III SW 53/15

Sąd Najwyższy2015-06-17
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczywizerunekochrona dóbr osobistychKodeks wyborczySąd NajwyższyPaństwowa Komisja Wyborcza

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez biegu, uznając, że zarzuty dotyczące wykorzystania wizerunku nie spełniają wymogów protestu wyborczego.

B. D. złożyła protest wyborczy do Sądu Najwyższego, zarzucając sztabom wyborczym wykorzystanie jej wizerunku bez zgody, co miało prowadzić do dyskryminacji i utraty autorytetu. Wnioskowała również o zasądzenie zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy, powołując się na Kodeks wyborczy, uznał, że podniesione zarzuty nie dotyczą przestępstw przeciwko wyborom ani naruszeń przepisów wyborczych mających wpływ na wynik, w związku z czym protest pozostawiono bez biegu.

Protest wyborczy został złożony przez B. D. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnosząca protest zarzuciła sztabom wyborczym wykorzystanie jej wizerunku bez zgody, co miało skutkować rozpoznawalnością, skłóceniem ze społeczeństwem i utratą autorytetu. Opisała również okoliczności spotkania z prezydentem i działania sztabów oraz mediów wobec jej osoby, w tym upublicznienie danych osobowych i oskarżenia o chorobę psychiczną. B. D. wiązała te działania z brakiem doceniania jej jako obywatelki i dyskryminacją ze względu na wygląd. Dodatkowo, wniosła o wystąpienie do mediów o nagrania i zasądzenie zadośćuczynienia na zmianę miejsca zamieszkania. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest w oparciu o Kodeks wyborczy, stwierdził, że protest nie zawiera zarzutów przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszenia przepisów wyborczych mających wpływ na wynik. W związku z tym, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego, protest został pozostawiony bez dalszego biegu. Sąd zaznaczył jednak, że wnosząca protest może dochodzić swoich praw na drodze cywilnej w zakresie naruszenia dóbr osobistych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty nie spełniają wymogów protestu wyborczego określonych w Kodeksie wyborczym.

Uzasadnienie

Kodeks wyborczy przewiduje protesty wyborcze tylko z powodu przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów wyborczych mających wpływ na wynik. Zarzuty dotyczące wykorzystania wizerunku nie mieszczą się w tych kategoriach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez biegu

Strony

NazwaTypRola
B. D.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.wyb. art. 82 § § 1

Kodeks wyborczy

Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.wyb. art. 321 § § 3

Kodeks wyborczy

Osoba wnosząca protest powinna w nim sformułować konkretne zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody pozwalające na weryfikację zasadności tych zarzutów.

k.wyb. art. 322 § § 1

Kodeks wyborczy

Protest pozostawia się bez dalszego biegu, jeżeli nie spełnia wymogów formalnych.

Pomocnicze

k.wyb. art. 113

Kodeks wyborczy

Wykonywanie uprawnień wynikających z Kodeksu wyborczego, w tym uprawnienia do wniesienia protestu wyborczego, nie ogranicza wnoszącej protest możliwości dochodzenia uprawnień na podstawie przepisów innych ustaw, wobec osób, których działanie lub zaniechanie w toku kampanii wyborczej naruszyło jej dobra osobiste.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące wykorzystania wizerunku nie spełniają wymogów protestu wyborczego zgodnie z Kodeksem wyborczym.

Odrzucone argumenty

Wykorzystanie wizerunku bez zgody przez sztaby wyborcze narusza dobra osobiste i powinno być podstawą protestu wyborczego.

Godne uwagi sformułowania

Protest pozostawić bez biegu. Jako takie zarzuty trudno bowiem zakwalifikować twierdzenia o wykorzystaniu wizerunku wnoszącej protest przez sztaby wyborcze obydwu kandydatów ubiegających się o urząd prezydenta, bez jej zgody.

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

przewodniczący

Bogusław Cudowski

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących dopuszczalności protestów wyborczych oraz możliwość dochodzenia ochrony dóbr osobistych na drodze cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji protestu wyborczego i zarzutów związanych z wizerunkiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, że choć naruszenie dóbr osobistych w trakcie kampanii jest możliwe, to protest wyborczy ma ściśle określone ramy prawne i nie obejmuje wszystkich naruszeń.

Czy wykorzystanie Twojego wizerunku w kampanii wyborczej to powód do protestu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 53/15
POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący)
‎
SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Myszka
w sprawie z protestu B. D.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
‎
przy udziale:
‎
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
2) Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2015 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez biegu.
UZASADNIENIE
W dniu 28 maja 2015 r. B. D. złożyła do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „
[…]
”.
Protest i skargę uzasadniono tym, że oba sztaby wyborcze wykorzystały i upubliczniły wizerunek wnoszącej protest, bez jej zgody, podczas konferencji prasowych. Zdaniem B. D., w wyniku działania sztabów wyborczych i mediów stała się rozpoznawalna w tłumie, ze względu na jej wózek i charakterystyczny wygląd, co przyczyniło się do skłócenia jej ze społeczeństwem, a także utraty autorytetu społecznego wśród znajomych. W dalszej części pisma, wnosząca protest opisała okoliczności jej spotkania z prezydentem B. K., a także działania sztabów wyborczych kandydatów ubiegających się w wyborach o urząd prezydenta oraz mediów odnośnie jej osoby. Wskazała w szczególności na: wykorzystanie jej wizerunku przez sztaby wyborcze do nakręcania filmów, ustalenie i upublicznienie, wbrew jej woli, jej danych osobowych, publiczne oskarżenie jej o działalność na rzecz P., zwyzywanie jej jako osoby chorej psychicznie. Z opisanymi w piśmie działaniami sztabów wyborczych i mediów B. D. wiąże to, że nikt nie docenia jej jako obywatelki, która samodzielnie myśli i może samodzielnie zadawać pytanie prezydentowi, a także dyskryminację ze względu na wygląd.
Ponadto, wnosząca protest zwróciła się do Sądu Najwyższego z prośbą o wystąpienie do T. o nagranie
[…]
z godz. 19.30, do T. o nagranie po debacie, a także nagranie z monitoringu kamer w tramwaju linii […] nr […] oraz z ulicy w okolicy parku […] do ulicy […] i […].
Opisując swoją trudną sytuację, obawiając się o swoje zdrowie i życie, zwróciła się do Sądu Najwyższego o zasądzenie zadośćuczynienia, aby mogła zmienić miejsce zamieszkania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(Dz.U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 ze zm.). Zgodnie z art. 82 § 1 tej ustawy przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego osoba wnosząca protest powinna w nim sformułować konkretne zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody powalające na weryfikację zasadności tych zarzutów.
Wnosząca protest nie sformułowała zarzutu przestępstwa przeciwko wyborom, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, ani też zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mających wpływ na wynik wyborów. Jako takie zarzuty trudno bowiem zakwalifikować twierdzenia o wykorzystaniu wizerunku wnoszącej protest przez sztaby wyborcze obydwu kandydatów ubiegających się o urząd prezydenta, bez jej zgody.
W związku z powyższym, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, protest pozostawiono bez dalszego biegu.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, wykonywanie uprawnień wynikających z Kodeksu wyborczego, w tym uprawnienia do wniesienia protestu wyborczego, nie ogranicza wnoszącej protest możliwości dochodzenia uprawnień na podstawie przepisów innych ustaw, wobec osób, których działanie lub zaniechanie w toku kampanii wyborczej naruszyło jej dobra osobiste.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI