III SW 47/15

Sąd Najwyższy2015-06-16
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczykodeks wyborczykonstytucjasąd najwyższypaństwowa komisja wyborczaprokurator generalnykontrola konstytucyjności

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy kwestionujący ważność wyborów prezydenckich z powodu rzekomej niezgodności Kodeksu wyborczego z Konstytucją, uznając zarzuty za wykraczające poza przedmiot protestu.

K. P. wniosła protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, argumentując, że Kodeks wyborczy nie został przed wydaniem uznany przez Trybunał Konstytucyjny za zgodny z Konstytucją. Wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów i kontrolę konstytucyjności Kodeksu. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu wyborczego, uznał, że zarzuty protestującej wykraczają poza dopuszczalny przedmiot protestu, który powinien dotyczyć przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów mających wpływ na wynik. W związku z tym, postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez K. P. kwestionował ważność wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Głównym zarzutem było to, że ustawa – Kodeks wyborczy, na podstawie której odbyły się wybory, nie spełnia wymogów konstytucyjnych, ponieważ nie została przed jej wydaniem uznana przez Trybunał Konstytucyjny za zgodną z Konstytucją RP. Wnosząca protest domagała się stwierdzenia nieważności wyborów, wniosku do TK o kontrolę konstytucyjności Kodeksu wyborczego, a także zobowiązania sędziów do wypłaty odszkodowania w przypadku stwierdzenia w przyszłości nienależytego rozpatrzenia sprawy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu wyborczego (art. 82 § 1, art. 321 § 3, art. 322 § 1), stwierdził, że zarzuty podniesione w proteście nie mieszczą się w jego przedmiocie. Zgodnie z prawem, protest może dotyczyć przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów wyborczych mających wpływ na wynik. Zarzuty dotyczące oceny zgodności samej ustawy z Konstytucją RP wykraczają poza zakres dopuszczalny w postępowaniu protestacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty wykraczają poza dopuszczalny przedmiot protestu wyborczego określony w Kodeksie wyborczym.

Uzasadnienie

Kodeks wyborczy precyzyjnie określa podstawy protestu, które ograniczają się do przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów wyborczych mających wpływ na wynik. Zarzuty dotyczące oceny konstytucyjności samej ustawy nie są objęte tym zakresem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny (strony wnoszące o pozostawienie protestu bez biegu)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.w. art. 82 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Określa podstawy wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów.

k.w. art. 321 § § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Określa wymagania formalne protestu, w tym konieczność sformułowania zarzutów i przedstawienia dowodów.

k.w. art. 322 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Stanowi o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu w przypadku niespełnienia warunków formalnych.

Pomocnicze

k.w.

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Ogólne odniesienie do przepisów Kodeksu wyborczego.

k.w. art. 21

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Wskazanie numeru Dziennika Ustaw i pozycji publikacji ustawy.

k.w.

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Wskazanie na zmiany (ze zm.).

Konstytucja RP

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawna dla zarzutów wnoszącej protest.

k.k. art. XXXI

Kodeks karny

Wskazanie rozdziału dotyczącego przestępstw przeciwko wyborom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty protestu wykraczają poza zakres dopuszczalny w postępowaniu protestacyjnym zgodnie z Kodeksem wyborczym. Protest powinien dotyczyć konkretnych naruszeń przepisów wyborczych lub przestępstw, a nie ogólnej oceny konstytucyjności ustawy.

Odrzucone argumenty

Ustawa – Kodeks wyborczy nie spełnia podstawowych wymogów konstytucyjnych, ponieważ nie została przed jej wydaniem uznana przez Trybunał Konstytucyjny za zgodną z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany Kodeksem wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym. Protest powinien dotyczyć przede wszystkim okoliczności związanych bezpośrednio z samym wyborem Prezydenta RP.

Skład orzekający

Maciej Pacuda

przewodniczący

Zbigniew Hajn

sprawozdawca

Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu dopuszczalnych zarzutów w protestach wyborczych oraz formalnych wymogów takich protestów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawach protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawa wyborczego i procedury sądowej, ale może być zbyt techniczna dla szerokiej publiczności.

Czy można podważyć wybory prezydenckie, kwestionując sam Kodeks wyborczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 47/15
POSTANOWIENIE
Dnia 16 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maciej Pacuda (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
w sprawie z protestu K. P.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
‎
przy udziale:
‎
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
2) Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 czerwca 2015 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
K. P. wniosła w ustawowym terminie do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając swój protest wskazała, że ustawa
z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112, ze zm.),
na podstawie której odbyły się wybory 24 maja 2015 r. nie spełnia podstawowych wymogów opisanych w Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, tj. nie została uznana przed jej wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny za zgodną z Konstytucją RP
. Autorka protestu wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów, a także o złożenie przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wniosku do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o kontrolę zgodności całości ustawy – Kodeks wyborczy z Konstytucją RP. Wnosząca protest wniosła także o to, by sędziowie którzy go rozpatrują złożyli, na wypadek ewentualnego stwierdzenia w przyszłości, że nienależycie rozpatrzyli jej sprawy lub Kodeks wyborczy narusza jej konstytucyjne prawa, oświadczenia o zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania w wysokości 50.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wydania decyzji w przedstawionych przez nią sprawach.
Prokurator Generalny Przedstawiając oraz Państwowa Komisja Wyborcza, przestawiając swoje stanowiska w przedmiocie protestu wnieśli o pozostawienie go bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 ze zm.). Zgodnie z art. 82 § 1 tej ustawy, przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany Kodeksem wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowany).
Określając wymagania formalne protestu, art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Dowodami w sprawie z protestu wyborczego są takie środki, które świadczą o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów i które zarazem umożliwiają przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom w myśl przepisów Kodeksu karnego albo postępowaniem sprzecznym z przepisami wyborczymi dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 października 2001 r., III SW 85/01, niepubl.).
Wszelkie inne zarzuty, w tym, na przykład dotyczące własnej oceny przepisów wyborczych, stanowią wyjście poza przewidziany Kodeksem wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (postanowienie SN z 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepubl.).
Zgodnie z art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 października 2000 r., III SW 19/00, niepubl.; z 13 października 2000 r., III SW 25/00, niepubl., z 17 października 2000 r., III SN 53/00, niepubl.; z 18 października 2001 r., III SW 43/01, niepubl.).
Zarzuty przedstawione przez wnoszącą protest nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 321 Kodeksu wyborczego. Podkreślenia wymaga, że protest powinien dotyczyć przede wszystkim okoliczności związanych bezpośrednio z samym wyborem Prezydenta RP. Tymczasem podniesione przez wnoszącą protest zarzuty w ogóle nie są zarzutami naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego ani zarzutami popełnienia konkretnego przestępstwa przeciwko wyborom Prezydenta RP.
Z tych względów, na podstawie art. 322 § 1 w związku z art. 321 § 3 oraz art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI