III SW 26/02

Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2002 r. III SW 26/02 Nazwa użyta dla oznaczenia listy kandydatów zgłaszanych przez komitet wyborczy wyborców musi dostatecznie różnić się nie tylko od oznaczenia in- nych list, ale także od nazwy partii politycznej lub organizacji wpisanych od- powiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy sąd (art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad po- wiatów i sejmików wojewódzkich, Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.). Przewodniczący SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska, Kazimierz Jaśkowski, Jerzy Kwaśniewski, Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 wrześ- nia 2002 r. sprawy ze skargi Komitetu Wyborczego Wyborców Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 wrze- śnia 2002 r. w przedmiocie odmowy zarejestrowania Komitetu Wyborczego u z n a ł skargę za zasadną i uchylił uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 września 2002 r. [...]. U z a s a d n i e n i e W dniu 3 września 2002 r. do Państwowej Komisji Wyborczej wpłynęło zawia- domienie o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców pod nazwą „Konfederacja - Ruch Obrony Bezrobotnych” i skrótem nazwy „KKW Konfederacja - ROB”. Uchwałą z dnia 5 września 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza wezwała pełnomocnika wyborczego do usunięcia wady zawiadomienia o utworzeniu komitetu, polegającej na zgłoszeniu nazwy i skrótu nazwy, które w niedostateczny sposób róż- nią się od nazwy partii politycznej i nazwy stowarzyszenia wpisanych odpowiednio do ewidencji i rejestru prowadzonych przez właściwy sąd. W uzasadnieniu tej uchwały 2 wskazano, że nazwa komitetu nie różni się w sposób dostateczny od nazwy partii politycznej „Konfederacja” oraz od nazwy stowarzyszenia „Obywatelski Ruch Bezro- botnych - Stowarzyszenie Ogólnopolskie”. W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 6 września 2002 r. pełnomocnik wybor- czy wniósł o oznaczenie komitetu wyborczego nazwą „Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP” oraz o wykreślenie skrótu nazwy komitetu. Uchwałą z dnia 9 września 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców „Konfedera- cja - Ruch Obrony Bezrobotnych” w związku z nieusunięciem wady zawiadomienia. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że nazwa i skrót nazwy użyte dla określe- nia komitetu wyborczego muszą być różne od nazwy partii politycznej lub organizacji wpisanych do odpowiedniej ewidencji lub rejestru. W przypadku Komitetu Wyborcze- go Wyborców Konfederacja - Ruch Obrony Bezrobotnych jego nazwa składająca się dwóch członów nie różniła się w sposób dostateczny od nazwy partii politycznej „Konfederacja” i nazwy stowarzyszenia „Obywatelski Ruch Bezrobotnych - Stowarzy- szenie Ogólnopolskie”. Również skrót nazwy komitetu wyborczego wskazywał na wykorzystanie nazwy partii politycznej. Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła, że nazwa komitetu wyborczego wskazana w wykonaniu wezwania do usunięcia wady zawiadomienia de facto nie różni się od nazwy wskazanej w zawiadomieniu. Pełnomocnik wyborczy w skardze na uchwałę o odmowie przyjęcia zawiado- mienia zarzucił, że nazwa komitetu wyborczego wskazana w wykonaniu wezwania do usunięcia wady zawiadomienia różni się w odpowiedni sposób od nazwy partii politycznej i stowarzyszenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) ko- mitety wyborcze mogą być tworzone przez wyborców. W zawiadomieniu Państwowej Komisji Wyborczej o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców należy podać na- zwę komitetu wyborczego oraz skrót jego nazwy i adres jego siedziby (art. 64f ust. 6 pkt 1 Ordynacji). Nazwa komitetu wyborczego wyborców oprócz wyrazów „komitet wyborczy wyborców” powinna zawierać określenie odróżniające od innych komitetów (art. 64g ust. 4 Ordynacji). Zgodnie z art. 102 Ordynacji wskazanie skrótu nazwy ko- 3 mitetu jest fakultatywne i skarżący komitet zrezygnował z jego wskazania. Według art. 103 ust. 1 zdanie drugie Ordynacji nazwa lub skrót nazwy użyte dla oznaczenia list kandydatów zgłaszanych przez komitet wyborczy wyborców muszą być różne od nazwy lub skrótu nazwy partii politycznej lub organizacji wpisanych odpowiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy sąd. Można zauważyć, że ten przepis nie zawiera warunku, że nazwy te muszą się odróżniać w sposób „dostatecz- ny”. Warunek taki wynika z art. 103 ust. 1 zdanie pierwsze Ordynacji, który stanowi, że oznaczenie listy nazwą, powinno różnić się dostatecznie od oznaczenia innych list. Trzeba się jednak zgodzić, że warunek „dostatecznej” różnicy dotyczy nie tylko odróżnienia nazwy komitetu wyborczego od nazw innych list, ale także względem nazw partii politycznej lub organizacji wpisanych odpowiednio do ewidencji lub reje- stru. Warunek „dostatecznej różnicy” w nazwach jest zwrotem niedookreślonym i niemożliwe jest jego generalne zdefiniowanie. Spełnienie tego warunku należy oce- niać w konkretnych przypadkach przez porównanie poszczególnych nazw. Wskazana w usunięciu wady zawiadomienia nazwa komitetu wyborczego „Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP” różni się istotnie od nazwy partii politycznej „Konfedera- cja” przez dodanie aż czterech wyrazów „Ruch Obrony Bezrobotnych RP”. Wskaza- na nazwa komitetu wyborczego w wyraźny sposób różni się też od nazwy stowarzy- szenia „Obywatelski Ruch Bezrobotnych - Stowarzyszenie Ogólnopolskie”. W nazwie komitetu wyborczego nie występują bowiem słowa „Obywatelski” i „Stowarzyszenie Ogólnopolskie”, a występują słowa „Obrony” oraz „RP”, których nie ma w nazwie stowarzyszenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego problem podobieństwa nazw wystąpił w odniesieniu do rejestracji związków zawodowych. W postanowieniu z dnia 17 kwiet- nia 1996 r., I PRZN 1/96 (OSNAPiUS 1997 r. nr 13, poz. 244) Sąd Najwyższy stwier- dził, że dopuszczalne jest zarejestrowanie związku zawodowego, którego nazwa jest zbliżona do nazwy innego związku zawodowego, jeżeli tylko nazwa ta pozwala na identyfikację tego związku. W sprawie tej chodziło o rejestrację NSZZ „Solidarność 80” Regionu C. z siedzibą w C. i występował problem, czy nazwa ta różni się od za- rejestrowanego NSZZ „Solidarność 80” z siedzibą w S. W uzasadnieniu tego posta- nowienia Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli nazwa przyjęta przez nowy związek za- wodowy pozwala na jego identyfikację w obrocie prawnym i odróżnia go od innych związków zawodowych, nawet przy daleko idącej jej zbieżności z nazwą (nazwami) innej struktury (struktur) związkowej, to nie może być ona kwestionowana i stanowić 4 podstawy odmowy rejestracji danego związku zawodowego. Podobnie Sąd Najwyż- szy rozstrzygnął w postanowieniu z dnia 5 czerwca 1996 r., I PR 1/96 (OSNAPiUS 1997 r. nr 13, poz. 243; OSP 1997 r. z. 12, poz. 216 z glosą J. Steliny), stwierdzając że związek zawodowy ma swobodę w określaniu swej nazwy, z tym że przyjęta na- zwa powinna dostatecznie identyfikować ten związek w obrocie prawnym i społecz- nym oraz w postanowieniu z dnia 12 stycznia 1998 r., I PKN 450/97 (OSNAPiUS 1999 r. nr 2, poz. 58), w którym przyjął, że warunkiem rejestracji nowego związku zawodowego nie jest, by jego nazwa wyraźnie odróżniała się od nazw związków już zarejestrowanych i uznał wystąpienie dostatecznego odróżnienia w nazwach Nieza- leżny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność 80” z siedzibą w W. i Krajowy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność 80” w S. Wynika z tego, że nazwa skarżącego komitetu wyborczego w sposób dosta- teczny różni się zarówno od nazwy partii politycznej, jak i stowarzyszenia. Oznacza to, że skarga jest zasadna, co Sąd Najwyższy stwierdza na podstawie art. 64h ust. 4 Ordynacji wyborczej. ========================================