III SW 33/15

Sąd Najwyższy2015-06-10
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory prezydenckieprotest wyborczykodeks wyborczykampania wyborczamanipulacjaSąd NajwyższyPaństwowa Komisja Wyborcza

Sąd Najwyższy pozostawił bez dalszego biegu protest wyborczy kwestionujący treść materiałów kampanii wyborczej, uznając, że takie zarzuty nie mieszczą się w ustawowych granicach protestu wyborczego.

Protest wyborczy został wniesiony przez B.C. przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając kandydatowi D.S. manipulację wyborców poprzez prezentację wzoru karty do głosowania z instrukcją głosowania przy jego nazwisku. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu wyborczego, uznał, że zarzuty dotyczące treści materiałów kampanii wyborczej nie mieszczą się w ustawowych granicach protestu wyborczego, który może dotyczyć jedynie przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów dotyczących głosowania i ustalania wyników. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.

Protest wyborczy wniesiony przez B.C. kwestionował ważność wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując na rzekomą manipulację wyborców przez kandydata D.S. w jego ulotce wyborczej. Ulotka zawierała wzór karty do głosowania z zaznaczeniem, że głos ważny wymaga postawienia znaku 'x' przy nazwisku kandydata. Sąd Najwyższy, rozpatrując protest, odwołał się do przepisów Kodeksu wyborczego, w szczególności art. 82 § 1, który określa dopuszczalny zakres zarzutów w proteście. Sąd wskazał, że protest może dotyczyć jedynie przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów. Zarzuty dotyczące treści materiałów kampanii wyborczej, takie jak ulotki, nie mieszczą się w tych kategoriach. Sąd podkreślił, że kwestie te mogą być rozpatrywane w trybie przewidzianym dla kampanii wyborczej (art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego) lub na podstawie innych przepisów dotyczących dóbr osobistych i majątkowych. Ponieważ protest nie spełniał wymogów formalnych i merytorycznych określonych w Kodeksie wyborczym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, postanowił pozostawić go bez dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące treści materiałów kampanii wyborczej nie mieszczą się w ustawowych granicach protestu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że protest wyborczy może dotyczyć jedynie przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów. Treść materiałów kampanii wyborczej może być kwestionowana w trybie przewidzianym dla kampanii wyborczej lub na podstawie innych przepisów dotyczących dóbr osobistych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
B. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejinstytucjauczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik
D. S.osoba_fizycznakandydat na Prezydenta RP

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 321 § § 3

Kodeks wyborczy

Wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

k.w. art. 82 § § 1

Kodeks wyborczy

Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

k.w. art. 322 § § 1

Kodeks wyborczy

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 Kodeksu, co dotyczy także protestu, który wykracza poza przewidziany tym Kodeksem przedmiot i granice protestu wyborczego.

Pomocnicze

k.w. art. 248

Kodeks wyborczy

k.w. art. 251

Kodeks wyborczy

k.w. art. 111 § § 1

Kodeks wyborczy

Jeżeli rozpowszechniane materiały wyborcze zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia.

k.w. art. 113

Kodeks wyborczy

Wykonanie uprawnień wynikających z Kodeksu nie ogranicza możliwości dochodzenia przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane uprawnień na podstawie przepisów innych ustaw, wobec osób, których działanie lub zaniechania w toku kampanii wyborczej naruszyło cudze dobra osobiste lub majątkowe.

k.k. art. 248

Kodeks karny

k.k. art. 251

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące treści materiałów kampanii wyborczej nie mieszczą się w ustawowych granicach protestu wyborczego. Protest wyborczy musi dotyczyć przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów. Treść materiałów wyborczych może być kwestionowana w trybie przewidzianym dla kampanii wyborczej lub na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych.

Odrzucone argumenty

Ulotka wyborcza kandydata zawierała manipulację wyborców poprzez błędne wskazanie sposobu głosowania.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom [...] lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zarzuty dotyczące prowadzenia kampanii wyborczej nie mogą być przedmiotem protestu, bo nie można ich zakwalifikować ani w kategoriach przestępstwa przeciwko wyborom, ani też jako naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów.

Skład orzekający

Jolanta Strusińska-Żukowska

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Krzysztof Staryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie zakresu dopuszczalnych zarzutów w proteście wyborczym przeciwko wyborowi Prezydenta RP, rozróżnienie między zarzutami dotyczącymi przebiegu wyborów a zarzutami dotyczącymi kampanii wyborczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta RP. Interpretacja przepisów Kodeksu wyborczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie wyborczym, a konkretnie granic protestu wyborczego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące kampanii wyborczej.

Czy ulotka wyborcza może unieważnić wybory? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice protestu wyborczego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 33/15
POSTANOWIENIE
Dnia 10 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Korzeniowski
‎
SSN Krzysztof Staryk
w sprawie z protestu B. C.
‎
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
‎
przy udziale:
‎
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
2) Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 czerwca 2015 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
B.C. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu, które odbyło się w dniu 24 maja 2015 r., wnosząc o stwierdzenie jego nieważności ze względu na to, że „kandydat na Prezydenta RP Pan D. S.  dopuścił się w swej ulotce wyborczej jawnej manipulacji wyborców”, prezentując w niej wzór karty do głosowania, w którym wskazano, że aby głos mógł być uznany za ważny, należy znak „x” postawić przy jego nazwisku.
Zarówno Państwowa Komisja Wyborcza, jak i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom
, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów
(art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego).
Podnoszonych przez wnoszącą protest okoliczności nie można zakwalifikować w żadnej z dwóch kategorii naruszeń prawa wyborczego, opisanych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego. Prawo wyborcy do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów nie oznacza, że może on kwestionować cokolwiek, co wiązałoby się z wyborami, lecz powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których te zarzuty opiera, przy czym powinny być to zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie ustalonym w art. 82 § 1 tego Kodeksu. Przedmiotem zarzutów przeciwko ważności wyborów może być albo dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, albo naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów. Jeżeli zarzut protestu dotyczy przestępstwa przeciwko wyborom, to konieczne jest określenie przez wnoszącego protest rodzaju czynu, czasu i miejsca jego popełnienia i sprecyzowanie jego znamion tak, aby możliwa była jego kwalifikacja według przepisów Kodeksu karnego o przestępstwach przeciwko wyborom i referendum (art. 248 – 251 k.k.).
Z uzasadnienia protestu wynika tymczasem, że wnosząca protest kontestuje treść materiału wyborczego pochodzącego od komitetu wyborczego kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A.D. Zarzuty dotyczące prowadzenia kampanii wyborczej nie mogą być przedmiotem protestu, bo nie można ich zakwalifikować ani w kategoriach przestępstwa przeciwko wyborom, ani też jako
naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów
.
Treść materiałów wyborczych może być kwestionowana w trybie przewidzianym przepisami Działu pierwszego Rozdziału 12 Kodeksu wyborczego odnoszącego się do kampanii wyborczej, w tym na podstawie
art. 111
§ 1 Kodeksu, zgodnie z którym jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia oraz na podstawie
art. 113 Kodeksu, który stanowi, że
wykonanie uprawnień wynikających z Kodeksu nie ogranicza możliwości dochodzenia przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane uprawnień na podstawie przepisów innych ustaw, wobec osób, których działanie lub zaniechania w toku kampanii wyborczej naruszyło cudze dobra osobiste lub majątkowe.
Podnoszone przez wnoszącą protest okoliczności nie mieszczą się zatem w ustawowo wytyczonych granicach, co czyni protest niedopuszczalnym.
Zgodnie z art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego,  Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 Kodeksu, co dotyczy także protestu, który wykracza poza przewidziany tym Kodeksem przedmiot i granice protestu wyborczego.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI