III SW 75/05
Podsumowanie
Błędne przypisanie 4 głosów w wyborach do Sejmu nie wpłynęło na wynik, gdyż komitet wyborczy nie przekroczył progu 5% głosów w skali kraju.
Sąd Najwyższy rozpatrzył protest wyborczy dotyczący błędnego przypisania 4 głosów w obwodowej komisji wyborczej w Sosnowcu. Ustalono, że doszło do naruszenia przepisów Ordynacji wyborczej, jednakże stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik wyborów, ponieważ komitet wyborczy Polskiej Partii Pracy nie uzyskał wymaganego progu 5% głosów w skali kraju.
Sąd Najwyższy rozpoznał protest wyborczy Leszka M. dotyczący ważności wyborów do Sejmu RP. Protest dotyczył sytuacji w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 42 w Sosnowcu, gdzie 4 głosy oddane na kandydata Jerzego Włodzimierza Z. zostały błędnie przypisane innemu kandydatowi z tej samej listy, Adrianowi Robertowi L. Sąd Najwyższy, po przeprowadzeniu dowodu z oględzin kart do głosowania, potwierdził naruszenie przepisów Ordynacji wyborczej (art. 70 i 71). Niemniej jednak, stwierdzono, że to uchybienie nie miało wpływu na wynik wyborów. Kluczowe znaczenie miało to, że Komitet Wyborczy Polskiej Partii Pracy, na który oddano w całym kraju 91.266 głosów, nie osiągnął wymaganego progu 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju (co wymagało co najmniej 612.246 głosów), aby uczestniczyć w podziale mandatów. W związku z tym, nawet prawidłowe rozliczenie głosów w przedmiotowym obwodzie nie zmieniłoby ogólnego wyniku wyborów.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów, w szczególności gdy komitet wyborczy nie przekroczył wymaganego progu wyborczego.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że doszło do naruszenia przepisów Ordynacji wyborczej poprzez błędne przypisanie głosów. Jednakże, analiza ogólnokrajowych wyników wykazała, że komitet wyborczy nie osiągnął 5% progu wyborczego, co oznacza, że nawet prawidłowe rozliczenie głosów w danym obwodzie nie wpłynęłoby na podział mandatów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie protestu (w konsekwencji)
Strona wygrywająca
Państwowa Komisja Wyborcza / Komitet Wyborczy Polskiej Partii Pracy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Leszek M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (protestujący) |
| Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 32 w Sosnowcu | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Jerzy Włodzimierz Z. | osoba_fizyczna | kandydat na posła |
| Adrian Robert L. | osoba_fizyczna | kandydat na posła |
| Bogusław Zbigniew Z. | osoba_fizyczna | kandydat na posła |
Przepisy (8)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 133 § 1
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Błędne ustalenie wyników głosowania w obwodzie nie ma wpływu na wynik wyborów, jeżeli listy okręgowe komitetu wyborczego nie otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju.
Pomocnicze
Ordynacja wyborcza art. 70
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Ordynacja wyborcza art. 71
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Ordynacja wyborcza art. 78 § 1
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa protestu wyborczego z powodu naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników.
Ordynacja wyborcza art. 78 § 2
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Kto może wnieść protest wyborczy.
Ordynacja wyborcza art. 78 § 3
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Kto może wnieść protest wyborczy w okręgu.
Ordynacja wyborcza art. 80
Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Konstytucja RP art. 101
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo wyborcy do zgłoszenia protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów Ordynacji wyborczej poprzez błędne przypisanie głosów. Dowód z oględzin kart potwierdził błędne przypisanie 4 głosów.
Odrzucone argumenty
Brak wpływu stwierdzonego naruszenia na wynik wyborów z uwagi na nieosiągnięcie progu wyborczego przez komitet wyborczy.
Godne uwagi sformułowania
Błędne ustalenie wyników głosowania w obwodzie, polegające na przypisaniu 4 głosów ważnie oddanych innemu kandydatowi z listy tego samego komitetu wyborczego, nie ma wpływu na wynik wyborów, jeżeli listy okręgowe komitetu wyborczego nie otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Hajn
członek
Andrzej Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wpływu błędów proceduralnych w głosowaniu na ważność wyborów, znaczenie progu wyborczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ordynacji wyborczej z 2001 roku; zasady mogą ulec zmianie w nowszych regulacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak nawet błędy w liczeniu głosów mogą zostać uznane za nieistotne, jeśli nie wpływają na ostateczny wynik wyborów z powodu przekroczenia progu wyborczego. Jest to ciekawy przykład interpretacji prawa wyborczego.
“4 głosy zaważyły na proteście, ale nie na wyniku wyborów. Dlaczego?”
Sektor
inne
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 8 listopada 2005 r. III SW 75/05 Błędne ustalenie wyników głosowania w obwodzie, polegające na przypi- saniu 4 głosów ważnie oddanych innemu kandydatowi z listy tego samego ko- mitetu wyborczego, nie ma wpływu na wynik wyborów, jeżeli listy okręgowe komitetu wyborczego nie otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju (art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wybor- cza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.). Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy z protestu wyborczego Leszka M. przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Przewod- niczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 32 w Sosnowcu, 3) Prokuratora Gene- ralnego, p o s t a n o w i ł: wyrazić następującą opinię: 1) w Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 42 w Sosnowcu doszło do naruszenia art. 70 i 71 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rze- czypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.) przez błędne ustalenie wyników głosowania w obwodzie polegające na przy- pisaniu 4 głosów ważnych oddanych na kandydata na posła Jerzego Włodzimierza Z. innemu kandydatowi na posła z tej samej listy Adrianowi Robertowi L., 2) stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów. U z a s a d n i e n i e 2 Leszek M. wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 25 września 2005 r. Podniósł, że on i jego żona oddali w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 42 w Sosnowcu głosy na listę nr 2 Polskiej Partii Pracy na kandydata Jerzego Włodzimierza Z. Natomiast na „liście z wynikami głosowania” podano, że kandydat ten uzyskał 0 głosów. Uczestnik postępowania - Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w Sosnowcu stwierdził, że nie można wykluczyć, iż część głosów oddanych na kandy- data Jerzego Włodzimierza Z. została przez komisję obwodową uznana za głosy nieważne. Wskazał, że z protokołu sporządzonego przez komisję wynika, iż kandy- dat ten nie otrzymał w obwodzie nr 42 żadnego głosu, natomiast liczba głosów uzna- nych przez komisję obwodową za nieważne wyniosła 11. Przewodniczący przedsta- wił także protokół głosowania w obwodzie Nr 42 w Sosnowcu i stwierdził, że w okręgu sosnowieckim kandydat ten uzyskał 420 głosów ważnych. Uczestnik postępowania - Prokurator Generalny wniósł o wydanie postano- wienia zawierającego opinię, że protest jest bezzasadny. Podnosił, że wnoszący protest nie zarzucił, a tym bardziej nie wykazał, że komisja obwodowa dopuściła się naruszenia prawa błędnie oceniając przesłanki ważności głosu lub zaliczając głosy ważne nie temu kandydatowi, na którego zostały oddane. Wskazywał, iż sprzecz- ność między twierdzeniami wnoszącego protest, a treścią protokołu nie może być usunięta w postępowaniu przed Sądem Najwyższym wywołanym wniesieniem prote- stu, gdyż po oddaniu głosu nie jest możliwe dokonanie jego identyfikacji, ani ponow- ne przeliczanie głosów w związku z takimi zarzutami protestu. Nawet przy założeniu, że twierdzenia zawarte w proteście są prawdziwe, nie można przypisać komisji wy- borczej naruszenia prawa, ponieważ nie można wykluczyć, że w rzeczywistości od- dano głosy nieważne lub na inną osobę. W ocenie Prokuratora Generalnego, nawet gdyby zarzuty protestu podlegały weryfikacji i zostały potwierdzone, to wskazane w proteście uchybienie nie miałoby wpływu na wynik wyborów. Uczestnik postępowania - Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej podniósł, że ustalenie stanu faktycznego wymagałoby przeprowadzenia postępowa- nia dowodowego, do czego Państwowa Komisja Wyborcza nie jest uprawniona. Stwierdził ponadto, że ewentualne błędne ustalenie wyników głosowania w obwodzie nie może mieć wpływu na wynik wyborów w zakresie uczestniczenia list Polskiej Par- tii Pracy w podziale mandatów, gdyż oddano na nią w całym kraju 91.266 głosów, a osiągnięcie 5 procentowego progu wyborczego uprawniającego do udziału list tego 3 Komitetu w podziale mandatów wymagało oddania na te listy co najmniej 612.246 głosów Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 października 2005 r. dopuścił do- wód z oględzin kart do głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 42 w So- snowcu na okoliczność stwierdzenia, czy wśród głosów ważnych i nieważnych znaj- dują się głosy ważne oddane na Jerzego Włodzimierza Z. Dowód ten przeprowa- dzony został w drodze pomocy sądowej przez Sąd Rejonowy w Sosnowcu. Na podstawie tego dowodu Sąd Najwyższy ustalił, że z 8 głosów ważnych od- danych w tym obwodzie na listę nr 2 Komitetu Wyborczego Polskiej Partii Pracy 4 głosy zostały oddane na kandydata na posła Jerzego Włodzimierza Z., którego na- zwisko umieszczono na liście pod pozycją 4, a pozostałe 4 głosy oddano na Bogu- sława Zbigniewa Z. Powyższe jest sprzeczne z treścią sporządzonego protokołu, z którego wynika, że żaden głos nie został oddany na kandydata na posła Jerzego Włodzimierza Z. W protokole głosowania głosy te przypisano innemu kandydatowi z tej samej listy Adrianowi Robertowi L., którego nazwisko umieszczono w protokole w sąsiedztwie Jerzego Włodzimierza Z. (pod pozycją 5), a na którego w rzeczywistości nie oddano żadnego głosu. Z „roboczego druku protokołu głosowania w obwodzie nr 42” okazanego Sądowi Rejonowemu w Sosnowcu w czasie jego czynności wynika natomiast, iż na Jerzego Włodzimierza Z. oddano 4 głosy. Ponadto Sąd Najwyższy ustalił, iż żaden z 11 głosów uznanych przez komisję za głosy nieważne nie był od- dany na tego kandydata. Także wśród głosów zaliczonych innym listom nie było gło- sów oddanych na Jerzego Włodzimierza Z. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 Konstytucji wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Zasady wnoszenia protestów wyborczych precyzuje ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.). Stosownie do treści art. 78 ust. 1 Ordynacji wyborczej przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi posła lub senatora może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowa- 4 nia lub wyników wyborów. Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia prze- stępstwa przeciwko wyborom albo naruszenia przez Państwową Komisję Wyborczą przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących ustalenia wyników głosowania i wyników wyborów, może go wnieść każdy wyborca (ust. 2). Protest przeciwko ważności wybo- rów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła lub senatora może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego (ust.3). Zdaniem Sądu Najwyższego w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 42 w So- snowcu doszło do naruszenia przepisów art. 70 i 71 Ordynacji wyborczej. Polegało ono na błędnym ustaleniu wyników głosowania przez przypisanie 4 głosów ważnych oddanych na kandydata na posła Jerzego Włodzimierza Z. innemu kandydatowi na posła z tej samej listy Adrianowi Robertowi L. Nastąpiło to zapewne na skutek po- myłki, gdyż w „roboczej” wersji protokołu ujęto prawdziwe dane. Podnieść jednak należy, iż stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów. Jak wynika z informacji podanych przez Państwową Komisję Wyborczą w całym kraju na wszystkie okręgowe listy Komitetu Wyborczego Polskiej Partii Pracy oddano 91.266 głosów. Osiągnięcie 5 procentowego progu wyborczego uprawniają- cego do udziału list tego Komitetu w podziale mandatów wymagało jednak oddania co najmniej 612.246 głosów. Głosy oddane na Jerzego Włodzimierza Z. zostały przypisane tej liście, chociaż nie jemu samemu. Prawidłowe ustalenie wyników gło- sowania w obwodzie nr 42 nie zmieniłoby wyniku wyborów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 80 Ordynacji wyborczej orze- czono jak w sentencji. ========================================