III SW 96/11

Sygn. akt III SW 96/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Hajn 
SSN Zbigniew Myszka 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2011 r. 
sprawy z protestu wyborczego w sprawie J. M. D. 
przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu 
Rzeczypospolitej Polskiej, 
 
 
postanawia: 
 
pozostawić protest bez dalszego biegu. 
 
 
 
Uzasadnienie. 
 
 
 
J. M. D., jako uprawniony wyborca, wniósł na podstawie art. 82 § 1 Kodeksu 
wyborczego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu 
RP, przeprowadzonych 9 października 2011 r. 
 
W obszernym piśmie wnoszący protest sformułował tylko jeden zarzut 
odnoszący się bezpośrednio do głosowania podczas wyborów przeprowadzonych 9 
października 2011 r. w obwodzie nr […]. Stwierdził mianowicie, że „wszyscy, który 
oddali swój głos w wyborach z dnia 9 października 2011 r. przede mną, a 
głosowałem koło południa, oddali swój głos niezgodnie z przepisami prawa 
polskiego. Jestem bowiem pierwszą osobą na tej liście w tym obwodzie, która – co 
jest doprawdy śmieszne – nie podpisała się „do góry nogami”. Jeśli zatem te osoby 

 
 
2 
mają się w przyszłości podpisywać tak jak ja - to wybory w M., a pewnie także w 
całej Polsce, należy powtórzyć.” 
 
Pozostałe kwestie poruszone w piśmie wnoszącego protest dotyczyły 
różnych aspektów życia politycznego, społecznego i ekonomicznego, ale nie 
wiązały się w żaden sposób z wyborami do Parlamentu. 
 
Państwowa Komisja Wyborcza, odnosząc się do przesłanego odpisu 
protestu, wniosła o pozostawienie go bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 
Kodeksu wyborczego. Zdaniem Komisji, wnoszący protest nie sformułował w nim 
zarzutów, o jakich mowa w art. 82 Kodeksu wyborczego. 
 
Prokurator Generalny, zajmując stanowisko co do zasadności protestu 
wyborczego, wniósł o pozostawienie go bez dalszego biegu na podstawie art. 241 § 
3 w związku z art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego. W ocenie Prokuratora 
Generalnego, podniesione w proteście zarzuty nie mieszczą się w zakresie 
przedmiotowym protestu. 
 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 
1. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy 
(Dz.U. Nr 21, poz. 112), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w 
okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) 
dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI 
Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników 
głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu 
wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników 
wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. 
 
Według art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest powinien 
sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których 
opiera swoje zarzuty.  
 
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez 
osobę do tego nieuprawnioną albo niespełniający warunków określonych w art. 241 
Kodeksu wyborczego.   

 
 
3 
 
2. Protest wniesiony przez J. M. D. należało pozostawić bez dalszego biegu, 
ponieważ nie spełnia on warunków określonych w art. 241 § 3 w związku z art. 82 § 
1 Kodeksu wyborczego. 
 
Wnoszący protest zaskarżył ważność wyborów do Sejmu RP i Senatu RP w 
obwodzie nr […] z powodu nieważności głosów oddanych przez wyborców w 
wyborach przeprowadzonych 9 października 2011 r. Nieważność ta miała być 
skutkiem składania przez wyborców, po pobraniu kart do głosowania, podpisów 
potwierdzających pobranie kart w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców w 
postaci „do góry nogami”. 
 
Zarzuty protestu nie dotyczą ani dopuszczenia się przestępstwa przeciwko 
wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na 
przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, ani 
naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia 
wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. 
Wnoszący protest nie powołał się – choćby opisowo - na naruszenie jakiegokolwiek 
przepisu prawa wyborczego dotyczącego głosowania albo ustalenia wyniku 
wyborów, a w istocie rzeczy kwestionuje przyjęty powszechnie w praktyce 
wszystkich obwodowych komisji wyborczych sposób składania przez wyborcę 
podpisu potwierdzającego obiór kart do głosowania.  
 
Kwestię sposobu składania przez wyborcę podpisu przy odbiorze kart do 
głosowania reguluje  art. 52 § 2 Kodeksu wyborczego. Zgodnie z tym przepisem, po 
okazaniu  obwodowej komisji wyborczej dokumentu umożliwiającego stwierdzenie 
jego tożsamości wyborca otrzymuje od komisji kartę do głosowania właściwą dla 
przeprowadzanych wyborów, opatrzoną jej pieczęcią. Wyborca potwierdza 
otrzymanie karty do głosowania własnym podpisem w przeznaczonej na to rubryce 
spisu 
wyborców. 
Przytoczony 
przepis 
prawa 
wyborczego 
nie 
określa 
szczegółowych wymagań, jakim ma odpowiadać własnoręczny podpis wyborcy na 
tym etapie głosowania (pobierania kart do głosowania). Sposób składania podpisu 
na liście wyborców (w szczególności jego układ graficzny) nie może stanowić 
przedmiotu zarzutu protestu wyborczego.  
 
Twierdzenia wnoszącego protest powinny odpowiadać ustawowemu pojęciu 
zarzutów protestu wyborczego, określonemu obecnie w art. 82 § 1 Kodeksu 

 
 
4 
wyborczego. Zarzuty podniesione w proteście wniesionym przez J. M. D. nie 
mieszczą się w zakresie przedmiotowym protestu wyborczego, dlatego protest 
należało pozostawić bez dalszego biegu.  
 
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy, orzekając na podstawie art. 243 § 1 
Kodeksu wyborczego, pozostawił bez dalszego biegu protest niespełniający 
warunków określonych w art. 241 § 3 w związku z art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego.