III SW 46/07

Postanowienie z dnia 20 listopada 2007 r. III SW 46/07 Jeżeli na karcie do głosowania znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy okręgowej, to pierwszeństwo uzyskania tego ważnego głosu oddanego na tę listę okrę- gową polega na ustawowym jego zaliczeniu kandydatowi umieszczonemu w pierwszej kolejności, przy uwzględnieniu wyłącznie nazwisk kandydatów, przy których nazwiskach postawiono znak „x”. Wyklucza to przyznanie takiego głosu kandydatowi z numerem pierwszym na danej liście okręgowej, jeżeli obok jego nazwiska w kratce z lewej strony nie postawiono znaku „x”. Przewodniczący SSN Jolanta Strusińska-Żukowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopa- da 2007r. sprawy z protestu wyborczego Mariusza W. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n o w i ł: wyrazić opinię, że protest jest niezasadny. U z a s a d n i e n i e W dniu 31 października 2007 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego 2 listopa- da 2007 r.) Mariusz W. wniósł protest wyborczy przeciwko ustalaniu wyników wybo- rów parlamentarnych do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 21 października 2007 r., domagając się ustalenia czy nie nastąpiło naruszenie art. 162 § 1 pkt 7 w związku z art. 160 § 5 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46 poz. 499, ze zm.). W ocenie wnoszącego protest, zachodzi duże praw- dopodobieństwo, że przy ustalaniu wyników wyborów obwodowe komisje wyborcze 2 kierowały się treścią punktu 33 załącznika do uchwały Państwowej Komisji Wybor- czej z dnia 24 września 2007 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wy- borczych, dotyczących zadań i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu gło- sowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospo- litej Polskiej, zarządzonych na dzień 21 października 2007 r. (M.P. Nr 67, poz. 741), który jest niezgodny z art. 160 ust. 5 Ordynacji wyborczej. Zgodnie z punktem 33 za- łącznika do uchwały PKW głos oddany przez postawienie znaku „x” przy nazwiskach dwóch lub więcej kandydatów z tej samej listy, należało uważać za ważnie oddany na daną listę i zaliczać kandydatowi, którego nazwisko jest umieszczone wyżej na tej liście od innych nazwisk, przy których postawiono znak „x". Tymczasem z art. 160 ust. 5 Ordynacji wyborczej wynika, że głos taki należy zaliczyć kandydatowi, „którego nazwisko na tej liście umieszczone jest w pierwszej kolejności”. Oznacza to, że głos taki należy zaliczyć kandydatowi z nr 1 na konkretnej liście. Taka interpretacja art. 160 ust. 5 Ordynacji wyborczej uzasadnia zabiegi polityczne związane z uzyskaniem pierwszego miejsca na liście, gdyż wiążą się z tym profity „zaliczonych głosów w przypadku dwóch lub więcej skreśleń”. Niezgodne z Ordynacją wyborczą przyzna- wanie głosów może mieć wpływ na wynik wyborów i nawet gdyby w ramach po- szczególnego komitetu wyborczego różne przyznawanie głosów (według punktu 33 załącznika bądź art. 160 ust. 5 Ordynacji wyborczej) nie zmieniało wyników w skali komitetu wyborczego, to personalnie mogło wypaczać wynik wyborów z uwagi na przypisanie niewłaściwej ilości głosów poszczególnym kandydatom. Podejrzenie wadliwego ustalania głosów zachodzi wobec OKW Nr 65 i 306 w Warszawie, a także w związku z informacją zamieszczoną na kartach wyborczych do Sejmu, która naka- zywała stawiać na nich tylko jeden znak „x”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest okazał się niezasadny, bowiem art. 160 ust. 5 Ordynacji, który stanowi, że jeżeli na karcie głosowania znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok na- zwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy okręgowej, to głos taki uważa się za głos ważnie oddany na wskazaną listę okręgową, z przyznaniem pierwszeństwa do uzyskania mandatu kandydatowi na posła, którego nazwisko na tej liście umieszczone jest w pierwszej kolejności, wcale nie oznacza, że taki głos zaw- sze uznaje się za oddany na kandydata umieszczonego na pozycji pierwszej danej 3 listy okręgowej. Ustawodawca nie przesądził automatycznego pierwszeństwa takiego kandydata tylko dlatego, że jego nazwisko zostało umieszczone na pierwszym miej- scu danej listy okręgowej. Przeciwnie, w analizowanej sytuacji pierwszeństwo do uzyskania głosu przyznaje się zawsze kandydatowi na posła, którego nazwisko na danej liście okręgowej umieszczone jest w pierwszej kolejności spośród dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy okręgowej, przy których w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub więcej kandydatów postawiono znak „x”. Oznacza to, że pierwszeństwo uzyskania takiego ważnego głosu oddanego na daną listę okrę- gową polega na ustawowym przyznaniu (zaliczeniu) takiego głosu kandydatowi umieszczonemu w pierwszej kolejności, przy uwzględnieniu wyłącznie nazwisk kan- dydatów, przy których postawiono znak „x”. Takim kandydatem umieszczonym „w pierwszej kolejności” może być kandydat z pierwszego miejsca danej listy okręgowej pod warunkiem, że także w kratce z lewej strony przy nazwisku tego kandydata po- stawiono znak „x”. Oznacza to, że z art. 160 ust. 5 Ordynacji nie wynika możliwość zaliczenia ważnego głosu oddanego na daną listę okręgową kandydatowi umiesz- czonemu na pierwszej pozycji danej listy okręgowej w sytuacji, gdy na karcie głoso- wania znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby innych kandydatów z tej samej listy okręgowej. Do takiego pierwszeństwa nie ma prawa taki kandydat, jeżeli wyborca nie postawił znaku „x” w kratce z lewej strony obok jego nazwiska. Inaczej rzecz ujmując, kandydatowi, przy którego nazwisku w kratce z lewej strony nie postawiono znaku „x”, nie można zaliczyć głosu ważnego oddanego na tę listę okręgową, ale taki głos przydziela się temu z kandydatów z tej listy, którego nazwisko zostało umieszczone w pierwszej kolejności spośród nazwisk kandydatów, przy których w kratkach z lewej strony postawiono znak „x” (art. 160 ust. 5 Ordynacji). Tożsame (identyczne) zasady zaliczania takiego głosu wynikają z pkt 33 wy- tycznych PKW, który przewiduje, że głos ważnie oddany na daną listę okręgową zali- cza się temu z kandydatów, którego nazwisko zostało umieszczone wyżej na tej li- ście od nazwisk innych kandydatów, przy nazwiskach których postawiono w kratkach z lewej strony znak „x” (pkt 33 wytycznych). Wyklucza to przyznanie takiego głosu kandydatowi z numerem 1 tej listy okręgowej, jeżeli przy jego nazwisku nie postawio- no znaku „x”. Uznany za ważny głos oddany na dwóch lub więcej kandydatów z tej samej listy okręgowej nie może być zatem przyznany kandydatowi, obok którego na- zwiska nie postawiono znaku „x”. 4 Wszystko to oznacza to, że jeżeli na karcie głosowania znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy okręgowej, to głos taki uważa się za ważnie oddany na wskazaną listę okręgo- wą, z przyznaniem pierwszeństwa do uzyskania mandatu kandydatowi na posła, któ- rego nazwisko na tej liście umieszczone jest w pierwszej kolejności (art. 160 ust. 5 Ordynacji), co nie oznacza zaliczenia tego głosu kandydatowi z numerem pierwszym na danej liście okręgowej, jeżeli obok jego nazwiska w kratce z lewej strony nie po- stawiono znaku „x”. Nieuzasadnione wątpliwości interpretacyjne wnoszącego protest nie wpłynęły zatem na prawidłowość ustalenia wyników głosowania w obwodach i obliczenie liczby głosów ważnych z kart ważnych oddanych na poszczególnych kan- dydatów (art. 162 pkt 7 Ordynacji). Warto sygnalizować, że mandaty przypadające danej liście okręgowej uzyskują kandydaci w trybie określonym w art. 167 Ordynacji, co w zasadzie zależy od kolejności otrzymanej liczby głosów (ust. 1 tego przepisu) i tylko potwierdza niedopuszczalność zaliczenia takich potencjalnie spornych głosów kandydatowi z danej listy okręgowej, na którego te głosy nie były oddane przez po- stawienie znaków „x” w kratce obok jego nazwiska. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wyraził opinię jak w sentencji po- stanowienia (art. 80 ust. 1 i 2 Ordynacji). ========================================