III SW 25/14

Sąd Najwyższy2014-06-10
SNinneprawo wyborczeŚrednianajwyższy
wybory do Parlamentu Europejskiegopróg wyborczyKonstytucja RPKodeks wyborczySąd Najwyższyprotest wyborczyważność wyborów

Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy dotyczący progów wyborczych w wyborach do Parlamentu Europejskiego bez dalszego biegu, uznając, że kwestionowanie zgodności przepisów z Konstytucją RP nie mieści się w ramach protestu wyborczego.

G. A. wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, kwestionując 5% próg wyborczy jako niezgodny z Konstytucją RP. Zarówno Państwowa Komisja Wyborcza, jak i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty protestującego nie mieszczą się w ustawowych ramach protestu wyborczego, który dotyczy przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik, a nie oceny zgodności przepisów z Konstytucją.

Protest wyborczy wniesiony przez G. A. dotyczył ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego z dnia 25 maja 2014 r. Głównym zarzutem wnioskodawcy była niezgodność 5% progu wyborczego, przewidzianego w art. 335 Kodeksu wyborczego, z normami konstytucyjnymi (art. 2 i 11 Konstytucji RP). Wnioskodawca twierdził, że Państwowa Komisja Wyborcza naruszyła przepisy Kodeksu wyborczego oraz normy konstytucyjne poprzez zastosowanie tego progu. Zarówno Państwowa Komisja Wyborcza, jak i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 336 i art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, stwierdził, że przedmiotem zarzutów protestu wyborczego może być jedynie dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego). Sąd uznał, że kwestionowanie zgodności przepisów Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP nie mieści się w tych ramach. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, pozostawił protest bez dalszego biegu jako niedopuszczalny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestionowanie zgodności przepisów Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP nie stanowi zdarzenia, które może być przedmiotem protestu wyborczego w myśl art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że protest wyborczy może dotyczyć jedynie przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów. Analiza zgodności przepisów z Konstytucją RP wykracza poza zakres dopuszczalny w ramach protestu wyborczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie protestu bez dalszego biegu

Strony

NazwaTypRola
G. A.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczejorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 82 § § 1

Kodeks wyborczy

Określa przedmiot zarzutów protestu wyborczego: przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik.

Pomocnicze

k.w. art. 335

Kodeks wyborczy

Przepis określający 5% próg wyborczy w podziale mandatów.

k.w. art. 336

Kodeks wyborczy

Przepis o stosowaniu przepisów dotyczących protestów wyborczych do wyborów do Parlamentu Europejskiego.

k.w. art. 241 § § 3

Kodeks wyborczy

Wymóg sformułowania zarzutów i przedstawienia dowodów w proteście.

k.w. art. 243 § § 1

Kodeks wyborczy

Podstawa do pozostawienia protestu bez dalszego biegu w przypadku niespełnienia warunków lub wykraczania poza przedmiot protestu.

k.k. art. 248 – 251

Kodeks karny

Przepisy dotyczące przestępstw przeciwko wyborom i referendum.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 11

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność tworzenia partii politycznych i swoboda ich działania.

Konstytucja RP art. 96 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niezależności sądów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest wyborczy nie może służyć do kwestionowania zgodności przepisów prawa z Konstytucją RP. Zarzuty protestu muszą mieścić się w granicach określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego.

Odrzucone argumenty

5% próg wyborczy jest niezgodny z art. 2 i 11 Konstytucji RP i stanowi naruszenie prawa wyborczego.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zagadnienia zgodności przepisów Kodeksu wyborczego z ustawą zasadniczą nie stanowią zaś zdarzeń mogących być przedmiotem protestu wyborczego.

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

przewodniczący

Roman Kuczyński

członek

Jolanta Strusińska-Żukowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu dopuszczalnych zarzutów w protestach wyborczych oraz odróżnienie kwestii proceduralnych od oceny konstytucyjności przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania w sprawie protestów wyborczych do Parlamentu Europejskiego, choć zasady dotyczące przedmiotu protestu są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem wyborczym i konstytucyjnością przepisów, jednak jej rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i opiera się na utrwalonych zasadach interpretacji przepisów Kodeksu wyborczego.

Czy można zaskarżyć próg wyborczy do Sądu Najwyższego? Wyjaśniamy, co można, a czego nie można podnosić w proteście wyborczym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SW 25/14
POSTANOWIENIE
Dnia 10 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący)
‎
SSN Roman Kuczyński
‎
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)
w sprawie z protestu wyborczego G. A.
‎
przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego,
‎
przy udziale:
‎
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
‎
2) Prokuratora Generalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 czerwca 2014 r.,
postanawia:
pozostawić protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
G. A.  wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, przeprowadzonych w dniu 25 maja 2014 r., wnosząc o stwierdzenie ich nieważności ze względu na „naruszenie treści wynikającej z art. 335 Kodeksu wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą w zakresie, w jakim przewiduje on progi wyborcze dla poszczególnych Komitetów Wyborczych na poziomie 5%, co jest sprzeczne z normą konstytucyjna zawartą w art. 2 Konstytucji RP”, „naruszenie treści wynikającej z art. 335 Kodeksu wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą poprzez zastosowanie wobec uczestniczących w wyborach wszystkich Komitetów Wyborczych wysokiego 5 procentowego progu wyborczego o powołany wstępnie przepis, który jest według wnioskodawcy niezgodny z normą konstytucyjną wyrażoną w art. 11 Konstytucji RP”, „naruszenie normy wynikającej z treści art. 335 Kodeksu wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą” „z powodu obrazy normy konstytucyjnej określonej w artykule 96 ust. 2 Konstytucji RP”.
Zarówno Państwowa Komisja Wyborcza, jak i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 336 Kodeksu wyborczego, do protestów wyborczych i postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 241-246 tego Kodeksu. W myśl art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego).
Podnoszonych przez wnoszącego protest okoliczności nie można zakwalifikować w żadnej z dwóch kategorii naruszeń prawa wyborczego, opisanych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego. Prawo wyborcy do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów nie oznacza, że może on kwestionować cokolwiek, co wiązałoby się z wyborami, lecz powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których te zarzuty opiera, przy czym powinny być to zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie ustalonym w art. 82 § 1 tego Kodeksu. Przedmiotem zarzutów przeciwko ważności wyborów może być albo dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, albo naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów. Jeżeli zarzut protestu dotyczy przestępstwa przeciwko wyborom, to konieczne jest określenie przez wnoszącego protest rodzaju czynu, czasu i miejsca jego popełnienia i sprecyzowanie jego znamion tak, aby możliwa była jego kwalifikacja według przepisów Kodeksu karnego o przestępstwach przeciwko wyborom i referendum (art. 248 – 251 k.k.).
Wnoszący protest wskazał na naruszenie art. 335 Kodeksu wyborczego, ale z treści jego protestu wynika, ze w istocie kwestionuje zgodność z Konstytucją RP przepisu art. 335 Kodeksu wyborczego, zgodnie z którym w podziale mandatów uwzględnia się wyłącznie listy kandydatów tych komitetów wyborczych, które otrzymały co najmniej 5% ważnych głosów w skali kraju. Zagadnienia zgodności przepisów Kodeksu wyborczego z ustawą zasadniczą nie stanowią zaś zdarzeń mogących być przedmiotem protestu wyborczego w myśl art. 82 § 1 tego Kodeksu. Podnoszone przez wnoszącego protest okoliczności nie mieszczą się zatem w ustawowo wytyczonych granicach, co czyni protest niedopuszczalnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 241 Kodeksu, co dotyczy także protestu, który wykracza poza przewidziany tym Kodeksem przedmiot i granice protestu wyborczego.
Z tych przyczyn  Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI