III SW 96/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uznał zarzuty protestu wyborczego dotyczące niemożności oddania głosu w imieniu matki za bezzasadne, wskazując na brak naruszenia przepisów ustawy.
Protest wyborczy dotyczył odmowy umożliwienia Jolancie N. oddania głosu w imieniu chorej matki, która przebywała w szpitalu. Matka wystawiła córce upoważnienie poświadczone przez lekarza. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za bezzasadne, wyjaśniając, że w szpitalu nie utworzono punktu wyborczego z uwagi na specyfikę placówki i liczbę pacjentów, a także że jedyną formą upoważnienia do głosowania jest pełnomocnictwo sporządzone w trybie przewidzianym ustawą.
W proteście wyborczym Jolanta N. zarzuciła, że obwodowa komisja wyborcza odmówiła jej możliwości oddania głosu w imieniu matki, która przebywała w szpitalu z powodu gruźlicy. Matka wystawiła córce upoważnienie do głosowania poświadczone przez lekarza i szpital. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do przepisów Konstytucji RP i ustawy o wyborze Prezydenta RP. Stwierdził, że w placówce medycznej nie utworzono obwodu głosowania, ponieważ przebywało tam mniej niż 50 wyborców, a chorzy mieli zapewniony dojazd do najbliższego punktu wyborczego. Ponadto, Sąd podkreślił, że jedynym dokumentem uprawniającym do głosowania w imieniu innej osoby jest pełnomocnictwo sporządzone w trybie określonym ustawą, a nie upoważnienie poświadczone przez lekarza. W związku z tym, zarzuty protestu uznano za bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jedynym dokumentem uprawniającym do głosowania w imieniu wyborcy jest pełnomocnictwo sporządzone w trybie przewidzianym ustawą.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawa o wyborze Prezydenta RP precyzyjnie określa tryb udzielania pełnomocnictwa do głosowania, a inne formy upoważnienia, nawet poświadczone przez lekarza, nie są prawnie wiążące w kontekście głosowania wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie protestu
Strona wygrywająca
Państwowa Komisja Wyborcza
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jolanta N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | instytucja | uczestnik |
| Przewodnicząca Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 23 w Warszawie | instytucja | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Marianna N. | osoba_fizyczna | wyborca (matka) |
Przepisy (8)
Główne
u.w.P.R.P. art. 72 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi, że przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów ustawy lub dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli miało to wpływ na wynik wyborów.
u.w.P.R.P. art. 75 § ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wydania postanowienia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
u.w.P.R.P. art. 22 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Określa warunki tworzenia obwodów głosowania w szpitalach.
u.w.P.R.P. art. 49a § ust. 1
Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Umożliwia udzielenie pełnomocnictwa do głosowania osobom posiadającym orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
u.w.P.R.P. art. 49c § ust. 1
Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Określa, że pełnomocnictwa do głosowania udziela się przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) lub upoważnionym pracownikiem urzędu gminy.
u.w.P.R.P. art. 73 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Wnoszący protest powinien sformułować zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody.
Konst. RP art. 129 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo wyborcy do zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP.
Dz.U. Nr 66, poz. 426
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2010 r. w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Określa szczegółowy tryb udzielania pełnomocnictwa do głosowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jedynym dokumentem uprawniającym do głosowania w imieniu innej osoby jest pełnomocnictwo sporządzone w trybie ustawowym. Brak utworzenia obwodu głosowania w szpitalu, w którym przebywa mniej niż 50 wyborców, nie narusza przepisów, jeśli zapewniono możliwość głosowania w innym punkcie.
Odrzucone argumenty
Upoważnienie do głosowania poświadczone przez lekarza i szpital jest wystarczające.
Godne uwagi sformułowania
Do głosowania w imieniu wyborcy upoważniona jest tylko osoba, która legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym w trybie przewidzianym przepisami ustawy. Pełnomocnictwo do głosowania nie może być zastąpione żadnym innym upoważnieniem.
Skład orzekający
Andrzej Wróbel
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Jolanta Strusińska-Żukowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa do głosowania w wyborach oraz zasad tworzenia obwodów głosowania w placówkach medycznych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o wyborze Prezydenta RP i specyfiki sytuacji wyborczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wyborczego – możliwości głosowania przez pełnomocnika, co jest istotne dla wielu obywateli, zwłaszcza w kontekście chorób czy niepełnosprawności.
“Czy możesz głosować za chorą matkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady pełnomocnictwa wyborczego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. III SW 96/10 Do głosowania w imieniu wyborcy upoważniona jest tylko osoba, która legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym w trybie przewidzianym przepi- sami ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 ze zm.). Pełnomocnictwo do głosowania nie może być zastąpione żadnym innym upoważnieniem. Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Halina Kiryło, Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy z protestu wyborczego Jolanty N. przeciwko ważności wyborów pre- zydenckich, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 23 w Warszawie, 3) Prokuratora Generalnego p o s t a n o w i ł: wyrazić opinię, że zarzuty protestu są bezzasadne. U z a s a d n i e n i e W proteście wyborczym złożonym do Sądu Najwyższego w dniu 8 lipca 2010 r., Jolanta N. zarzuciła, iż obwodowa komisja wyborcza nr 829 w Warszawie unie- możliwiła jej oddanie głosu w imieniu matki Marianny N., która przebywając od kilku tygodni w M. Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w O. z rozpoznaną gruźlicą, wystawiła wnoszącej protest upoważnienie do głosowania poświadczone przez leka- rza prowadzącego podpisem, pieczątką i pieczęcią szpitala. Jolanta N. wyjaśniła, iż była to jedyna możliwa forma uzyskania upoważnienia od jej matki i jedyna możli- wość wzięcia udziału w wyborach, bo na terenie szpitala nie utworzono „punktu wy- borczego”. 2 Przewodniczący Państwowej Komisji wyborczej stwierdził, że zarzut protestu jest oczywiście bezzasadny. Podobne stanowisko zajęła Przewodnicząca Okręgowej Komisji Nr 23 w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłosze- nia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczy- pospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467, zwana dalej ustawą) stanowi w art. 72 ust. 1, że przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony protest z powo- du naruszenia przepisów ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy, wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera te zarzuty. Przedstawione przez wnoszącą protest okoliczności nie pozwalają na uznanie zasadności jej zarzutów odnośnie do naruszenia przepisów ustawy. Z art. 22 ust. 3 ustawy wynika, iż tworzy się obwody głosowania w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, jeżeli w dniu wyborów będzie w nich przebywać co najmniej 50 wybor- ców, a gdy liczba wyborców byłaby mniejsza, wówczas można utworzyć obwód gło- sowania po zasięgnięciu opinii kierownika szpitala lub zakładu pomocy społecznej. Z wyjaśnień Przewodniczącej Okręgowej Komisji Wyborczej nr 23 w Warszawie, pop- artych pismem dyrektora M. Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy, skierowanym w dniu 18 czerwca 2010 r. do Urzędu Miasta O., wynika, iż w oddziałach otwartych (niezakaźnych) przebywało mniej niż 50 osób, wobec czego zagwarantowano im możliwość dojazdu i głosowania w najbliższym punkcie wyborczym. Pozostali chorzy musieli być natomiast izolowani, co uniemożliwiało utworzenie dla nich punktu wy- borczego. Oznacza to, iż w tej placówce medycznej, z uwagi na jej specyfikę oraz liczbę przebywających tam chorych, nie utworzono obwodu głosowania, co nie naru- sza przepisów ustawy. Zgodnie z art. 49a ust. 1 ustawy, wyborca posiadający orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności albo równoznaczne orzeczenie orga- nu rentowego, może udzielić pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu. Stosow- 3 nie do art. 49c ust. 1 ustawy, pełnomocnictwa do głosowania udziela się przed wój- tem (burmistrzem, prezydentem miasta) lub przed innym pracownikiem urzędu gminy upoważnionym przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do sporządzania aktów pełnomocnictwa do głosowania. Szczegółowy tryb udzielania pełnomocnictwa okre- śla rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2010 r. w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 66, poz. 426). Akt pełnomocnictwa sporządzony w trybie tych przepisów jest jedynym dokumentem, który upoważnia pełnomocnika do wzięcia udziału w głosowaniu w imieniu wyborcy. Nie może to być więc upoważnienie opisane przez wnoszącą protest. Obwodowa komisja wyborcza, odmawiając Jolancie N. wydania karty do głosowania w imieniu jej matki, nie naru- szyła więc przepisów ustawy. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 75 ust. 1 i ust. 1a ustawy postanowił jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI