III SW 177/10

Sygn. akt III SW 177/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 lipca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) 
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) 
                                 SSN Jolanta Strusińska-Żukowska 
 
w sprawie z protestu wyborczego  J. K. 
 przeciwko ważności wyborów prezydenckich, 
przy udziale: 
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 
2) Prokuratora Generalnego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 15 lipca 2010 r., 
 
 
postanawia: 
 
wyrazić opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
J. K. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej 
Polskiej, zarzucając naruszenie prawa wyborczego w miejscowości R. polegające 
na tym, że głosowanie w tej miejscowości trwało do godziny 21.00, co powinno 
skutkować  przedłużeniem w całym kraju ciszy wyborczej aż do zamknięcia 
wszystkich lokali .  
Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię o bezzasadności zarzutu 
protestu. Zdaniem Komisji, przepisy prawa nie upoważniają ani jej, ani żadnego  
innego organu do przedłużenia ciszy wyborczej. Brak też jakichkolwiek informacji  o 

 
 
2 
podjęciu przez obwodowe komicje wyborcze uchwał w sprawie przedłużenia 
głosowania, z czym wiązałoby się przedłużenie ciszy wyborczej z mocy ustawy. 
Mogły natomiast zdarzyć się przypadki oddawania głosów po godzinie 20.00, ale 
dotyczyło to wyborców, którzy przybyli do lokali wyborczych przed ich zamknięciem, 
stąd podawanie przez media  wyników sondaży nie miało wpływu na ich decyzje.  
 
         Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
        
        Zgodnie z art. 129 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do 
Sądu 
Najwyższego 
protestu 
przeciwko 
ważności 
wyboru 
Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. W myśl art. 73 ust. 
3 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej 
Polskiej  (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467) wnoszący protest 
powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na 
których opiera swoje zarzuty. W świetle art. 72 ust. 1 tegoż aktu przedmiotem 
zarzutów może być naruszenie przepisów ustawy o wyborze Prezydenta lub 
dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli to naruszenie bądź 
przestępstwo miało wpływ na wynik wyborów.   
 
W rozpoznawanej sprawie wnoszący protest upatruje naruszenia przepisów 
prawa w fakcie, iż nie przedłużono ciszy wyborczej mimo prowadzenia głosowania 
w niektórych miejscowościach po godzinie 20.00.  
       Tak sformułowany zarzut jest bezzasadny.  
      Rację ma Państwowa Komisja Wyborcza, zauważając że żaden przepis ustawy 
o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie upoważnia jakiegokolwiek 
organu do przedłużenia ciszy wyborczej. Zgodnie z art. 76c ustawy, zakaz 
podawania 
do 
wiadomości 
publicznej 
wyników 
przedwyborczych 
badań 
(sondaży)opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych i 
wyniku wyborów oraz wyników sondaży wyborczych przeprowadzonych w dniu 
głosowania obowiązuje na 24 godziny przed dniem głosowania aż do zakończenia 
głosowania. W myśl art. 49 ust. 1 ustawy, głosowanie odbywa się zaś w lokalu 
obwodowej komisji wyborczej w ciągu jednego dnia bez przerwy, pomiędzy godziną 
6.00 a 20.00. W myśl art. 59 ust. 1 ustawy, gdyby wskutek nadzwyczajnych 

 
 
3 
wydarzeń głosowanie było przejściowo uniemożliwione,  obwodowa komisja 
wyborcza może zarządzić jego przerwanie, przedłużenie albo odroczenie do 
następnego dnia. Uchwała w tej sprawie powinna być natychmiast podana do 
publicznej wiadomości, przekazana okręgowej 
komisji wyborczej, wójtowi 
(burmistrzowi, prezydentowi miasta) oraz przesłana Państwowej Komisji Wyborczej 
za pośrednictwem okręgowej komisji. W takich sytuacjach następuje też z mocy  
wspomnianego art. 76c ustawy rzeczywiste „przedłużenie ”ciszy wyborczej poza 
godzinę 20.00 do czasu zakończenia głosowania.  
        Jak wynika z informacji Państwowej Komisji Wyborczej, żadna obwodowa 
komisja wyborcza nie podjęła uchwały o przedłużeniu głosowania. Tym samym nie 
nastąpiło również ustawowe przedłużenie ciszy wyborczej. Od sytuacji opisanej 
hipotezą normy art. 59  ust. 1 ustawy, polegającej na wydłużeniu określonych 
przepisem godzin otwarcia lokali wyborczych, należy odróżnić przypadki oddawania 
głosów po godzinie 20.00 przez wyborców przybyłych do lokali  tuż przed ich 
zamknięciem. Jest rzeczą oczywistą, że osoby takie – dla zrealizowania swego 
prawa wyborczego – muszą mieć możliwość oddania głosu nawet po zamknięciu 
lokalu obwodowej komisji wyborczej. W przeciwnym razie, dla zapewnienia oddania 
wszystkich głosów do godziny 20.00, konieczne byłoby zamknięcie lokali 
wyborczych przed tą godziną (co naruszałoby normę art. 49 ust. 1 ustawy) albo 
niewydawanie kart do głosowania części wyborców przybyłych do lokali 
wyborczych na krótko przed ich zamknięciem. Taka praktyka stanowiłaby 
pogwałcenie wyrażonej w art. 4 ustawy  zasady równości wyborów i udziału 
wyborców w wyborach na równych zasadach. Równość wyborów w sensie 
formalnym oznacza wszak zagwarantowanie wyborcom możliwości oddania 
jednakowej ilości głosów i uczestnictwa w głosowaniu na takich samych zasadach. 
Zasada ta zostałaby naruszona w przypadku niewydawania kart do głosowania 
osobom przybywającym do lokali wyborczych na krótko przed godziną 20.00, gdyż 
w ten sposób pozbawiono by tychże wyborców czynnego udziału w głosowaniu 
mimo zgłoszenia się do lokalu wyborczego w ustawowej porze.   
        Z powyższych względów z mocy art. 75 ust. 1 i ust. 1a ustawy,  należało 
wydać opinię o bezzasadności zarzutu protestu.