III SW 4/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Komitetu Wyborczego Wyborców Emerytów i Rencistów na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) z dnia 11 marca 2002 r. o odrzuceniu sprawozdania wyborczego z wyborów do Senatu RP w 2001 r. Główną przyczyną odrzucenia było naruszenie przez Komitet art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, polegające na przyjęciu wpłat od osób fizycznych po dniu wyborów na łączną kwotę 5.105 zł. Komitet podnosił, że nie otrzymał odpowiednich informacji od PKW, nie miał przeszkolenia, a wpłaty dotyczyły zobowiązań zaciągniętych przed wyborami. Argumentował również, że art. 356 § 2 Kodeksu cywilnego pozwala na spełnienie świadczenia przez osobę trzecią. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Podkreślił, że przepis art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, zakazujący pozyskiwania środków po dniu wyborów, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje wyjątków. Sąd uznał, że powołany przez Komitet art. 356 § 2 KC nie usprawiedliwia naruszenia Ordynacji wyborczej. Stwierdził również, że PKW nie miała obowiązku organizowania szkoleń ani wysyłania rozporządzeń wykonawczych do komitetów, a do komitetów należało zapoznanie się z obowiązującymi przepisami. W związku z tym, naruszenie zakazu pozyskiwania środków po dniu wyborów skutkowało obowiązkiem odrzucenia sprawozdania wyborczego przez PKW, niezależnie od przyczyn naruszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących finansowania kampanii, w szczególności zakazu przyjmowania wpłat po dniu wyborów.
Dotyczy specyficznego kontekstu wyborów parlamentarnych i przepisów Ordynacji wyborczej z 2001 r. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów wyborów lub przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przyjęcie przez komitet wyborczy środków finansowych po dniu wyborów stanowi naruszenie Ordynacji wyborczej, które obliguje Państwową Komisję Wyborczą do odrzucenia sprawozdania wyborczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyjęcie środków finansowych po dniu wyborów stanowi naruszenie art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, co obliguje Państwową Komisję Wyborczą do odrzucenia sprawozdania wyborczego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a Ordynacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, zakazujący pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje wyjątków. Brak wiedzy lub inne okoliczności nie usprawiedliwiają naruszenia tego zakazu. W przypadku stwierdzenia takiego naruszenia, PKW jest zobowiązana do odrzucenia sprawozdania.
Czy art. 356 § 2 Kodeksu cywilnego może usprawiedliwiać naruszenie przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących finansowania kampanii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 356 § 2 Kodeksu cywilnego, dotyczący możliwości spełnienia świadczenia przez osobę trzecią, nie może usprawiedliwiać naruszenia art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że istnienie zobowiązań cywilnoprawnych między kandydatem a członkami komitetu lub kontrahentami pozostaje bez wpływu na ocenę naruszenia przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących pozyskiwania środków po dniu wyborów.
Czy Państwowa Komisja Wyborcza ma obowiązek organizowania szkoleń lub instruktażu dla pełnomocników finansowych komitetów wyborczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żaden przepis Ordynacji wyborczej nie nakłada na Państwową Komisję Wyborczą obowiązku organizowania szkoleń lub instruktażu dla pełnomocników finansowych komitetów wyborczych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że do obowiązku komitetu wyborczego należało zapoznanie się z regulacjami prawnymi dotyczącymi finansowania kampanii, a PKW jedynie udostępniała wyjaśnienia i komunikaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Państwowa Komisja Wyborcza | organ_państwowy | organ |
| Komitet Wyborczy Wyborców Emerytów i Rencistów - Emil A. - Kandydat na Senatora | inne | skarżący |
| Jolanta K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik finansowy Komitetu Wyborczego |
| Regina B.- P. | osoba_fizyczna | wpłacająca |
Przepisy (8)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 110 § ust. 4 pkt 1
Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Zabrania się pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący.
Ordynacja wyborcza art. 122 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Państwowa Komisja Wyborcza odrzuca sprawozdanie wyborcze w przypadku stwierdzenia pozyskania środków komitetu wyborczego z naruszeniem art. 110.
Pomocnicze
k.c. art. 356 § § 2
Kodeks cywilny
Możliwość spełnienia świadczenia pieniężnego przez osobę trzecią nie usprawiedliwia naruszenia przepisów Ordynacji wyborczej.
Ordynacja wyborcza art. 113 § ust. 1 i 2
Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy obowiązku założenia rachunku bankowego i gromadzenia wpłat. Uchybienia w tym zakresie nie były podstawą odrzucenia sprawozdania w tej konkretnej sprawie.
Ordynacja wyborcza art. 111 § ust. 2 i 6
Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy finansowania wydatków z rachunku kandydata.
Dz.U. Nr 154, poz. 1802 art. 10 pkt 1 lit. a
Ustawa o zmianie wielu ustaw, w tym ustawy Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Zmiana art. 122 Ordynacji wyborczej obowiązująca od 1 stycznia 2002 r.
Dz.U. Nr 81, poz. 881
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie sprawozdania komitetu wyborczego w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Określa wzór sprawozdania wyborczego.
Ordynacja wyborcza art. 40 § ust. 1
Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Umożliwia PKW wydawanie wytycznych dla komitetów wyborczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 110 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej przez przyjęcie wpłat po dniu wyborów jest bezwzględne i nie podlega usprawiedliwieniu. • Przepis art. 356 § 2 KC nie może usprawiedliwiać naruszenia Ordynacji wyborczej. • PKW nie miała obowiązku organizowania szkoleń ani wysyłania rozporządzeń wykonawczych do komitetów. • Do komitetów należało zapoznanie się z obowiązującymi przepisami.
Odrzucone argumenty
Brak informacji i szkoleń ze strony PKW usprawiedliwia naruszenie przepisów. • Wpłaty dotyczyły zobowiązań zaciągniętych przed wyborami. • Art. 356 § 2 KC pozwala na spełnienie świadczenia przez osobę trzecią.
Godne uwagi sformułowania
Państwowa Komisja Wyborcza jest zobowiązana do odrzucenia sprawozdania wyborczego w razie naruszenia przez komitet wyborczy art. 110 ust. 4 pkt 1 (...) niezależnie od przyczyny tego naruszenia. • Sformułowanie 'zabrania się' wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. • Żadne okoliczności nie uzasadniają wyjątku od regulacji w nim zawartej, ponieważ ustawa takich wyjątków nie przewiduje.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Herbert Szurgacz
członek
Maria Tyszel
członek
Barbara Wagner
członek
Andrzej Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisów Ordynacji wyborczej dotyczących finansowania kampanii, w szczególności zakazu przyjmowania wpłat po dniu wyborów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu wyborów parlamentarnych i przepisów Ordynacji wyborczej z 2001 r. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów wyborów lub przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu demokracji – finansowania kampanii wyborczych i przejrzystości rozliczeń. Pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do naruszeń przepisów, nawet jeśli wynikają z niewiedzy.
“Nawet niewiedza nie chroni przed odrzuceniem sprawozdania wyborczego – Sąd Najwyższy o finansowaniu kampanii.”
Sektor
polityka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.