III SW 96/10

Sąd Najwyższy2010-07-15
SAOSinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprawo wyborczepełnomocnictwo do głosowaniagłosowanie korespondencyjneszpitalizolacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uznał zarzuty protestu wyborczego dotyczące braku możliwości głosowania w imieniu chorej matki za bezzasadne, wskazując na brak naruszenia przepisów ustawy.

Jolanta N. złożyła protest wyborczy do Sądu Najwyższego, zarzucając, że obwodowa komisja wyborcza uniemożliwiła jej oddanie głosu w imieniu chorej matki, która przebywała w szpitalu i udzieliła jej upoważnienia poświadczonego przez lekarza. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów, uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując, że pełnomocnictwo do głosowania musi być udzielone w ściśle określonym trybie ustawowym, a brak utworzenia punktu wyborczego w szpitalu nie naruszał przepisów.

Protest wyborczy Jolanty N. dotyczył odmowy umożliwienia jej oddania głosu w imieniu matki, Marianny N., która przebywała w szpitalu z powodu gruźlicy. Matka udzieliła córce upoważnienia do głosowania, poświadczonego przez lekarza prowadzącego. Jolanta N. argumentowała, że była to jedyna możliwa forma udziału w wyborach, gdyż w szpitalu nie utworzono punktu wyborczego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów Konstytucji RP i ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzono, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy, obwody głosowania w szpitalach tworzy się przy określonej liczbie wyborców, a w przypadku mniejszej liczby, po zasięgnięciu opinii kierownika placówki. W analizowanej sytuacji, ze względu na specyfikę szpitala i liczbę chorych, nie utworzono obwodu głosowania, co nie stanowiło naruszenia prawa. Ponadto, Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 49a i 49c ustawy oraz rozporządzeniem wykonawczym, pełnomocnictwo do głosowania musi być udzielone w ściśle określonym trybie przed pracownikiem urzędu gminy, a upoważnienie poświadczone przez lekarza nie jest dokumentem uprawniającym do głosowania w imieniu innej osoby. W związku z tym, obwodowa komisja wyborcza postąpiła zgodnie z prawem, odmawiając Jolancie N. wydania karty do głosowania w imieniu matki. Sąd Najwyższy uznał zarzuty protestu za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnictwo do głosowania musi być udzielone w trybie przewidzianym przepisami ustawy, a upoważnienie poświadczone przez lekarza nie jest wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawa o wyborze Prezydenta RP precyzyjnie określa tryb udzielania pełnomocnictwa do głosowania, który musi być realizowany przed pracownikiem urzędu gminy. Upoważnienie poświadczone przez lekarza nie spełnia tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie protestu

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza i Okręgowa Komisja Wyborcza Nr 23 w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
Jolanta N.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Przewodnicząca Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 23 w Warszawieorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
Marianna N.osoba_fizycznawyborca (matka wnioskodawcy)

Przepisy (8)

Główne

u.o.w.P. RP art. 49a § 1

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.w.P. RP art. 49c § 1

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.w.P. RP art. 75 § 1 i 1a

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

Konst. RP art. 129 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.w.P. RP art. 72 § 1

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.w.P. RP art. 73 § 3

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.w.P. RP art. 22 § 3

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. Nr 66, poz. 426

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2010 r. w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo do głosowania musi być udzielone w ściśle określonym trybie ustawowym. Upoważnienie poświadczone przez lekarza nie jest równoznaczne z pełnomocnictwem do głosowania. Brak utworzenia punktu wyborczego w szpitalu z powodu mniejszej liczby wyborców nie narusza prawa, jeśli zapewniono im możliwość głosowania w innym miejscu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów ustawy poprzez uniemożliwienie oddania głosu w imieniu matki na podstawie upoważnienia lekarskiego.

Godne uwagi sformułowania

Do głosowania w imieniu wyborcy upoważniona jest tylko osoba, która legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym w trybie przewidzianym przepisami ustawy. Pełnomocnictwo do głosowania nie może być zastąpione żadnym innym upoważnieniem.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Halina Kiryło

sędzia

Jolanta Strusińska-Żukowska

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących pełnomocnictwa do głosowania i tworzenia obwodów wyborczych w placówkach medycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów wyborczych do wyborów prezydenckich; ogólne zasady dotyczące pełnomocnictwa mogą być inne w innych wyborach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego, jakim jest prawo do głosowania, i pokazuje, jak ściśle przepisy prawne regulują jego realizację, nawet w trudnych sytuacjach życiowych.

Czy upoważnienie od lekarza wystarczy, by oddać głos za kogoś innego w wyborach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. III SW 96/10 Do głosowania w imieniu wyborcy upoważniona jest tylko osoba, która legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym w trybie przewidzianym przepi- sami ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 ze zm.). Pełnomocnictwo do głosowania nie może być zastąpione żadnym innym upoważnieniem. Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Halina Kiryło, Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy z protestu wyborczego Jolanty N. przeciwko ważności wyborów pre- zydenckich, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 23 w Warszawie, 3) Prokuratora Generalnego p o s t a n o w i ł: wyrazić opinię, że zarzuty protestu są bezzasadne. U z a s a d n i e n i e W proteście wyborczym złożonym do Sądu Najwyższego w dniu 8 lipca 2010 r., Jolanta N. zarzuciła, iż obwodowa komisja wyborcza nr 829 w Warszawie unie- możliwiła jej oddanie głosu w imieniu matki Marianny N., która przebywając od kilku tygodni w M. Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w O. z rozpoznaną gruźlicą, wystawiła wnoszącej protest upoważnienie do głosowania poświadczone przez leka- rza prowadzącego podpisem, pieczątką i pieczęcią szpitala. Jolanta N. wyjaśniła, iż była to jedyna możliwa forma uzyskania upoważnienia od jej matki i jedyna możli- wość wzięcia udziału w wyborach, bo na terenie szpitala nie utworzono „punktu wy- borczego”. 2 Przewodniczący Państwowej Komisji wyborczej stwierdził, że zarzut protestu jest oczywiście bezzasadny. Podobne stanowisko zajęła Przewodnicząca Okręgowej Komisji Nr 23 w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłosze- nia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczy- pospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467, zwana dalej ustawą) stanowi w art. 72 ust. 1, że przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony protest z powo- du naruszenia przepisów ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy, wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty i przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera te zarzuty. Przedstawione przez wnoszącą protest okoliczności nie pozwalają na uznanie zasadności jej zarzutów odnośnie do naruszenia przepisów ustawy. Z art. 22 ust. 3 ustawy wynika, iż tworzy się obwody głosowania w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, jeżeli w dniu wyborów będzie w nich przebywać co najmniej 50 wybor- ców, a gdy liczba wyborców byłaby mniejsza, wówczas można utworzyć obwód gło- sowania po zasięgnięciu opinii kierownika szpitala lub zakładu pomocy społecznej. Z wyjaśnień Przewodniczącej Okręgowej Komisji Wyborczej nr 23 w Warszawie, pop- artych pismem dyrektora M. Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy, skierowanym w dniu 18 czerwca 2010 r. do Urzędu Miasta O., wynika, iż w oddziałach otwartych (niezakaźnych) przebywało mniej niż 50 osób, wobec czego zagwarantowano im możliwość dojazdu i głosowania w najbliższym punkcie wyborczym. Pozostali chorzy musieli być natomiast izolowani, co uniemożliwiało utworzenie dla nich punktu wy- borczego. Oznacza to, iż w tej placówce medycznej, z uwagi na jej specyfikę oraz liczbę przebywających tam chorych, nie utworzono obwodu głosowania, co nie naru- sza przepisów ustawy. Zgodnie z art. 49a ust. 1 ustawy, wyborca posiadający orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności albo równoznaczne orzeczenie orga- nu rentowego, może udzielić pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu. Stosow- 3 nie do art. 49c ust. 1 ustawy, pełnomocnictwa do głosowania udziela się przed wój- tem (burmistrzem, prezydentem miasta) lub przed innym pracownikiem urzędu gminy upoważnionym przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do sporządzania aktów pełnomocnictwa do głosowania. Szczegółowy tryb udzielania pełnomocnictwa okre- śla rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2010 r. w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 66, poz. 426). Akt pełnomocnictwa sporządzony w trybie tych przepisów jest jedynym dokumentem, który upoważnia pełnomocnika do wzięcia udziału w głosowaniu w imieniu wyborcy. Nie może to być więc upoważnienie opisane przez wnoszącą protest. Obwodowa komisja wyborcza, odmawiając Jolancie N. wydania karty do głosowania w imieniu jej matki, nie naru- szyła więc przepisów ustawy. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 75 ust. 1 i ust. 1a ustawy postanowił jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI