III SW 87/10

Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. III SW 87/10 Niedopuszczalne jest wniesienie protestu wyborczego w formie elektro- nicznej. Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu nie- jawnym sprawy z protestu Beaty K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospo- litej Polskiej p o s t a n o w i ł: pozostawić protest bez dalszego biegu. U z a s a d n i e n i e Na podstawie art.129 Konstytucji, art. 72 i 73 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467), Beata K. wniosła drogą mailową protest przeciwko wyborowi Prezy- denta Rzeczypospolitej Polskiej z powodu naruszenia przepisów Konstytucji i ustaw, co miało wpływ na wynik wyborów. W uzasadnieniu autorka protestu podniosła, że w wybory prezydenckie nastąpiły po okresie klęski żywiołowej, która dotknęła - jak wy- nika z danych MSWiA – 2.157 miejscowości z ponad 14 województw. Zgodnie z art. 62 ust. 1 Konstytucji obywatel polski ma prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów i przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat. Zgodnie z art. 4 ustawy o wyborze prezydenta RP wybory są równe; wyborcy biorą udział w wyborach na równych zasadach. Równość zasad, to nie tylko prawna równość każdego głosu i jego oddania w samych wyborach, ale oznacza równość faktyczną, czyli możliwość udziału obywateli w tych wyborach poprzez możliwość 2 uzyskania informacji dotyczącej miejsc, w których można głosować, możliwość fi- zycznego dotarcia do tych miejsc oraz uczestnictwa w kampanii wyborczej. Miesz- kańcy terenów powodziowych w tym względzie zostali poszkodowani, nie mieli fak- tycznie możliwości uczestnictwa w tej kampanii (brak miejsc zamieszkania, dostępu do mediów), mieli utrudnione możliwość fizycznego uczestnictwa w samych wybo- rach. Ponadto zgodnie z art. 228 ust. 7 Konstytucji w czasie stanu nadzwyczajnego oraz w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie mogą być przeprowadzane wybory Pre- zydenta Rzeczypospolitej. Rada Ministrów naruszyła jednak art. 228 ust. 1 Konstytu- cji oraz przepisy ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej, nie wprowadzając na terytorium powodziowym stanu klęski żywiołowej. A zatem w imię wyboru danego kandydata na prezydenta, naruszono art. 228 Konstytucji RP. W świetle art. 2 Konstytucji, tj. demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniają- cego zasadę sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 o równości wobec prawa (czego obywateli pozbawiono), oraz w imię zasady, iż bezprawie (niewprowadzenie stanu klęski żywiołowej) nie może być podstawą prawnych rozwiązań, Beata K. wniosła o stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta RP. Państwowa Komisja Wyborcza, odpowiadając na wezwanie Sądu Najwyższe- go, przedstawiła stanowisko w przedmiocie zarzutu protestu, stwierdzając między innymi, że protest przesłany pocztą elektroniczną nie został podpisany własnoręcznie przez wnoszącą, dotknięty jest zatem wadą formalną, z powodu której nie zasługuje na nadanie mu dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stanowisko przedstawione przez Państwową Komisję Wyborczą jest uzasad- nione. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospo- litej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wybo- rze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467), podobnie jak inne ustawy wyborcze, stanowi w art. 73 ust. 1, że protest wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego. Artykuł 75 ust. 1 natomiast stanowi, że Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Protest jest więc 3 rodzajem pisma procesowego; niemożliwe jest wniesienie go w innej formie, czyli na przykład w postaci elektronicznej. Jednoznaczne wprowadzenie wymogu pisemności wyłącza możliwość stosowania art. 125 § 2 k.p.c., z którego wynika, że tylko gdy przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się na urzędowych formula- rzach lub na informatycznych nośnikach danych albo za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Należałoby przyjąć, że postępowanie z protestu jest szczególnym postępowaniem cywilnym nieprocesowym, tak więc formułując katalog wymogów formalnych, które protest musi spełniać, należy odwołać się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o wniosku w postępowaniu nieprocesowym. Z tych względów na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej orzeczono jak w sentencji. ========================================