III SW 34/14

Sąd Najwyższy2014-06-17
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wyboryparlament europejskizdolność do czynności prawnychubezwłasnowolnieniekodeks wyborczyprotestsąd najwyższy

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący braku weryfikacji kandydatów pod kątem zdolności do czynności prawnych, uznając zarzuty za niezasadne i nieobjęte zakresem prawa wyborczego.

M. N. złożył protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, zarzucając brak weryfikacji kandydatów pod kątem ich zdolności do czynności prawnych. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym protestu wyborczego, który dotyczy przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów prawa wyborczego mających wpływ na wynik wyborów. Sąd podkreślił, że kwestia ubezwłasnowolnienia jest uregulowana w Kodeksie wyborczym i rozporządzeniu wykonawczym.

Protest wyborczy M. N. dotyczył braku weryfikacji kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego pod kątem ich zdolności do czynności prawnych, w szczególności weryfikacji i ewidencji osób ubezwłasnowolnionych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że zarzuty te nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym protestu wyborczego, który zgodnie z Kodeksem wyborczym może dotyczyć jedynie dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów prawa wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Sąd wskazał, że podnoszona kwestia ubezwłasnowolnienia jest uregulowana przepisami prawa, w tym art. 10 § 2 pkt 3 Kodeksu wyborczego, który pozbawia prawa wybierania osoby ubezwłasnowolnione prawomocnym orzeczeniem sądu, oraz rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości dotyczącym zawiadamiania gmin o takich osobach. Sąd odwołał się również do analogicznego protestu z poprzednich wyborów, podtrzymując argumentację. W konsekwencji, na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym protestu wyborczego.

Uzasadnienie

Zakres przedmiotowy protestu wyborczego ograniczony jest do dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów prawa wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów. Zarzuty dotyczące braku weryfikacji zdolności do czynności prawnych kandydatów nie spełniają tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić protest bez dalszego biegu

Strona wygrywająca

Państwowa Komisja Wyborcza

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznawnoszący protest
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 10 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Nie ma prawa wybierania osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

k.w. art. 243 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Podstawa do orzeczenia o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu.

Pomocnicze

k.w. art. 241 § § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.w. art. 82 § § 1

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.w. art. 336

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

Do protestów wyborczych i postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 241 do 246 tej ustawy.

Dz. U. z 2011 r. Nr 184, poz. 1091 art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2011 r. w sprawie zawiadamiania gmin o osobach pozbawionych prawa wybierania

Sądy pierwszej instancji przekazują urzędom właściwych gmin zawiadomienia o osobach, które prawomocnym orzeczeniem sądu zostały ubezwłasnowolnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty protestu nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym protestu wyborczego. Kwestia ubezwłasnowolnienia jest uregulowana przepisami prawa wyborczego i wykonawczego. Analogiczna argumentacja została podtrzymana w poprzedniej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

brak weryfikacji kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego pod kątem ich zdolności do czynności prawnych zarzuty nie dotyczą ani dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom [...] ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego [...] mającego wpływ na wynik wyborów nie ma prawa wybierania osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Beata Gudowska

członek

Zbigniew Hajn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu przedmiotowego protestu wyborczego oraz stosowania przepisów dotyczących zdolności do czynności prawnych kandydatów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (protest wyborczy) i konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wyborczej i formalnych wymogów protestu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy protest wyborczy nie jest protestem? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dopuszczalności zarzutów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 34/14
POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)
‎
SSN Beata Gudowska
‎
SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)
w sprawie z protestu wyborczego M. N.
‎
przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego,
‎
przy udziale:
‎
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
2) Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2014 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 3 czerwca 2014 r. M. N. złożył protest wyborczy. Wnoszący protest zarzucił brak weryfikacji kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego pod kątem ich zdolności do czynności prawnych.
Państwowa Komisja Wyborcza pismem z 6 czerwca 2014 r. wyraziła opinię, że protest nie spełnia
wymagań
określonych w art. 241 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) i w związku z tym podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Prokurator Generalny pismem z 11 czerwca 2014 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) do protestów wyborczych i postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 241 do 246 tej ustawy. Art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów zgodnie z art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
W niniejszej sprawie podniesione przez wnoszącego protest zarzuty nie mieszczą się we wskazanym zakresie przedmiotowym protestu wyborczego.
Zarzuty protestu nie dotyczą ani dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Są to ogólne zarzuty dotyczące braku weryfikacji kandydatów
na posłów do Parlamentu Europejskiego
pod kątem ich zdolności do czynności prawnych, zwłaszcza weryfikacji i ewidencji osób ubezwłasnowolnionych. Skarżący nie zarzuca naruszenia przepisów prawa wyborczego lub dopuszczenia się przestępstwa w konkretnych wypadkach.
Ponadto podnoszona przez wnoszącego protest kwestia jest w pełni uregulowana. Zgodnie z art. 10 § 2 pkt 3 Kodeksu wyborczego, nie ma prawa wybierania osoba ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu. Z kolei § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2011 r. w sprawie zawiadamiania gmin o osobach pozbawionych prawa wybierania (Dz. U. z 2011 r. Nr 184, poz. 1091), stanowi że  sądy pierwszej instancji, które wydały orzeczenie, przekazują urzędom właściwych gmin zawiadomienia o osobach, które prawomocnym orzeczeniem sądu zostały (…) ubezwłasnowolnione”. Należy dodać, że analogiczny protest tego samego skarżącego,
przeciwko ważności
wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, rozpoznawał już Sąd Najwyższy postanowieniem z 27 października 2011 r. (III SW 88/11). Argumentację tam zawartą Sąd Najwyższy w obecnym składzie w pełni podtrzymuje.
Z tych względów na podstawie na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI