymczasowy ponad dwa miesiące, w obwodzie głosowania nr 284 w Łodzi. Jednocześnie zostało wysłane do Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim zawiadomienie o dokonanym wpisie. W świetle powyższej odpowiedzi na protest oraz załączonego fragmentu spisu wyborców dla obwodu głosowania nr 284 a także oświadczenia J. B. jest bezsporne, że przy nazwisku Przemysława J. - pod pozycją nr 1719 - widnieją dwa znaki AV@. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.) przeciwko wyborowi Prezydenta R.P. może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów tej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli naruszenie to lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 25 ust. 2 tej ustawy wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców, które to spisy są sporządzane przez zarządy gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Z kolei art. 34 ustawy nakłada na organ, który sporządził spis wyborców obowiązek skreślenia ze spisu osoby, o której otrzymał urzędowe zawiadomienie w sprawie wpisania do spisu w innym obwodzie głosowania. Z powołanych przepisów ustawy wynika w sposób jednoznaczny, że zarząd gminy sporządzając spis wyborców i zamieszczając w nim nazwisko wyborcy zameldowanego na terenie gminy na pobyt czasowy trwający ponad dwa miesiące i obejmujący dzień wyborów jest zobowiązany do bezzwłocznego zawiadomienia o dokonanym wpisie zarządu gminy właściwego dla miejsca stałego zamieszkania wyborcy. Ten zaś z mocy art. 34 pkt 2 jest zobowiązany niezwłocznie wykreślić taką osobę ze sporządzonego spisu wyborców. Sąd Najwyższy jest zdania, że wskazane wyżej obowiązki zarządów gmin powinny być wykonywane ze szczególna starannością, sumiennością i dokładnością. W przeciwnym bowiem razie mogą powstać sprzeczne z art. 25 ust. 2 sytuacje, w których, tak jak w niniejszej sprawie, wyborca jest wpisany do dwóch spisów wyborców. Należy ponadto wskazać, że zarzut naruszenia ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest trafny również z tego powodu, że na obu listach wyborców, do których został wpisany protestujący, przy jego nazwisku widnieją po dwa znaki AV@. Niezależnie zatem od tego, czy protestujący głosował dwukrotnie w obydwu turach głosowania i w obydwu obwodach głosowania, czy też tylko w jednym obwodzie, natomiast w drugim bezpodstawnie umieszczono przy jego nazwisku znak AV@, należy przyjąć, że w obu przypadkach zarzut naruszenia przepisów tej ustawy, które mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów, jest zasadny. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================