III SW 87/10

Postanowienie z dnia 15 lipca 2010 r. 
III SW 87/10 
 
Niedopuszczalne jest wniesienie protestu wyborczego w formie elektro-
nicznej. 
 
Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn 
(sprawozdawca), Józef Iwulski. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu nie-
jawnym  sprawy z protestu Beaty K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospo-
litej Polskiej 
 
p o s t a n o w i ł: 
 
pozostawić protest bez dalszego biegu. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Na podstawie art.129 Konstytucji, art. 72 i 73 ustawy z dnia 27 września 1990 
r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 
72, poz. 467), Beata K. wniosła drogą mailową protest przeciwko wyborowi Prezy-
denta Rzeczypospolitej Polskiej z powodu naruszenia przepisów Konstytucji i ustaw, 
co miało wpływ na wynik wyborów. W uzasadnieniu autorka protestu podniosła, że w 
wybory prezydenckie nastąpiły po okresie klęski żywiołowej, która dotknęła - jak wy-
nika z danych MSWiA – 2.157 miejscowości z ponad 14 województw. Zgodnie z art. 
62 ust. 1 Konstytucji obywatel polski ma prawo udziału w referendum oraz prawo 
wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów i przedstawicieli do 
organów samorządu terytorialnego, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 
lat. Zgodnie z art. 4 ustawy o wyborze prezydenta RP wybory są równe; wyborcy 
biorą udział w wyborach na równych zasadach. Równość zasad, to nie tylko prawna 
równość każdego głosu i jego oddania w samych wyborach, ale oznacza równość 
faktyczną, czyli możliwość udziału obywateli w tych wyborach poprzez możliwość 

 
2
uzyskania informacji dotyczącej miejsc, w których można głosować, możliwość fi-
zycznego dotarcia do tych miejsc oraz uczestnictwa w kampanii wyborczej. Miesz-
kańcy terenów powodziowych w tym względzie zostali poszkodowani, nie mieli fak-
tycznie możliwości uczestnictwa w tej kampanii (brak miejsc zamieszkania, dostępu 
do mediów), mieli utrudnione możliwość fizycznego uczestnictwa w samych wybo-
rach. 
Ponadto zgodnie z art. 228 ust. 7 Konstytucji w czasie stanu nadzwyczajnego 
oraz w ciągu 90 dni po jego zakończeniu nie mogą być przeprowadzane wybory Pre-
zydenta Rzeczypospolitej. Rada Ministrów naruszyła jednak art. 228 ust. 1 Konstytu-
cji oraz przepisy ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej, nie 
wprowadzając na terytorium powodziowym stanu klęski żywiołowej. A zatem w imię 
wyboru danego kandydata na prezydenta, naruszono art. 228 Konstytucji RP. W 
świetle art. 2 Konstytucji, tj. demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniają-
cego zasadę sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 o równości wobec prawa (czego 
obywateli pozbawiono), oraz w imię zasady, iż bezprawie (niewprowadzenie stanu 
klęski żywiołowej) nie może być podstawą prawnych rozwiązań, Beata K. wniosła o 
stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta RP. 
Państwowa Komisja Wyborcza, odpowiadając na wezwanie Sądu Najwyższe-
go, przedstawiła stanowisko w przedmiocie zarzutu protestu, stwierdzając między 
innymi, że protest przesłany pocztą elektroniczną nie został podpisany własnoręcznie 
przez wnoszącą, dotknięty jest zatem wadą formalną, z powodu której nie zasługuje 
na nadanie mu dalszego biegu. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Stanowisko przedstawione przez Państwową Komisję Wyborczą jest uzasad-
nione. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do 
Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospo-
litej na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o wybo-
rze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 
467), podobnie jak inne ustawy wyborcze, stanowi w art. 73 ust. 1, że protest wnosi 
się na piśmie do Sądu Najwyższego. Artykuł 75 ust. 1 natomiast stanowi, że Sąd 
Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym, 
stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Protest jest więc 

 
3
rodzajem pisma procesowego; niemożliwe jest wniesienie go w innej formie, czyli na 
przykład w postaci elektronicznej. Jednoznaczne wprowadzenie wymogu pisemności 
wyłącza możliwość stosowania art. 125 § 2 k.p.c., z którego wynika, że tylko gdy 
przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się na urzędowych formula-
rzach lub na informatycznych nośnikach danych albo za pośrednictwem środków 
komunikacji elektronicznej. Należałoby przyjąć, że postępowanie z protestu jest 
szczególnym postępowaniem cywilnym nieprocesowym, tak więc formułując katalog 
wymogów formalnych, które protest musi spełniać, należy odwołać się do przepisów 
Kodeksu postępowania cywilnego o wniosku w postępowaniu nieprocesowym. 
Z tych względów na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta 
Rzeczypospolitej orzeczono jak w sentencji.  
========================================