III SW 1/14

Sygn. akt III SW 1/14 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 7 maja 2014 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Halina Kiryło (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Myszka 
 
w sprawie z wniosku K. Z. 
z udziałem „F.” Spółki Akcyjnej w W.  
na skutek skargi „F.” S.A. o wznowienie postępowania w sprawie I ACz […], 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 maja 2014 r., 
zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACz […], 
 
 
postanawia: 
 
1. oddala zażalenie, 
2. zasądza od „F.” Spółki Akcyjnej w W. na rzecz K. Z. 
120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z 10 stycznia 2014 r. odrzucił 
zażalenie spółki akcyjnej F. w W. na postanowienie tego Sądu z 28 listopada 
2013 r., którym odrzucono skargę tej spółki (uczestnika) o wznowienie 
postępowania 
zakończonego 
postanowieniem 
Sąd 
Apelacyjnego 
w 
[…] 

 
 
2 
z 7 września 2013 r. Tym ostatnim postanowieniem zakończyło się postępowanie 
prowadzone na podstawie art. 111 § 1 – 6 ustaw z 5 stycznia 2011 r. 
Kodeks wyborczy. Uczestnik (spółka) wniósł skargę o wznowienie postępowania, 
którą Sąd Apelacyjny odrzucił wobec niestwierdzenia merytorycznych podstaw 
do wznowienia postępowania z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 403 § 2 k.p.c. 
w związku z art. 410 § 1 k.p.c. i art. 524 § 1 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie 
zostało 
odrzucone 
jako 
niedopuszczalne. 
Sąd 
Apelacyjny 
wskazał, 
że 
od postanowienia 
sądu 
apelacyjnego 
wydanego 
w 
trybie 
wyborczym 
nie przysługuje skarga kasacyjna (art. 111 § 3 Kodeksu wyborczego). 
Konsekwentnie niedopuszczalne jest również zażalenie na postanowienie 
o odrzuceniu skargi o wznowienie powstępowania, zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. 
w związku z art. 111 § 3 Kodeksu wybornego oraz art. 370 i 397 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu spółka F. zarzuciła naruszenie art. 3941 § 2 k.p.c. 
przez bezzasadne uznanie, że należy wprost stosować art. 111 § 3 Kodeksu 
wyborczego. W uzasadnieniu podała, że czym innym jest postępowanie dotyczące 
wznowienia „takiego niezwykle szybkiego postępowania mające niejako naprawić 
błędy mogące wynikać z pośpiechu i niemożności przedstawienia dowodów 
w takim 
postępowaniu. 
Powyższy 
przepis 
jest 
wyjątkiem 
od 
reguły, 
ściśle związanym ze specyficznym trybem wyborczym, a wyjątków nie należy 
rozszerzać (exceptiones non sunt extendendae). Sąd powinien zastosować 
przepisy ogólne z pominięciem art. 111 § 3 ustawy Kodeks wyborczy albowiem jest 
to szczególny, specyficzny przepis, którego wyjątkowość jest podyktowania 
pośpiechem 
przy 
rozpatrywaniu 
spraw 
wyborczych, 
który 
to 
pośpiech 
nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu skargi o wznowienie”. 
W odpowiedzi wnioskodawca K.Z. wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie 
kosztów.   
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie jest zasadne i dlatego zostało oddalone. Skarżący błędnie 
zakłada, że dopuszczalne było zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o 
wznowienie postępowania. Nie każda skarga o wznowienie postępowania 

 
 
3 
uzasadnia kontrolę jej odrzucenia przez Sąd Najwyższy. Wynika to z tego, że ranga 
skargi o wznowienie postępowania nie jest tożsama ze skargą kasacyjną. Skarga o 
wznowienie postępowania może spowodować dalsze rozpoznanie sprawy 
prawomocnie rozstrzygniętej i wówczas postępowanie toczy się w instancji, w której 
orzekał poprzednio sąd właściwy do wznowienia (art. 405 k.p.c.). Skarga podlega 
więc rozpoznaniu, gdy spełniają się podstawy wznowienia, w przeciwnym razie 
skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Nie oznacza to, że każde 
postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie 
postępowania podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Regulacja 
jest jasna i wynika z art. 3941 § 2 k.p.c., czyli zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy 
w sprawie można wnieść skargę kasacyjną. Jest to kryterium funkcjonalne o 
uniwersalnym znaczeniu. Nie ma wątpliwości, że w sprawie zakończonej przed 
Sądem Apelacyjnym skarga kasacyjna nie była dopuszczalna, gdyż tak postanowił 
ustawodawca. Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje skarga 
kasacyjna i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu (art. 111 § 3 Kodeksu 
wyborczego). Skarżący nietrafnie pomija znaczenie tego przepisu, gdyż nie 
przedstawia innej regulacji, która uzasadniałby twierdzenie, że dopuszczalne było 
zażalenie do Sądu Najwyższego na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. 
Jeżeli skarżący poszukiwałby oparcia w procedurze cywilnej, to odpowiedź 
udzielona wyżej potwierdza prawidłowość skarżonego postanowienia o odrzuceniu 
zażalenia skarżącego. Ponadto sprawa została rozpoznana w szczególnym trybie 
wyborczym w postępowaniu nieprocesowym, dlatego to przepisy Kodeksu 
wyborczego wyprzedzają przepisy procedury cywilnej, a nie odwrotnie. Przepis art. 
111 § 3 Kodeksu wyborczego koreluje z regulacją z art. 5191 k.p.c. przez wyraźne 
stwierdzenie, że skarga kasacyjna nie przysługuje. Potwierdza to, że - wbrew tezie 
skarżącego - w regulacji szczególnej należy w pierwszej kolejności poszukiwać 
odpowiedzi na pytanie o dopuszczalność zażalenia. Sprawa została rozpoznana 
przez sąd powszechny w dwuinstancyjnym postępowaniu w ściśle określonym 
reżimie (art. 111 Kodeksu wyborczego). Ustawodawstwa postępowanie takie 
uznaje za zakończone, skoro przepis stanowi, że od postanowienia sądu 
apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna i podlega ono natychmiastowemu 
wykonaniu (art. 111 § 3 Kodeksu wyborczego). W rozważanym aspekcie nie ma też 

 
 
4 
regulacji, że w sprawach nieunormowanych w prawie wyborczym stosuje się 
przepisy procedury cywilnej, choćby odpowiednio. Nawet gdyby taka regulacja 
zaistniała, to wobec niedopuszczalności skargi kasacyjnej niedopuszczalne byłoby 
również zażalenie na odrzucenie przez sąd drugiej instancji skargi o wznowienie 
postępowania, czyli punkt odniesienia stanowiłaby także regulacja z art. 3941 § 2 
k.p.c. Innymi słowy skarżący nie wskazuje podstawy prawnej twierdzenia, że 
zażalenie jest dopuszczalne na ogólnych zasadach procedury cywilnej. Wszak w 
procedurze 
cywilnej 
zażalenie 
przysługuje 
co 
do 
zasady 
od 
orzeczeń 
nieprawomocnych do sądu drugiej instancji (art. 394 § 1 k.p.c.), wyjątkowo tylko od 
orzeczeń sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego (art. 3941 k.p.c.). 
Poszukiwana dopuszczalność zażalenia musiałaby więc mieć swoją wyraźną 
podstawę, jako że system środków zaskarżenia jest ściśle uregulowany. 
Postępowanie przed sądami określają wszak ustawy, co dotyczy też środków 
zaskarżenia (art. 176 Konstytucji). Z art. 111 § 3 Kodeksu wyborczego 
jednoznacznie wynika, że orzeczenie kończące sprawę jest prawomocne i nie 
podlega 
kontroli 
Sądu 
Najwyższego, 
który 
nie 
sprawuje 
też 
wymiaru 
sprawiedliwości i nie jest sądem kolejnej instancji dla spraw rozpoznanych przez 
sąd powszechny. Art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych 
wolności, określający prawo do sądu i rzetelnego procesu, za wyjątkiem nie 
dotyczącym tej sprawy, nie gwarantuje jurysdykcji drugiego stopnia (nie wymaga 
kontroli rozstrzygnięcia przez drugą instancję sądową). Nie inaczej wynika też z 
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2010 r., SK 2/09, w którym 
orzeczono, że art. 3941 § 2 k.p.c., w brzmieniu dodanym przez art. 1 pkt 12 ustawy 
z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz 
ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), w 
zakresie, w jakim nie przewiduje zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie 
sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawach, 
w których nie przysługuje skarga kasacyjna, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i z art. 77 
ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest 
niezgodny z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji. 

 
 
5 
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na 
podstawie art. 98 § 3 k.p.c. i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. 
w sprawie opłat za czynności adwokackie.  
 
 
 
aw