III SW 58/15

Sąd Najwyższy2015-06-16
SAOSinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprawo wyborczeprotest wyborczyprawa publicznespis wyborcówzakład karnySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy wyborcy pozbawionego praw publicznych, który nie został ujęty w spisie wyborców w zakładzie karnym.

M.G. wniósł protest wyborczy, twierdząc, że nie zezwolono mu oddać głosu w wyborach prezydenckich, ponieważ nie został ujęty w spisie wyborców w zakładzie karnym. Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności i był pozbawiony praw publicznych. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o oddalenie protestu, a Prokurator Generalny uznał go za zasadny, lecz bez wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając skarżącego za osobę nieuprawnioną do jego wniesienia, a także ze względu na możliwość wcześniejszego dochodzenia praw w drodze skargi na spis wyborców.

Protest wyborczy wniesiony przez M.G. dotyczył odmowy możliwości oddania głosu w wyborach prezydenckich, co skarżący wiązał z nieujęciem go w spisie wyborców w zakładzie karnym. M.G. odbywa karę pozbawienia wolności i był pozbawiony praw publicznych na okres 10 lat. Sąd Najwyższy, rozpoznając protest, zważył, że zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest może wnieść wyborca ujęty w spisie wyborców. Skarżący, twierdząc, że nie dopuszczono go do głosowania, sugerował brak ujęcia w spisie, co czyniło go osobą nieuprawnioną do wniesienia protestu. Zgodnie z art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na art. 322 § 2 Kodeksu wyborczego, zgodnie z którym protest pozostawia się bez dalszego biegu, jeśli przewidziana jest możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub Państwowej Komisji Wyborczej. W tym przypadku, kwestia ujęcia w spisie wyborców podlegała reklamacji i skardze do sądu rejonowego. Sąd przypomniał również o art. 62 ust. 2 Konstytucji RP i art. 10 § 2 Kodeksu wyborczego, które wyłączają prawo wybierania osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu, co skutkuje brakiem umieszczania takich osób w spisach wyborców w zakładach karnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wyborca taki nie jest uprawniony do wniesienia protestu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy może wnieść jedynie wyborca ujęty w spisie wyborców. Skarżący, który nie został ujęty w spisie z powodu pozbawienia praw publicznych, był osobą nieuprawnioną do wniesienia protestu. Dodatkowo, kwestia ujęcia w spisie wyborców podlega procedurze reklamacyjnej i skargowej, co wyłącza możliwość wniesienia protestu w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (15)

Główne

k.w. art. 321 § § 1

Kodeks wyborczy

Określa termin wniesienia protestu wyborczego.

k.w. art. 82 § § 4

Kodeks wyborczy

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta RP.

k.w. art. 322 § § 1

Kodeks wyborczy

Stanowi o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu w przypadku wniesienia go przez osobę nieuprawnioną.

k.w. art. 322 § § 2

Kodeks wyborczy

Stanowi o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu, gdy przewidziana jest możliwość wniesienia skargi lub odwołania przed dniem głosowania.

k.w. art. 10 § § 2

Kodeks wyborczy

Wymienia osoby nieposiadające prawa wybierania, w tym osoby pozbawione praw publicznych.

Konstytucja RP art. 62 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa konstytucyjne ograniczenia prawa do udziału w wyborach.

Pomocnicze

k.w. art. 29 § § 1

Kodeks wyborczy

Dotyczy spisu wyborców w zakładzie karnym.

k.w. art. 29 § § 4

Kodeks wyborczy

Wyłącza z wykazu osób przebywających w zakładzie karnym osoby pozbawione praw publicznych.

k.w. art. 36 § § 2

Kodeks wyborczy

Dotyczy udostępniania spisu wyborców do wglądu.

k.w. art. 37 § § 1

Kodeks wyborczy

Dotyczy reklamacji nieuwzględnienia w spisie wyborców.

k.w. art. 37 § § 2

Kodeks wyborczy

Dotyczy skargi do sądu rejonowego na decyzję nieuwzględniającą reklamacji.

k.w. art. 22 § § 5

Kodeks wyborczy

Dotyczy właściwości sądu rejonowego w sprawach wyborczych.

k.w. art. 12 § § 4

Kodeks wyborczy

Dotyczy spisu wyborców w zakładzie karnym.

k.k. art. 43 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy biegu okresu pozbawienia praw publicznych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 45

Kodeks karny

Dotyczy pozbawienia praw publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Kwestia ujęcia w spisie wyborców powinna być rozpatrywana w trybie skargi na spis, a nie protestu. Skarżący był pozbawiony praw publicznych, co wyłączało jego prawo wybierania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o braku możliwości oddania głosu i nieujęciu w spisie wyborców (choć nie została formalnie odrzucona, to została uznana za nieistotną w kontekście braku uprawnienia do protestu).

Godne uwagi sformułowania

nie zezwolono mu oddać głosu w wyborach prezydenckich nie dopuszczono go do wyborów prezydenckich nie był uprawniony do dokonania tej czynności protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez dalszego biegu nie umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu

Skład orzekający

Maciej Pacuda

przewodniczący

Zbigniew Hajn

członek

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących uprawnienia do wniesienia protestu wyborczego, w szczególności w kontekście osób pozbawionych praw publicznych oraz procedury reklamacyjnej dotyczącej spisów wyborców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborcy pozbawionego praw publicznych i jego braku ujęcia w spisie wyborców w zakładzie karnym. Orzeczenie ma charakter proceduralny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wyborczego – prawa do głosowania i jego ograniczeń, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów konstytucyjnych i kodeksowych.

Czy więzień może głosować w wyborach prezydenckich? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 58/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda (przewodniczący) SSN Zbigniew Hajn SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z protestu M. G. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 czerwca 2015 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M. G. wniósł - w terminie określonym w art. 321 § 1 Kodeksu wyborczego - protest wyborczy, podnosząc, że w dniu 24 maja 2015 r. nie zezwolono mu oddać głosu w wyborach prezydenckich. Skarżący wskazał, ze od 20 lat odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności na mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w P., którym pozbawiono go praw publicznych na okres 10 lat. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o uznanie protestu za bezzasadny. Prokurator Generalny wyraził pogląd, że protest powinien zostać uznany za zasadny, nie mający jednak wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zgodnie z art. 82 § 4 Kodeksu wyborczego, protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Skarżący twierdzi, że „nie dopuszczono go do wyborów prezydenckich”, co wskazuje, że nie został ujęty w spisie wyborców w zakładzie karnym jako jednostce, o której stanowi art. 29 § 1 w związku z art. 12 § 4 Kodeksu wyborczego. Oznacza to, że wnoszący protest nie był uprawniony do dokonania tej czynności. Protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez dalszego biegu stosownie do art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego. Niezależnie od tego Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w Kodeksie wyborczym przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub Państwowej Komisji Wyborczej (art. 322 § 2 tego Kodeksu). Taka właśnie sytuacja zaistniała w przypadku wnoszącego protest. Spis wyborców jest udostępniany do wglądu (art. 36 § 2 i 4 Kodeksu wyborczego). Nieuwzględnienie w spisie wyborców podlega reklamacji (art. 37 § 1 Kodeksu wyborczego). Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji przysługuje skarga do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 37 § 2 w związku z art. 22 § 5 Kodeksu wyborczego). Z tych względów protest podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Ubocznie tylko należy zauważyć, że w myśl art. 62 ust. 2 Konstytucji RP prawo do udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, które prawomocnym orzeczeniem sądowym są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych. Zasadę tę realizuje art. 10 § 2 Kodeksu wyborczego, który wśród osób nieposiadających prawa wybierania wymienia w pkt 1 osobę pozbawioną praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu. Z tej przyczyny w - stanowiącym podstawę spisu wyborców (art. 29 § 1 tego Kodeksu) - wykazie osób, które w dniu wyborów będą przebywały w zakładzie karnym, nie umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 29 § 4). Pozbawienie praw publicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, jednak nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (art. 43 § 2 k.k. oraz art. 45 Kodeksu karnego z 1969 r.). Tym 3 samym 10-letni okres kary pozbawienia praw publicznych nie może upłynąć przed odbyciem kary pozbawienia wolności.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI