III SW 115/15

Sygn. akt III SW 115/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z protestu wyborczego R.S. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale: 1) Prokuratora Generalnego, 2) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 3) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w S., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2015 r., postanawia: wyrazić opinię, że protest jest zasadny, lecz stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik wyborów. UZASADNIENIE R. S. złożył w dniu 2 listopada 2015 r. pismo do Sądu Najwyższego zawierające protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się w dniu 25 października 2015 r. W złożonym piśmie R. S.zarzucił nieprawidłowe wyliczenie głosów oddanych na kandydata do Sejmu RP M. G., a następnie podanie przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w P. w protokole zawierającym wyniki głosowania nieprawdziwych danych co do liczby głosów 2 oddanych na wymienionego kandydata. Protestujący oświadczył, że zarówno on jak i jego małżonka i dorosła córka oddali głosy na kandydata do Sejmu M. G. z listy […], a pomimo to w protokole komisji wyborczej odnotowano, że na tego kandydata nie oddano żadnego głosu. Ustosunkowując się do protestu R. S. Okręgowa Komisja Wyborcza w S. poinformowała, że po zapoznaniu się z protokołem głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów oraz wyjaśnieniami przewodniczącego Obwodowej Komisji Wyborczej K. S. nie wyklucza, iż mogło dojść do błędnego przypisania głosu innemu kandydatowi M. S., zamiast M. G. Mając jednak na uwadze, iż Okręgowa Komisja Wyborcza w S. w trybie art. 229 Kodeksu Wyborczego sprawdza jedynie poprawność formalną i rachunkową protokołu głosowania w obwodzie, nie może jednoznacznie stwierdzić, czy do uchybienia, o którym mowa w proteście rzeczywiście doszło. Jednoznaczne stwierdzenie błędnego przypisania głosów oddanych lub nie na kandydata do Sejmu M. G. mogłoby nastąpić po ponownym przeliczeniu głosów oddanych w tym obwodzie. Analizując treść pisma R. S. Prokurator Generalny stwierdził, że sformułowany przez niego zarzut uprawdopodabnia fakt popełnienia błędu przez członków komisji wyborczej podczas dokonywania obliczeń oddanych głosów. Okoliczności zaistnienia tej nieprawidłowości powinny zostać wyjaśnione przez Państwową Komisję Wyborczą, gdyż błędne wyliczenie głosów oddanych na poszczególnych kandydatów może świadczyć o nienależytym wykonaniu przez członków obwodowej komisji wyborczej obowiązku wynikającego z art. 228 i 229 Kodeksu wyborczego. Mając jednakże na uwadze okoliczność, że uprawdopodobniony przez protestującego błąd dotyczy jedynie trzech głosów, nie ma podstaw do uznania, że zaistniała nieprawidłowość miała wpływ na wynik wyborów i ich ważność. Prokurator Generalny wniósł o uznanie, że protest jest zasadny, lecz nie ma wpływu na wynik wyborów. Odnośnie do protestu R. S. Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła, że ustalenie stanu faktycznego wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego, jednak nawet w przypadku nieprawidłowej kwalifikacji przez Obwodową Komisję Wyborczą głosu oddanego noszącego protest, nie miało to wpływu na wynik wyborów. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że na listy nr […] 3 zgłoszone przez Komitet Wyborczy […] oddano łącznie w skali kraju 1.147.102 głosy, to jest Komitet ten nie spełnił zatem warunku określonego w art. 196 § 2 Kodeksu wyborczego i nie uczestniczył w podziale mandatów. W związku z powyższym Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła opinię, nawet gdyby zarzut okazał się zasadny, to nie miało to wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Kodeks wyborczy stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 241 § 3). Przedmiotem zarzutów może być dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenie przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1). Stosownie natomiast do treści art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 241, a więc również taki, w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów, na których oparte zostały zarzuty. Z twierdzeń wnoszącego protest wynika, że kwestionuje on ważność wyborów w okręgu wyborczym, z uwagi na naruszenie przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w P. przepisów dotyczących ustalenia wyników głosowania w tym obwodzie, przez nieprawidłowe obliczenie liczby głosów ważnych oddanych na kandydata z listy kandydatów zgłoszonych przez Komitet Wyborczy […]. Nieuwzględnienie 3 głosów oddanych na M. G., kandydata do Sejmu w protokole Obwodowej Komisji Wyborczej stanowi o naruszeniu art. 228 § 1 pkt 8 Kodeksu wyborczego. Należy jednak mieć na względzie, że na listy Komitetu Wyborczego nr […] zgłoszone przez Komitet Wyborczy […] oddano łącznie w skali kraju 1.147.102 głosy, to jest 7,55% głosów. Komitet ten nie spełnił zatem warunku 4 określonego w art. 196 § 2 Kodeksu wyborczego (8% ważnie oddanych głosów w skali kraju) i nie uczestniczył w podziale mandatów. Skoro Komitet ten w ogóle nie uczestniczył w podziale mandatów do Sejmu RP, prawidłowe ustalenie wyników głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej w zakresie zarzucanym w proteście wyborczym nie zmieniłoby wyników wyborów. W konsekwencji stwierdzone naruszenie nie mogło mieć i nie miało wpływu na wynik wyborów. Z tych względów Sąd Najwyższy za zasadny uznał zarzut nieuwzględnienia 3 głosów oddanych na M. G., kandydata do Sejmu z listy Komitetu Wyborczego […] w protokole Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w P., jednocześnie stwierdzając, że naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego nie miało wpływu na wynik wyborów (art. 242 § 2 Kodeksu wyborczego). kc