III SW 50/15

Sąd Najwyższy2015-06-10
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczykodeks wyborczykonstytucjasąd najwyższypaństwowa komisja wyborczaprokurator generalnywymogi formalne

Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych protestu wyborczego.

Protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP został wniesiony przez J.P. z zarzutem, że Kodeks wyborczy narusza Konstytucję. Wnosząca domagała się stwierdzenia nieważności wyborów i skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach Kodeksu wyborczego, uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, ponieważ zarzuty nie dotyczyły przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Kwestie zgodności Kodeksu wyborczego z Konstytucją nie mieszczą się w przedmiocie protestu wyborczego. W związku z tym protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

W sprawie z protestu J. P. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy rozpoznał protest wniesiony z powodu rzekomego naruszenia Konstytucji przez Kodeks wyborczy. Wnosząca protest domagała się stwierdzenia nieważności wyborów oraz skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania zgodności Kodeksu wyborczego z Konstytucją. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego (art. 321 § 3, art. 82 § 1), stwierdził, że protest nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Zgodnie z prawem, protest powinien zawierać zarzuty dotyczące dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Zarzuty wnoszącej protest, dotyczące niezgodności ustawy z Konstytucją, nie mieściły się w tych kategoriach. Sąd podkreślił, że prawo wyborcy do wniesienia protestu nie upoważnia do kwestionowania czegokolwiek związanego z wyborami, lecz wymaga precyzyjnego sformułowania zarzutów i wskazania dowodów. Ponieważ protest wykraczał poza ustawowo określony przedmiot i granice, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące zgodności przepisów Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP nie stanowią zdarzeń, które mogą być przedmiotem protestu wyborczego w myśl art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy musi opierać się na zarzutach dotyczących dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Kwestie konstytucyjności prawa nie mieszczą się w tych kategoriach i wykraczają poza przedmiot protestu wyborczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.w. art. 321 § § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.w. art. 82 § § 1

Kodeks wyborczy

Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.w. art. 322 § § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 Kodeksu, co dotyczy także protestu, który wykracza poza przewidziany tym Kodeksem przedmiot i granice protestu wyborczego.

Pomocnicze

k.k. art. 248-251

Kodeks karny

Przepisy dotyczące przestępstw przeciwko wyborom i referendum.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w Kodeksie wyborczym. Zarzuty dotyczące niezgodności Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP wykraczają poza zakres protestu wyborczego. Brak wskazania konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów.

Godne uwagi sformułowania

Kodeks wyborczy „nie spełnia podstawowych wymogów opisanych w Konstytucji” jest całkowicie niedopuszczalne, aby jakiekolwiek wybory mogły się odbywać na podstawie ustaw, które ewidentnie rażąco naruszają konstytucyjne prawa władzy zwierzchniej w RP i nigdy nie powinny być obowiązujące Prawo wyborcy do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów nie oznacza, że może on kwestionować cokolwiek, co wiązałoby się z wyborami

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Krzysztof Staryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu i wymogów formalnych protestu wyborczego przeciwko wyborom powszechnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury protestu wyborczego; kwestie konstytucyjności należą do Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu demokracji – procesu wyborczego i jego kontroli, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na ścisłej interpretacji przepisów.

Dlaczego Twój protest wyborczy może zostać odrzucony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 50/15
POSTANOWIENIE
Dnia 10 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Korzeniowski
‎
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z protestu J. P.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
‎
przy udziale:
‎
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
2) Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 czerwca 2015 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
J.P. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu, które odbyło się w dniu 24 maja 2015 r., wnosząc o stwierdzenie jego nieważności ze względu na to, że Kodeks wyborczy „nie spełnia podstawowych wymogów opisanych w Konstytucji”, a „jest całkowicie niedopuszczalne, aby jakiekolwiek wybory mogły się odbywać na podstawie ustaw, które ewidentnie rażąco naruszają konstytucyjne prawa władzy zwierzchniej w RP i nigdy nie powinny być obowiązujące”. Wnosząca protest ponadto domagała się, „aby w trybie wyborczym i zgodnie z art. 191 ust. 1 pkt 1, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, by ten sprawdził w całości ustawę – Kodeks wyborczy pod kątem zgodności z Konstytucją”.
Zarówno Państwowa Komisja Wyborcza, jak i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom
, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów
(art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego).
Podnoszonych przez wnoszącą protest okoliczności nie można zakwalifikować w żadnej z dwóch kategorii naruszeń prawa wyborczego, opisanych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego. Prawo wyborcy do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów nie oznacza, że może on kwestionować cokolwiek, co wiązałoby się z wyborami, lecz powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których te zarzuty opiera, przy czym powinny być to zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie ustalonym w art. 82 § 1 tego Kodeksu. Przedmiotem zarzutów przeciwko ważności wyborów może być albo dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, albo naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów. Jeżeli zarzut protestu dotyczy przestępstwa przeciwko wyborom, to konieczne jest określenie przez wnoszącego protest rodzaju czynu, czasu i miejsca jego popełnienia i sprecyzowanie jego znamion tak, aby możliwa była jego kwalifikacja według przepisów Kodeksu karnego o przestępstwach przeciwko wyborom i referendum (art. 248 – 251 k.k.).
Zagadnienia zgodności przepisów Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP nie stanowią zdarzeń mogących być przedmiotem protestu wyborczego w myśl art. 82 § 1 tego Kodeksu. Podnoszone przez wnoszącą protest okoliczności nie mieszczą się zatem w ustawowo wytyczonych granicach, co czyni protest niedopuszczalnym.
Zgodnie z art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego,  Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 Kodeksu, co dotyczy także protestu, który wykracza poza przewidziany tym Kodeksem przedmiot i granice protestu wyborczego.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI