III SW 327/10

Postanowienie z dnia 21 lipca 2010 r. III SW 327/10 Dokumenty z wyborów mogą być udostępniane wyłącznie Sądowi Naj- wyższemu w związku z postępowaniami w sprawach protestów wyborczych oraz na żądanie sądów, prokuratury lub Policji, prowadzących postępowanie karne (§ 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 października 2000 r. w sprawie sposobu przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. Nr 83, poz. 944 ze zm.). Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Halina Kiryło (sprawoz- dawca), Jolanta Strusińska-Żukowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy z protestu wyborczego Marka C. przeciwko ważności wyborów prezydenc- kich, przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prze- wodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 23 w Warszawie, 3) Prokuratora Generalnego, p o s t a n o w i ł: wyrazić opinię, że zarzuty protestu są bezzasadne. U z a s a d n i e n i e Marek C. wniósł protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, zarzu- cając naruszenie przepisów art. 16 ust. 1, 2, 3 i 4 oraz art. 66b ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) i przepisów wydanego na tej podstawie rozporzą- dzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 października 2000 r. oraz domagając się stwierdzenia nieważności wyboru. Zdaniem wnoszącego protest, przy powoływaniu obwodowych komisji wyborczych w Warszawie - Bemowo nie zacho- 2 wano procedur określonych w art. 16 ustawy, gdyż Urząd Dzielnicy poinformował w ostatnim dniu składania list, że pełnomocnicy wszystkich 10 kandydatów na urząd Prezydenta RP zgłosili kompletne listy kandydatów do obwodowych komisji wybor- czych, co nie było prawdą. Wszystkie komisje zostały więc opanowane przez zwo- lenników jednej partii rządzącej tą dzielnicą. Zapoznanie się z dokumentacją pozwoli na potwierdzenie opisanych zjawisk, mimo że zarządzający dzielnicą zmusili urzęd- ników do przeszukania dokumentów wyborczych, czym naruszyli art. 66b ustawy oraz przepisy wspomnianego rozporządzenia wykonawczego, regulujące sposób przechowywania tych dokumentów i ich udostępniania właściwym organom. Na po- twierdzenie powyższych nieprawidłowości wnoszący protest dołączył wycinek pra- sowy zamieszczony w Gazecie Stołecznej stanowiącej dodatek do Gazety Wybor- czej. Państwowa Komisja Wyborcza oraz Okręgowa Komisja Wyborcza Nr 23 w Warszawie przedstawiając swoje stanowisko w sprawie wyraziły opinię, iż protest - z uwagi na brak wskazania dowodów na poparcie podniesionych w nim zarzutów - nie spełnia ustawowych wymagań. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospo- litej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. Przepis art. 73 ust. 3 ustawy a dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje za- rzuty. W świetle art. 72 ust. 1 ustawy przedmiotem zarzutów może być naruszenie przepisów tego aktu lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów. W rozpoznawanym przypadku wnoszący protest podniósł dwa zarzuty, a mia- nowicie zarzut naruszenia art. 16 oraz art. 66b ustawy o wyborze Prezydenta Rze- czypospolitej Polskiej i przepisów rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Na- rodowego z dnia 6 października 2000 r. w sprawie sposobu przekazywania, prze- chowywania i udostępniania dokumentów z wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 83, poz. 944 ze zm.). 3 Warto zatem przytoczyć treść art. 16 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy, zgodnie z którym obwodową komisję wyborczą, w składzie od 5 do 9 osób, powołuje najpóźniej w 14 dniu przed wyborami wójt (burmistrz, prezydent miasta). Kandydatów do komisji zgłaszają spośród wyborców danej gminy pełnomocnicy komitetów wyborczych, które zarejestrowały swoich kandydatów lub upoważnione przez nich osoby. Z urzędu w skład komisji wchodzi, jako jej członek, osoba wskazana przez wójta (bur- mistrza, prezydenta miasta) spośród pracowników samorządowych gminnych jedno- stek organizacyjnych. Do składu obwodowej komisji wyborczej zgłasza się po jednym kandydacie komitetu wyborczego najpóźniej w 23 dniu przed dniem wyborów. W wy- padku większej liczby zgłoszonych kandydatów, niż wynosi skład komisji, skład ten ustala się w drodze publicznego losowania przeprowadzonego przez wójta (burmi- strza, prezydenta miasta). Jeżeli natomiast liczba kandydatów zgłoszonych w opisa- nym trybie jest mniejsza od ustawowego minimalnego składu komisji, uzupełnienia składu komisji dokonuje organ powołujący komisję spośród kandydatów dodatkowo zgłoszonych przez pełnomocników komitetów wyborczych w ciągu 3 dni po upływie wskazanego wyżej terminu zgłoszeń. Jeśli mimo przedłużenia terminu liczba zgło- szonych kandydatów jest mniejsza od ustawowego składu komisji, wójt (burmistrz, prezydent miasta) uzupełnia skład spośród wyborców. Zdaniem wnoszącego protest, naruszenie cytowanych przepisów w dzielnicy Warszawa - Bemowo polegało na tym, że organ powołujący obwodowe komisje wy- borcze poinformował w ostatnim dniu dokonywania zgłoszeń - niezgodnie z prawdą - o zgłoszeniu przez pełnomocników wszystkich komitetów wyborczych list kandyda- tów do składu komisji, co sprawiło, że komisje opanowali zwolennicy jednej partii. Skarżący zdaje się sugerować, iż nieprawidłowości przy powoływaniu komisji wystą- piły w fazie uzupełniania ich składu wobec niezgłoszenia przez pełnomocników ko- mitetów wyborczych minimalnej liczby kandydatów. Tezie tej przeczy przedłożona przez Okręgową Komisję Wyborczą Nr 23 w Warszawie informacja zastępcy Urzęd- nika Wyborczego w Urzędzie m. st. Warszawy Łukasza P., z której wynika, że w Dzielnicy Bemowo do obwodowych komisji wyborczych powołano 419 osób. Zgło- szeń dokonały komitety wyborcze. Poza członkami komisji powołanymi spośród osób zgłoszonych przez komitety wyborcze, po 1 osobie do każdej komisji wskazał prezy- dent miasta. Nie było przy tym przypadków przeprowadzania losowania z powodu zgłoszenia nadmiernej liczby kandydatów ani powoływania do składu komisji wybor- ców celem uzupełnienia ich składu do minimalnego poziomu. Wnoszący protest nie 4 przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby podważyć poczynione na podstawie tejże informacji ustalenia, chociaż to na nim spoczywał ciężar dowodu w tym zakre- sie, stosownie do art. 227 k.p.c. w związku z art. 75 ust. 1 ustawy o wyborze Prezy- denta RP. Odnośnie do drugiego zarzutu, wypada podzielić twierdzenie wnoszącego protest, że zgodnie z przepisami wydanego na podstawie art. 66b ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 października 2000 r. w sprawie przekazywania, przechowywa- nia i udostępniania dokumentów z wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 83, poz. 944 ze zm.) dokumenty z wyborów (a więc również wykorzystane i niewykorzystane karty do głosowania), znajdujące się w posiadaniu obwodowych komisji wyborczych, przekazywane są przez nie jako depozyt, odpowiednio do miej- sca działania, wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i udostępniane są wyłącz- nie Sądowi Najwyższemu w związku z postępowaniami w sprawie protestów wybor- czych oraz na żądanie sądów, prokuratury lub Policji prowadzących postępowanie karne. Naruszenie tychże przepisów miałoby polegać na - opisanej w artykule Domi- niki Olszewskiej pod tytułem ”Jak aniołki Jarosławowi pomogli”, zamieszczonym w dodatku do Gazety Wyborczej z dnia 8 lipca 2010 r. - sytuacji, gdy urzędnicy urzędu dzielnicy samowolnie rozpakowali worki z kartami do głosowania. W przedłożonym przez Okręgową Komisję Wyborczą Nr 23 w Warszawie pisemnym wyjaśnieniu Za- stępcy Burmistrza Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawa stwierdzono jednak, że informacja ta jest nieprawdziwa, gdyż przekazane przez Obwodową Ko- misję Wyborczą Nr 759 materiały są oryginalnie zapakowane oraz szczegółowo opi- sane przez członków komisji i nigdy nie były one rozpakowywane. ”Lokalne śledz- two”, o jakim pisze autorka artykułu, polegało zaś na kontakcie z Państwową Komisją Wyborczą oraz z przewodniczącym Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 759 w celu upewnienia się, czy podane na stronie internetowej PKW wyniki z tego obwodu są prawidłowe. Również i w tym zakresie wnoszący protest nie przedstawił - poza wspomnianą notatką prasową - żadnych dowodów na poparcie swoich zarzutów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 75 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wyraził opinię o bezzasadności za- rzutów protestu. ========================================