III SW 2/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej odrzucającą sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego, uznając, że datą pozyskania środków jest dzień złożenia dyspozycji przelewu, a nie jego zaksięgowania.
Ogólnopolski Komitet Obywatelski „OKO” złożył skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) odrzucającą jego sprawozdanie finansowe z wyborów do Parlamentu Europejskiego. PKW uznała, że komitet naruszył przepis o zakazie pozyskiwania środków po dniu wyborów, przyjmując dwie wpłaty zaksięgowane 14 czerwca 2004 r. Komitet argumentował, że dyspozycje przelewów pochodziły z 12 czerwca 2004 r. Sąd Najwyższy, analizując umowę z bankiem i dowody wpłat, uznał skargę za uzasadnioną.
Sprawa dotyczyła skargi Ogólnopolskiego Komitetu Obywatelskiego „OKO” na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW), która odrzuciła sprawozdanie finansowe komitetu z wyborów do Parlamentu Europejskiego. Powodem odrzucenia było naruszenie art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej, który zakazuje pozyskiwania środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. PKW zarzuciła komitetowi przyjęcie dwóch wpłat, które zostały zaksięgowane na rachunku komitetu 14 czerwca 2004 r., czyli po terminie. Komitet Obywatelski podniósł, że faktyczne dyspozycje przelewów pochodziły z 12 czerwca 2004 r., a umowa z bankiem zawierała zastrzeżenie o dopuszczalnym terminie wpłat do dnia wyborów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że dla oceny prawidłowości pozyskania środków istotne znaczenie ma data złożenia dyspozycji przelewu przez darczyńcę, a nie data jego zaksięgowania na rachunku komitetu. Skoro dyspozycje przelewów pochodziły z dnia poprzedzającego wybory, środki te zostały pozyskane w ustawowym terminie. Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę PKW.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Datą pozyskania przez komitet wyborczy środków finansowych wpłaconych przelewem jest dzień złożenia przez darczyńcę dyspozycji bankowi, a nie dzień ich zaksięgowania na rachunku komitetu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis Ordynacji wyborczej odnosi się do czynności pozyskiwania środków, a nie stanu księgowego konta. Data złożenia dyspozycji przelewu zależy od dysponenta, natomiast data zaksięgowania nie zależy od niego, co oznacza, że przyjęcie innego rozwiązania skróciłoby ustawowy termin.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie uchwały
Strona wygrywająca
Ogólnopolski Komitet Obywatelski „OKO”
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ogólnopolski Komitet Obywatelski „OKO” | instytucja | skarżący |
| Państwowa Komisja Wyborcza | organ_państwowy | organ |
| Czesław C. | osoba_fizyczna | darczyńca |
| Sławomir C. | osoba_fizyczna | darczyńca |
Przepisy (2)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 85 § ust. 4 pkt. 1
Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego
Zabronione jest pozyskiwanie środków przez komitet wyborczy po dniu wyborów. Dla oceny prawidłowości pozyskania środków istotne znaczenie ma data złożenia dyspozycji przelewu, a nie data jego zaksięgowania na rachunku odbiorcy.
Pomocnicze
Ordynacja wyborcza art. 95 § ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z ust. 2
Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego
Niewykazanie przez komitet wyborczy w postępowaniu przed Państwową Komisją Wyborczą braku podstaw do odrzucenia sprawozdania wyborczego nie pozbawia komitetu możliwości składania stosownych dowodów w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyspozycje przelewów pochodziły z dnia 12 czerwca 2004 r., czyli przed dniem wyborów. Umowa z bankiem zawierała zastrzeżenie o dopuszczalnym terminie wpłat do dnia wyborów. Data złożenia dyspozycji przelewu jest decydująca dla ustalenia momentu pozyskania środków.
Odrzucone argumenty
Wpłaty zostały zaksięgowane na rachunku komitetu 14 czerwca 2004 r., po terminie wyborów.
Godne uwagi sformułowania
Datą pozyskania przez komitet wyborczy środków finansowych wpłaconych przelewem jest dzień złożenia przez darczyńcę dyspozycji bankowi, a nie dzień ich zaksięgowania na rachunku komitetu. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się bowiem do kwestii związanych ze stanem księgowym konta, ale do samej czynności pozyskiwania środków przez komitet wyborczy. W obecnych realiach nie sposób bowiem abstrahować od powszechnej praktyki dokonywania wpłat przez wykorzystanie instytucji przelewu bankowego.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Andrzej Wasilewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu pozyskania środków przez komitet wyborczy w kontekście przepisów Ordynacji wyborczej, zwłaszcza w przypadku przelewów bankowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej komitetów wyborczych i przepisów Ordynacji wyborczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą terminów wpłat na rzecz komitetów wyborczych, co ma praktyczne znaczenie dla organizacji wyborczych i darczyńców.
“Kiedy liczy się wpłata? Sąd Najwyższy rozstrzyga o terminach dla komitetów wyborczych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 8 marca 2005 r. III SW 2/05 Datą pozyskania przez komitet wyborczy środków finansowych wpłaco- nych przelewem jest dzień złożenia przez darczyńcę dyspozycji bankowi, a nie dzień ich zaksięgowania na rachunku komitetu (art. 85 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego, Dz.U. Nr 25, poz. 219). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Komitetu Obywatelskiego „OKO" na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego, u c h y l i ł zaskarżoną uchwałę. U z a s a d n i e n i e Ogólnopolski Komitet Obywatelski „OKO” wniósł skargę na uchwałę Państwo- wej Komisji Wyborczej z dnia 24 stycznia 2004 r., odrzucającą jego sprawozdanie o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych z wyborów do Parlamentu Europejskiego, przeprowadzonych w dniu 13 czerwca 2004 r., z powodu naruszenia art. 85 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parla- mentu Europejskiego (Dz.U. Nr 25, poz. 219), polegającego na tym, iż na rachunek bankowy Komitetu przyjęte zostały dwie wpłaty dokonane w dniu 14 czerwca 2004 r., tj. po upływie terminu określonego w tym przepisie. Skarżący wyjaśnił, iż w dniu 18 marca 2004 r. Komitet zawarł umowę z Ban- kiem [...] Oddziałem w W. na prowadzenie rachunku bieżącego Komitetu. W § 35 tej umowy wniesione zostało zastrzeżenie o dopuszczalnym terminie dokonywanych wpłat do dnia 13 czerwca 2004 r., tj. do dnia wyborów. Obydwie kwestionowane 2 wpłaty dokonane zostały w ustawowym terminie. Co prawda, w historii rachunku ban- kowego skarżącego sporne kwoty zaksięgowano w dniu 14 czerwca 2004 r., ale fak- tyczne dyspozycje zasilenia rachunku pochodzą z dnia 12 czerwca 2004 r. z Banku [...] w P. z rachunków dwóch osób fizycznych (Czesława C. i Sławomira C.; potwier- dzenia przelewów zostały załączone do skargi). Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na wezwanie Sądu Najwyższego do zajęcia stanowiska w sprawie wskazała, iż w celu ustalenia daty wystawienia przez wymienione osoby polecenia przelewów, na podstawie art. 95 ust. 2 Ordynacji wyborczej, zwróciła się do pełnomocnika finansowego Komitetu o przesłanie dowo- dów bankowych. Dla oceny prawidłowości pozyskania środków istotne znaczenie miało porównanie daty wystawienia polecenia przelewów i daty operacji wykonanej przez bank (zaksięgowania), podanej w historii rachunku. Ponieważ w nadesłanej odpowiedzi nie załączono powyższych dowodów, Państwowa Komisja Wyborcza podjęła uchwałę w oparciu o posiadane dokumenty, co wobec faktu, iż dokonane wpłaty nie zostały zwrócone darczyńcom prowadziło do odrzucenia sprawozdania finansowego Komitetu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawoz- danie skarżącego o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych z wybo- rów do Parlamentu Europejskiego, przeprowadzonych w dniu 13 czerwca 2004 r., z powodu naruszenia art. 85 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz.U. Nr 25, poz. 219). Zgodnie z tym prze- pisem, zabronione jest pozyskiwanie środków przez komitet wyborczy po dniu wybo- rów. Państwowa Komisja Wyborcza zarzuciła Ogólnopolskiemu Komitetowi Obywa- telskiemu „OKO”, iż na jego rachunek bankowy przyjęte zostały dwie wpłaty dokona- ne w dniu 14 czerwca 2004 r., tj. po upływie terminu określonego w tym przepisie. Skarżący w postępowaniu przed Komisją nie przedłożył bowiem żadnych dokumen- tów, na podstawie których można byłoby przyjąć odmienny stan rzeczy. Sąd Najwyższy zważył, iż niewykazanie przez komitet wyborczy w postępowa- niu przed Państwową Komisją Wyborczą braku podstaw do odrzucenia sprawozda- nia wyborczego (art. 95 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 95 ust. 2 Ordynacji wybor- czej do Parlamentu Europejskiego) nie pozbawia komitetu możliwości składania sto- 3 sownych dowodów w postępowaniu przez Sądem Najwyższym toczącym się z jego skargi na uchwałę o odrzuceniu sprawozdania. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca dowody takie przedstawiła. Ze złożonych przez Komitet wyciągów z ra- chunków bankowych Sławomira C. i Czesława C. wynika, iż obie dyspozycje przele- wów bankowych, mających pokrycie na rachunkach darczyńców, zasilające rachu- nek Komitetu pochodzą z dnia 12 czerwca 2004 r., a zatem z dnia poprzedzającego dzień wyborów. Z punktu widzenia art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji bez znaczenia jest zaś okoliczność, iż kwoty, na które te dyspozycje opiewały, zostały zaksięgowane na koncie odbiorcy dopiero w dniu 14 czerwca 2004 r. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się bowiem do kwestii związanych ze stanem księgowym konta komitetu, ale do samej czynności pozyskiwania środków przez komitet wyborczy. Wynika z niego, iż komitet może czynić starania o pozyskanie środków na potrzeby wyborów aż do dnia, w którym się one odbywają. Oznacza to, iż środki pochodzące z wpłat Sławo- mira C. i Czesława C. zostały pozyskane w ustawowym terminie. Dodatkowo należy podkreślić, iż przyjęcie innego rozwiązania prowadziłoby do faktycznego skrócenia ustawowego terminu wskazanego w art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji i to o okres trudny do precyzyjnego określenia dla zainteresowanych podmiotów. W obecnych realiach nie sposób bowiem abstrahować od powszechnej praktyki dokonywania wpłat po- przez wykorzystanie instytucji przelewu bankowego. Należy przy tym mieć na wzglę- dzie, że tylko data złożenia dyspozycji przelewu zależy od dysponenta kwoty, a na datę zaksięgowania przelanej kwoty na rachunku odbiorcy nie ma on żadnego wpływu. Należy także wskazać na staranność skarżącego w zakresie respektowania dyspozycji art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej. Sąd Najwyższy zważył bowiem, iż w umowie z bankiem obsługującym rachunek Komitetu znajduje się zastrzeżenie o dopuszczalnym terminie dokonywanych wpłat do dnia 13 czerwca 2004 r. tj. do dnia wyborów. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI