III SW 17/02

Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2002 r. III SW 17/02 Gromadzenie przez partię polityczną środków funduszu wyborczego na rachunku wspólnym z rachunkiem komitetu wyborczego tej partii jest narusze- niem art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.). Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Beata Gudowska, Jerzy Kuźniar, Zbigniew Myszka, Herbert Szurgacz, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 paździer- nika 2002 r. sprawy ze skargi Polskiego Stronnictwa Ludowego na uchwałę Pań- stwowej Komisji Wyborczej z dnia 29 lipca 2002 r. w przedmiocie odrzucenia spra- wozdania finansowego o d d a l i ł skargę. U z a s a d n i e n i e Uchwałą z dnia 29 lipca 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie Polskiego Stronnictwa Ludowego o źródłach pozyskania środków fi- nansowych, w tym kredytów bankowych i warunkach ich uzyskania przez Polskie Stronnictwo Ludowe i Fundusz Wyborczy oraz o wydatkach poniesionych ze środ- ków Funduszu Wyborczego w 2001 r. Podstawą odrzucenia sprawozdania było na- ruszenie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.), gdyż nie utworzono oddziel- nego rachunku bankowego Funduszu Wyborczego. Został jedynie utworzony rachu- nek Komitetu Wyborczego PSL. O utworzeniu Funduszu Wyborczego nie została powiadomiona Państwowa Komisja Wyborcza, co narusza przepis art. 35 ust. 3 ustawy. Wpłaty od osób fizycznych wpływały bezpośrednio na rachunek Komitetu 2 Wyborczego, przy czym kwotę 1.428.242 zł stanowiły wpłaty gotówkowe, co jest niedopuszczalne w świetle art. 36a ust. 3 ustawy. Skargę z wnioskiem o uchylenie uchwały złożyło Polskie Stronnictwo Ludowe. W skardze podniesiono zarzut wadliwości uzasadnienia uchwały, w której nie przyto- czono ustaleń co do prawidłowości pozyskiwania i ponoszenia wydatków Funduszu Wyborczego, ograniczając się do ustaleń zawartych w postanowieniu wydanym w innej sprawie. Zarzuca się ponadto naruszenie art. 35 i 36 powołanej w uzasadnieniu uchwały ustawy przez przyjęcie, że partia polityczna uczestnicząca w wyborach do Sejmu i Senatu winna dysponować dwoma odrębnymi rachunkami bankowymi, to jest rachunkiem środków Funduszu Wyborczego oraz rachunkiem komitetu wybor- czego partii, który dysponuje środkami na tym rachunku i może wydatkować je na wybory. Kolejny zarzut dotyczy niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i pominięcia dowodów zgłoszonych przez skarżącego. Ustalenie, że Polskie Stronnictwo Ludowe nie posiadało Funduszu Wyborczego na oddzielnym rachunku jest niezgodne z prawdą, gdyż umowę rachunku bankowego dla Funduszu Wyborczego zawarto z Bankiem Gospodarki Żywnościowej S.A. w dniu 6 lipca 2001 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Polskie Stronnictwo Ludowe nie przeczy faktowi, że partia ta utworzyła Komi- tet Wyborczy, który prowadził kampanię wyborczą w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 2001 r. Przyznaje także fakt, że partia dysponowała fun- duszem, nazwanym Funduszem Wyborczym, zgromadzonym na rachunku banko- wym Banku Gospodarki Żywnościowej, z którego Komitet Wyborczy pokrywał wydat- ki związane z prowadzoną kampanią wyborczą. Z treści skargi wynika, że skarżący uważa taki stan rzeczy za zgodny z prawem, gdyż jego zdaniem nie musi być dwóch odrębnych rachunków bankowych dla Funduszu Wyborczego i komitetu wyborczego, Tymczasem w uchwale z dnia 23 kwietnia 2002 r., III SW ½, Sąd Najwyższy, odda- lając skargę Polskiego Stronnictwa Ludowego na odrzucenie sprawozdania wy- borczego, stwierdził sprzeczność z prawem tego rodzaju praktyki. Zdaniem Sądu Najwyższego wymagane jest utworzenie dwóch oddzielnych rachunków bankowych - jednego dla gromadzenia środków finansowych Funduszu Wyborczego partii, który pozostając w jej dyspozycji, może być przeznaczony na różnego rodzaju wybory i 3 referenda, drugiego zaś dla komitetu wyborczego partii uczestniczącej w konkretnych wyborach. Uznając naruszenie art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Or- dynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.) Sąd Najwyższy zakwalifikował utworzony przez partię polityczną rachunek bankowy jako rachunek komitetu wyborczego, na który dokonywano wpłat i z którego finansowano wydatki na kampanię wyborczą w 2001 r., a nie rachunek Funduszu Wyborczego. Oceniając sprawozdanie dotyczące finansowania Polskiego Stronnictwa Ludowego jako partii politycznej, Państwowa Komisja Wyborcza nie miała podstaw aby uznać, że rachunek bankowy został utwo- rzony dla Funduszu Wyborczego, jak wymaga tego przepis art. 36 ust. 3 ustawy o partiach politycznych. Stanowi on, że środki finansowe Funduszu Wyborczego gro- madzi się na oddzielnym rachunku bankowym. Gromadzenie przez partię polityczną środków Funduszu Wyborczego na rachunku wspólnym z rachunkiem komitetu wy- borczego tej partii jest naruszeniem tego przepisu. Naruszeniem przepisu art. 36 a ust. 3 stanowiącego, że środki finansowe mogą być wpłacane na Fundusz Wyborczy jedynie czekiem, przelewem lub kartą płatniczą, jest dokonywanie wpłat gotówko- wych. Ustalenie Państwowej Komisji Wyborczej w tym przedmiocie nie jest w skar- dze kwestionowane. Zgodnie z art. 38a ustawy o partiach politycznych Państwowa Komisja Wybor- cza odrzuca sprawozdanie w razie naruszenia przez partię polityczną przepisów ustawy. Ponieważ stwierdzone zostało naruszenie wskazanych wyżej przepisów, uchwała jest zgodna z prawem a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 34 ust. 3 w związku z art. 38d powołanej ustawy. ========================================