III SW 271/95

Sąd Najwyższy1995-11-24
SAOSinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
prawo wyborczewybory prezydenckieSąd Najwyższyprotest wyborczyczas antenowywolne mediademokracja

Sąd Najwyższy oddalił protest Forum Walki z Bezprawiem przeciwko wyborowi Prezydenta RP, uznając, że nawet hipotetyczne naruszenia przepisów ordynacji wyborczej nie mogły wpłynąć na wynik wyborów z uwagi na znikome poparcie dla kandydata Leszka Bubla.

Forum Walki z Bezprawiem wniosło protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając Telewizji Polskiej S.A. naruszenie zasady równego dostępu kandydatów do mediów publicznych i wykorzystanie zależności służbowej. Protest dotyczył rzekomego pozbawienia kandydata Leszka Bubla czasu antenowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał, że nawet jeśli zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ordynacji wyborczej byłyby zasadne, to nie mogły one wpłynąć na wynik wyborów. Znikoma liczba głosów oddana na kandydata Leszka Bubla w pierwszej turze wyborów (0,4%) świadczyła o tym, że nie mógł on realnie wpłynąć na wynik wyborów.

Sąd Najwyższy rozpoznał protest Forum Walki z Bezprawiem przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który dotyczył zarzutu naruszenia przepisów ordynacji wyborczej oraz popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom. Protestujący zarzucili Telewizji Polskiej S.A., przy akceptacji władz państwa, naruszenie zasady równego dostępu kandydatów do państwowego radia i telewizji, co miało skutkować pozbawieniem kandydata Leszka Bubla czasu antenowego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że kluczowe znaczenie ma spełnienie dwóch przesłanek określonych w art. 72 ustawy o wyborze Prezydenta RP: naruszenie przepisów ordynacji lub popełnienie przestępstwa, a także to, czy naruszenie lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Sąd uznał, że nawet jeśli pierwsza przesłanka zostałaby spełniona, to druga z pewnością nie została zrealizowana. Niska liczba głosów oddana na kandydata Leszka Bubla (0,4% głosów ważnych) jednoznacznie wskazywała, że hipotetyczne naruszenia przepisów nie mogły wpłynąć na ostateczny wynik wyborów. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił oddalić protest.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów ordynacji wyborczej lub popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom stanowi podstawę do uwzględnienia protestu tylko wtedy, gdy mogło ono wywrzeć wpływ na wynik wyborów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 72 ustawy o wyborze Prezydenta RP, który wymaga, aby naruszenie przepisów lub popełnienie przestępstwa miało potencjalny wpływ na wynik wyborów. Z uwagi na znikome poparcie kandydata, którego dotyczył protest, sąd uznał, że nawet hipotetyczne naruszenia nie mogły wpłynąć na wynik.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie protestu

Strona wygrywająca

nie dotyczy (rozstrzygnięcie protestu)

Strony

NazwaTypRola
Forum Walki z Bezprawieminstytucjawnioskodawca protestu
Leszek Bubelosoba_fizycznakandydat na Prezydenta
Telewizja Polska S.A.spółkapodmiot w sporze

Przepisy (3)

Główne

u.o.w.P.RP art. 72

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Protest przeciwko wyborowi Prezydenta może być wniesiony z powodu naruszenia przepisów tej ustawy lub dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów.

Pomocnicze

u.o.w.P.RP art. 83 § pkt 1 i 2

Ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

k.k. art. 189 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów ordynacji wyborczej lub popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom musi mieć wpływ na wynik wyborów, aby protest był uzasadniony. Znikome poparcie kandydata w pierwszej turze wyborów wyklucza możliwość wpływu jakichkolwiek naruszeń na wynik wyborów.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasady równego dostępu do mediów publicznych przez Telewizję Polską S.A.

Godne uwagi sformułowania

bez względu na spełnienie lub niespełnienie pierwszej przesłanki - naruszenia przepisów ordynacji lub dopuszczenia się przestępstwa, z całą pewnością nie została spełniona druga przesłanka. Znikoma liczba głosów oddana na kandydata Leszka Bubla (...) świadczy o tym, że ewentualne naruszenia przepisów nie mogły wywrzeć wpływu na wynik wyborów.

Skład orzekający

Teresa Flemming - Kulesza

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Jaśkowski

członek

Jerzy Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że naruszenia przepisów wyborczych nie mają znaczenia dla wyniku wyborów, jeśli są nieistotne z punktu widzenia ostatecznego rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyborów prezydenckich i konkretnych przepisów ordynacji z 1990 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu demokracji - uczciwości wyborów i dostępu do mediów, choć rozstrzygnięcie jest rutynowe z perspektywy prawnej.

Czy naruszenie zasad wyborczych jest ważne, jeśli kandydat i tak przegrywa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 24 listopada 1995 r. III SW 271/95 Przewodniczący SSN: Teresa Flemming - Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 1995 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy z protestu Forum Walki z Bezprawiem przeciwko wyborowi Prezy- denta Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć protest U z a s a d n i e n i e Forum Walki z Bezprawiem jako podmiot zgłaszający kandydata na Prezydenta Leszka Bubla wniosło protest przeciwko wyborowi Prezydenta. W proteście podnie- siono zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom z art. 189 § 1 k.k. tj. wykorzystania zależności służbowej dla ograniczenia swobodnego wykonywania praw wyborczych. Zarzut ten dotyczył złamania przez Telewizję Polską S.A.. " przy akceptacji władz państwa" zasady równego dostępu kandydatów do państwowego radia i telewizji, wynikającą z art. 83 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm. ). W wyniku tego - jak twierdzi się w proteście - kandydat na Prezydenta Leszek Bubel został pozbawiony łącznie 8 minut i 40 sekund emisji do godziny 16:46 dnia 2 listopada 1995 r. i ponad 5 minut tego samego dnia o godzinie 21:40. Jak wynika z kopii dokumentów dołączonych do protestu, powstał spór między kandydatem na Prezydenta i zarządem Telewizji Polskiej S.A. co do tego, czy do emisji programów wyborczych w dniu 2 listopada 1995 r. nie doszło z przyczyn leżących po stronie kandydata czy też Telewizji. Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że szczegółowe wyjaśnienie tej oko- liczności nie ma istotnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak wynika bowiem z treści art. 72 wymienionej wyżej ustawy, przeciwko wyborowi Prezydenta może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów tejże ustawy, albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. W przepisie tym wymieniono dwie przesłanki, które winien spełniać uzasadniony protest. W rozpozna- wanej sprawie, bez względu na spełnienie lub niespełnienie pierwszej przesłanki - na- ruszenia przepisów ordynacji lub dopuszczenia się przestępstwa, z całą pewnością nie została spełniona druga przesłanka. Znikoma liczba głosów oddana na kandydata Leszka Bubla w pierwszej turze wyborów ( 6825 głosów, tj. 0,4% głosów ważnych - najniższa liczba głosów ważnych spośród wszystkich kandydatów - obwieszczenie Państwowej Komisji wyborczej z dnia 7 listopada 1995 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów na Prezydenta zarządzonych na dzień 5 listopada 1995 r. - Dz. U. Nr 126, poz. 604 ) świadczy o tym, że ewentualne naruszenia przepisów nie mogły wywrzeć wpływu na wynik wyborów. Trudno bowiem zasadnie przypuszczać, by w razie wyemitowania wszystkich jego programów wyborczych kandydat ten przeszedł do drugiej tury i uzyskał w drugiej turze większą od kontrkandydata liczbę głosów. Z tych względów orzeczono, jak w postanowieniu. ========================================