III SW 654/95

Sąd Najwyższy1995-12-06
SAOSinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczynieprawdziwe informacjewykształcenie kandydataSąd Najwyższyustawa wyborcza

Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut podania nieprawdziwej informacji o wykształceniu kandydata na Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, co mogło wpłynąć na wynik wyborów, odrzucając pozostałe zarzuty protestu.

Alicja M. wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając m.in. sfałszowanie głosów, niedopuszczenie Polaków za granicą do głosowania w II turze oraz podanie nieprawdziwych informacji o wykształceniu kandydata Aleksandra Kwaśniewskiego. Sąd Najwyższy uznał za zasadny jedynie zarzut dotyczący wykształcenia, stwierdzając naruszenie ustawy, które mogło wpłynąć na wynik wyborów. Pozostałe zarzuty uznano za bezzasadne lub niepodlegające rozpatrzeniu w ramach protestu wyborczego.

W dniu 6 grudnia 1995 r. Sąd Najwyższy rozpoznał protest Alicji M. przeciwko wyborowi Prezydenta RP. Protestująca zarzuciła kilka nieprawidłowości, w tym stawianie znaku "x" przy nazwisku A. Kwaśniewskiego na kartach z głosami na L. Wałęsę, niedopuszczenie Polaków mieszkających za granicą do głosowania w II turze oraz podanie przez kandydata A. Kwaśniewskiego nieprawdziwych informacji o swoim wykształceniu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o wyborze Prezydenta RP, uznał za zasadny jedynie zarzut dotyczący wykształcenia kandydata. Stwierdzono naruszenie art. 43 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik wyborów. Pozostałe zarzuty, dotyczące sposobu głosowania w II turze oraz rzekomego fałszowania danych podatkowych, zostały odrzucone jako niezasadne lub nieobjęte zakresem protestu wyborczego. Sąd nie otrzymał odpowiedzi od Radia Maryja w sprawie zarzutu fałszowania głosów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut podania nieprawdziwej informacji o wykształceniu kandydata na Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego, zamieszczonej na liście wyborczej sporządzonej przez Państwową Komisję Wyborczą, jest zasadny i stanowi naruszenie art. 43 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, które mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o wykształceniu kandydata była nieprawdziwa i została umieszczona na oficjalnej liście wyborczej, co stanowi naruszenie przepisów ustawy, a potencjalny wpływ na wynik wyborów był możliwy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie protestu

Strona wygrywająca

Alicja M. (w części)

Strony

NazwaTypRola
Alicja M.osoba_fizycznawnioskodawca
Aleksander Kwaśniewskiosoba_fizycznakandydat na Prezydenta RP
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyorgan

Przepisy (4)

Główne

u.o.w.P.R.P. art. 43

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

W związku z art. 41 ust. 1 pkt 1, dotyczy obowiązku podania prawdziwych informacji o kandydacie.

u.o.w.P.R.P. art. 41 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Określa dane kandydata, które muszą być zawarte w zgłoszeniu, w tym wykształcenie.

u.o.w.P.R.P. art. 72 § ust. 1

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Definiuje podstawy protestu wyborczego, w tym naruszenie przepisów ustawy lub popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, które mogło wpłynąć na wynik.

Pomocnicze

u.o.w.P.R.P. art. 70 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje przeprowadzenie ponownego głosowania tylko na terytorium kraju.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podanie nieprawdziwej informacji o wykształceniu kandydata na Prezydenta RP na liście wyborczej.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczenie Polaków mieszkających za granicą do głosowania w II turze. Fałszowanie wyników głosowania przez obsługę wyborów. Zatajenie danych w deklaracji podatkowej przez kandydata.

Godne uwagi sformułowania

zarzut podania nieprawdziwej informacji o wykształceniu kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego, zamieszczonej na liście wyborczej, sporządzonej przez Państwową Komisję Wyborczą jest zasadny i stanowi naruszenie art. 43 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy [...] które mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów ponowne głosowanie przeprowadza się tylko na terytorium kraju Kwestia ewentualnej konstytucyjności takiej regulacji ustawowej nie należy do kompetencji Sądu Najwyższego, lecz Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Adam Józefowicz

sędzia

Andrzej Kijowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących protestów wyborczych, w szczególności w zakresie naruszenia obowiązku podania prawdziwych informacji o kandydacie oraz zakresu dopuszczalnych zarzutów w protestach."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy wyborczej z 1990 r. i specyfiki wyborów prezydenckich z tamtego okresu. Kwestia konstytucyjności regulacji dotyczących głosowania za granicą została przekazana do kompetencji TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wyborów prezydenckich i zarzutów o nieprawdziwe informacje podane przez kandydata, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie opinii publicznej i prawników zajmujących się prawem wyborczym.

Sąd Najwyższy: Nieprawdziwe wykształcenie kandydata na prezydenta mogło wpłynąć na wynik wyborów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 6 grudnia 1995 r. III SW 654/95 Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 1995 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy z protestu Alicji M. przeciwko wyborowi Prezydenta RP p o s t a n o w i ł: 1. uznać, że zarzut podania nieprawdziwej informacji o wykształceniu kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego, zamieszczonej na liście wyborczej, sporządzonej przez Państwową Komisję Wyborczą jest zasadny i stanowi naruszenie art. 43 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.), które mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów; 2. uznać, że pozostałe zarzuty podniesione przez Alicję M. nie stanowią podstawy protestu w rozumieniu art. 72 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy i nie podlegają rozpatrzeniu. U z a s a d n i e n i e Pismem bez daty, nadanym w urzędzie pocztowym w Gdańsku w dniu 21 listopada 1995 r. i doręczonym w dniu 23 listopada 1995 r., Alicja M. "zwróciła uwagę Sądu Najwyższego na fakty" mające zdaniem piszącej świadczyć o sfałszowaniu wyborów na Prezydenta RP, przeprowadzonych w dniu 19 listopada 1995 r. Jako wspomniane fakty A.M. G. traktuje: 1) stawianie przez "osobników z obsługi wyborów znaku "x" przy nazwisku A. Kwaśniewskiego na kartach z głosem oddanym na L. Wałęsę w celu unieważnienia takiego głosu, o czym w dniu 20 listopada 1995 r. miało swoich słuchaczy informować Radio Maryja; 2) bezprawne niedopuszczenie do głosowania w II turze wyborów Polaków mieszkających poza granicami kraju, choć "można było uwzględnić ich głosy z I tury wyborów", 3) dopuszczenie przez ordynację wyborczą na najwyższe stanowisko człowieka, który - jak podaje prasa - "fałszuje, czy też zataja dane w deklaracji podatkowej, a także kłamie, że ma wykształcenie wyższe". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.) protest przeciwko wyborowi Prezydenta może być wniesiony z powodu naruszenia przepisów tej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli takie naruszenie lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Zarzutem mogącym stanowić podstawę protestu wyborczego w rozumieniu powyższego przepisu jest zarzut podania nieprawdziwej informacji o wyższym wyksz- tałceniu kandydata na Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Informacja taka została umieszczona na liście wyborczej, sporządzonej i podanej do publicznej wia- domości ogółu wyborców przez Państwową Komisję Wyborczą. Tym samym doszło do naruszenia art. 43 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, które to naruszenie mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Naruszeniem ustawy nie jest natomiast uwzględnienie w drugiej turze gło- sowania jedynie głosów oddanych na terytorium kraju. Tak bowiem wyraźnie posta- nawia przepis art. 70 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jego sformułowanie, że "ponowne głosowanie przeprowadza się tylko na terytorium kraju" nie pozbawia zresztą uprawnień wyborczych obywateli zamieszkałych poza Polską, tylko stwarza im faktyczne ogra- niczenie możliwości zrealizowania tych uprawnień przez konieczność ewentualnego znalezienia się w dniu głosowania na "terytorium" kraju. Kwestia ewentualnej kons- tytucyjności takiej regulacji ustawowej nie należy do kompetencji Sądu Najwyższego, lecz Trybunału Konstytucyjnego. Zarzut fałszowania wyniku głosowania przez powodowanie nieważności głosów oddanych na L. Wałęsę nie został natomiast udowodniony, ani nawet choćby tylko uprawdopodobniony. A.M. G. powołała się w tym zakresie na autorytet Radia Maryja. Wobec tego Sąd Najwyższy postanowił w dniu 27 listopada 1995 r. zwrócić się do Radia Maryja w Toruniu o potwierdzenie powyższej informacji, jak też o ewentualne przekazanie wszystkich materiałów i dowodów pozostających w dyspozycji Redakcji. Telegram od Sądu Najwyższego Redakcja Radia Maryja odebrała w dniu 28 listopada 1995 r. o godz. 11 53 . Jednakże prośba Sądu Najwyższego do dnia 6 grudnia 1995 r. włącznie nie spotkała się ze strony Redakcji z jakimkolwiek odzewem. Z kolei zarzut "fałszowania, czy też zatajenia danych w deklaracji podatkowej", niezależnie od jego ogólnikowości, a także zasadności albo bezzasadności, nie dotyczy w ogóle ustawy z dnia 27 września 1990 r. i nie może być podstawą protestu wyborczego w rozumieniu jej art. 72 ust. 1. Z przepisu art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika bowiem, że zgłoszenie kandydata na Prezydenta RP powinno zawierać: imiona, nazwisko, wiek, wykształcenie, zawód, miejsce pracy i miejsce zamieszkania kandydata. Jakiekolwiek deklaracje majątkowe, czy podatkowe nie są więc częścią składową wspomnianego zgłoszenia i w zgłoszeniu A. Kwaśniewskiego jako kandydata na prezydenta RP nie były zamieszczone. Z powyższych wywodów wynika, że spośród zarzutów zgłoszonych przez A.M. G. zasadny okazał się jedynie zarzut dotyczący obwieszczenia o rzekomo wyższym wykształceni kandydata na Prezydenta RP, wobec czego Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI