III SW 19/11

Sygn. akt III SW 19/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Bogusław Cudowski 
SSN Romualda Spyt 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2011 r. 
sprawy z protestu wyborczego w sprawie T. G. 
przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu 
Rzeczypospolitej Polskiej, 
 
 
postanawia: 
 
pozostawić protest bez dalszego biegu. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Pismem z dnia 11 października 2011 r., złożonym w Sądzie Najwyższym w 
dniu 12 października 2011 r., T. G. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do 
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, w którym 
zarzucił pozbawienie go prawa do głosowania w wyborach do Sejmu i Senatu w 
dniu 9 października 2011 r. poprzez bezprawne usunięcie go z listy wyborców w 
Obwodowej Komisji Wyborczej Nr […], pomimo stałego zameldowania pod 
adresem w W. przy ul. S. 52/15. Protestujący podał, że w związku ze 
stwierdzeniem w dniu wyborów braku jego nazwiska na liście osób uprawnionych 
do głosowania, podjął telefoniczną próbę interwencji w Państwowej Komisji 
Wyborczej i urzędzie dzielnicowym, które jednak, nie odniosły skutku. W związku z 
powyższym protestujący zarzucił naruszenie jego konstytucyjnych praw przez 

 
 
2 
urzędników sporządzających listy osób uprawnionych do głosowania, wnosząc  
nadto o ich ukaranie. 
Okręgowa Komisja Wyborcza w W. I, w piśmie z dnia 18 października 2011 
r. wskazała, powołując się na informacje uzyskane z Delegatury Biura Administracji 
i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy […], że w dniu 27 stycznia 2011 r. Komornik 
Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. dokonał czynności związanych z eksmisją T. 
G. z lokalu nr 15 przy ul. S.52 w W. do lokalu socjalnego, znajdującego się przy 
[…]. Wobec powyższego Prezydent m. W. decyzją z dnia 19 kwietnia 2011 r. orzekł 
o wymeldowaniu T. G. z pobytu stałego w lokalu nr 15 przy ul. S. 52. Powyższe 
orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę […], który w wyniku 
odwołania T. G. w dniu 28 czerwca 2011 r. wydał decyzję ostateczną na podstawie, 
której został on „zdjęty” z ewidencji ludności Dzielnicy […] i w związku z tym 
wykreślony z rejestru wyborców prowadzonym przez Urząd m. W. Dzielnica […]. 
Zgodnie z art. 26 § 10 - ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. 
Nr 21, poz. 112 ze zm.), spis wyborców, z zastrzeżeniem art. 34 § 1 i art. 35 § 1, 
jest sporządzany i aktualizowany przez gminę, jako zadanie zlecone na podstawie 
rejestru wyborców. Ponieważ protestujący nie dokonał zameldowania w nowym 
miejscu zamieszkania, co powodowałoby umieszczenie go z urzędu w rejestrze 
wyborców oraz nie złożył wniosku o wpisanie do rejestru wyborców lub dopisanie 
do spisu wyborców, dlatego nie został umieszczony w spisie wyborców 
sporządzonym przez Urząd m. W. Dzielnica Ś[…], a wobec powyższego protest nie 
zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wskazuje on naruszenia któregokolwiek z 
przepisów Kodeksu wyborczego.  
Prokurator Generalny pismem z dnia 20 października 2011 r. wniósł o 
pozostawienie protestu bez dalszego biegu. W uzasadnieniu wskazał, iż Kodeks 
wyborczy w art. 243 § 1 i 2 stanowi, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego 
biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną albo dotyczący sprawy, co do 
której przewiduje się w nim możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi 
lub odwołania do sądu lub Państwowej Komisji Wyborczej. Zgodnie z przepisami 
art. 36 § 1 i 2, art. 37 § 1 i 2 w związku z art. 22 Kodeksu wyborczego, w przypadku 
stwierdzenia nieprawidłowości w sporządzeniu spisu wyborców, w okresie przed 
wyborami można wnieść reklamację do organu, który sporządził spis wyborców. Na 

 
 
3 
decyzję nie uwzględniającą reklamacji przysługuje skarga do sądu. Jednocześnie 
Prokurator Generalny wskazał, że konsekwencją nieumieszczenia osoby w spisie 
wyborców w jednym z obwodów glosowania, zgodnie z art. 82 § 2 kodeksu 
wyborczego, jest brak uprawnienia do wniesienia protestu przeciwko wyborom. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 101 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje 
prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do 
Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 
r. Kodeks wyborczy stanowi, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu 
protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość 
wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do 
Państwowej Komisji Wyborczej (art. 243 § 2). W ocenianej sprawie przedmiotem 
zarzutu było pominięcie wnoszącego protest w spisie wyborców. Kodeks wyborczy 
przewiduje udostępnienie spisu wyborców do wglądu w urzędzie gminy (art. 36 § 
2), możliwość wniesienia reklamacji w sprawie nieprawidłowości sporządzenia 
spisu (art. 37 § 1), a w razie jej nieuwzględnienia możliwość złożenia skargi do 
sądu rejonowego (art. 20 § 4 w związku z art. 37 § 2), jednak wnoszący protest nie 
skorzystał z przewidzianego prawem trybu postępowania. Powołanie się w 
proteście wyborczym na okoliczność, która stanowi podstawę wniesienia przed 
dniem głosowania skargi do sądu powoduje pozostawienie go bez dalszego biegu.  
Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 82 § 2 Kodeksu wyborczego protest 
przeciwko ważności wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu 
wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. 
Tak więc T. G. – jako osoba nieumieszczona w spisie wyborców, nie jest 
uprawniony do wniesienia protestu.   
Z tych wszystkich względów na podstawie na podstawie art. 243 § 2 
Kodeksu wyborczego orzeczono jak w sentencji.